Mô hình được phản ánh thường bắt đầu rất nhẹ nhàng: một cuộc gọi mời nhận quà, một voucher du lịch, một buổi hội thảo sang trọng, những lời giới thiệu về kỳ nghỉ đẳng cấp cho gia đình, về khả năng sang nhượng, cho thuê, thậm chí sinh lời. Người tiêu dùng bước vào với tâm lý “nghe thử”, “nhận quà”, “xem có gì hay không”, nhưng lại bị đặt vào môi trường bán hàng có tính thuyết phục cao, nhiều áp lực, nhiều lời hứa miệng và rất ít thời gian để đọc kỹ hợp đồng.

Đáng lo hơn, hợp đồng trong các vụ việc này không phải là một giao dịch nhỏ, đơn giản, có thể mua nhầm rồi bỏ qua. Đó thường là hợp đồng dài hạn, giá trị lớn, gắn với nhiều khoản phí phát sinh, điều khoản khó hiểu và nghĩa vụ kéo dài nhiều năm. Một quyết định được đưa ra trong vài giờ có thể biến thành gánh nặng tài chính trong nhiều năm. Khi người mua nhận ra quyền lợi thực tế không giống lời tư vấn ban đầu, họ lại rơi vào lớp bẫy thứ hai: có người hứa “chuyển nhượng giúp”, “mua lại hợp đồng”, “thu hồi vốn”, nhưng yêu cầu đóng thêm phí, mua thêm gói mới hoặc nộp thêm khoản tiền khác.

Điểm cốt lõi của vấn đề không chỉ là một sản phẩm cụ thể. Nó là sự mất cân bằng giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng. Một bên có kịch bản bán hàng, nhân viên được đào tạo, hợp đồng soạn sẵn, không gian hội thảo được dàn dựng, hiểu rõ tâm lý khách hàng. Bên còn lại là người tiêu dùng cá nhân, nhiều khi không có kiến thức pháp lý, không quen đọc hợp đồng dài, dễ bị tác động bởi lời hứa, quà tặng, sự quan tâm giả tạo hoặc cảm giác “cơ hội chỉ có hôm nay”.

Nhìn sang Nhật Bản, có thể thấy nước này cũng không xa lạ với những vụ việc tương tự. Với người Nhật, các tranh chấp liên quan đến “timeshare” – quyền sử dụng kỳ nghỉ tại resort nước ngoài, đặc biệt tại Hawaii – đã được các cơ quan bảo vệ người tiêu dùng cảnh báo từ lâu. Nhiều trường hợp khách du lịch Nhật được mời tham gia buổi giới thiệu để nhận quà hoặc vé sự kiện miễn phí, sau đó được thuyết phục ký hợp đồng timeshare với lời hứa có thể sử dụng linh hoạt, dễ bán lại, đi nghỉ nước ngoài định kỳ với chi phí hợp lý. Nhưng sau khi ký, họ mới phát hiện còn nhiều khoản phí khác như phí hội viên, phí thường niên, thuế bất động sản, phí đặt phòng, và việc hủy hoặc bán lại không hề dễ dàng.

Ngoài timeshare ở nước ngoài, Nhật cũng có các rủi ro liên quan đến “resort membership rights” – quyền hội viên resort. Đặc biệt đáng chú ý là các vụ lừa đảo thứ cấp nhắm vào những người đã mua quyền hội viên nhưng muốn thoát ra. Kẻ xấu gọi điện, hứa mua lại, xử lý, hoàn tiền hoặc chuyển nhượng giúp, rồi yêu cầu nạn nhân đóng phí thủ tục, phí đổi tên, phí đăng ký. Đây là một điểm rất giống với tầng “bẫy chuyển nhượng” trong các vụ hợp đồng kỳ nghỉ tại Việt Nam: người tiêu dùng càng muốn thoát, càng dễ bị dụ nộp thêm tiền.

Sự khác biệt lớn nằm ở chỗ: Nhật Bản đã xây dựng một cơ chế pháp lý và xã hội khá phổ biến để giúp người tiêu dùng có cơ hội “dừng lại” sau khi bị cuốn vào một giao dịch có áp lực cao. Cơ chế đó được gọi là “cooling-off”.

Cooling-off là gì?

Cooling-off, trong tiếng Nhật là “クーリング・オフ”, có thể hiểu là quyền hủy hợp đồng hoặc rút lại đề nghị giao kết hợp đồng trong một khoảng thời gian ngắn sau khi ký. Điểm quan trọng nhất là: trong những trường hợp luật quy định, người tiêu dùng có thể hủy mà không cần chứng minh doanh nghiệp đã lừa đảo, không cần chứng minh mình bị thiệt hại, và cũng không cần đưa ra lý do phức tạp. Chỉ cần giao dịch thuộc phạm vi được áp dụng và thông báo trong đúng thời hạn, người tiêu dùng có thể rút lui.

Đây là một tư duy pháp lý rất thực tế. Pháp luật thừa nhận rằng có những giao dịch mà tại thời điểm ký, người tiêu dùng không hoàn toàn ở trạng thái bình tĩnh, độc lập và có đủ thông tin. Ví dụ: bị nhân viên đến tận nhà thuyết phục, bị gọi điện liên tục, bị mời đến hội thảo nhận quà, bị đưa vào một không gian bán hàng đóng kín, bị nói rằng “chỉ hôm nay mới có ưu đãi”, hoặc bị tạo cảm giác nếu không ký ngay thì sẽ bỏ lỡ một cơ hội lớn. Trong những hoàn cảnh đó, việc nói “người tiêu dùng đã tự nguyện ký” là chưa đủ công bằng. Vì vậy, cooling-off tạo ra một “khoảng lùi” để người tiêu dùng rời khỏi áp lực bán hàng, trở về nhà, hỏi gia đình, đọc lại hợp đồng, tra cứu thông tin, và nếu thấy không ổn thì hủy.

Ở Nhật, cooling-off chủ yếu được quy định trong Luật Giao dịch thương mại đặc định. Luật này áp dụng với nhiều hình thức giao dịch có rủi ro cao như bán hàng tận nơi, bán hàng qua điện thoại, bán hàng thông qua việc mời khách đến địa điểm giao dịch bằng lời mời không nói rõ mục đích bán hàng, bán hàng đa cấp, một số dịch vụ dài hạn giá trị cao, hoặc mô hình dụ người tiêu dùng tham gia công việc/kinh doanh để kiếm tiền.

Với bán hàng tận nơi, bán hàng qua điện thoại, một số dịch vụ liên tục đặc định, thời hạn cooling-off thường là 8 ngày. Với bán hàng đa cấp hoặc các mô hình dụ dỗ làm việc kiếm tiền, thời hạn thường là 20 ngày. Thời hạn này được tính từ ngày người tiêu dùng nhận được văn bản hợp đồng hoặc văn bản đăng ký hợp lệ theo luật. Nếu văn bản không đầy đủ, không đúng quy định, hoặc doanh nghiệp cản trở quyền cooling-off bằng cách nói sai rằng “không hủy được”, đe dọa, gây áp lực, thì trong một số trường hợp, dù đã quá thời hạn thông thường, người tiêu dùng vẫn có thể thực hiện cooling-off.

Cách thực hiện cũng khá rõ ràng. Người tiêu dùng gửi thông báo hủy bằng văn bản hoặc bằng phương thức điện tử. Từ năm 2022, Nhật cho phép gửi cooling-off qua email, fax, form chuyên dụng trên website hoặc các phương thức điện tử khác. Nội dung thông báo cần đủ thông tin để xác định hợp đồng: ngày ký, tên người ký, tên sản phẩm/dịch vụ/quyền đã mua, giá trị hợp đồng và ý chí hủy hợp đồng. Nếu hợp đồng có trả góp hoặc tín dụng, người tiêu dùng nên gửi thông báo cho cả bên bán và công ty tín dụng. Nếu gửi bưu điện, nên dùng phương thức có lưu vết; nếu gửi email hoặc form online, nên lưu email đã gửi hoặc chụp màn hình để làm bằng chứng.

Hậu quả pháp lý của cooling-off là điểm khiến cơ chế này có sức mạnh. Khi cooling-off hợp lệ, người tiêu dùng không phải trả phí phạt, không phải bồi thường thiệt hại, không phải giải thích dài dòng vì sao đổi ý. Nếu đã trả tiền, doanh nghiệp phải hoàn lại. Nếu đã nhận hàng, doanh nghiệp chịu chi phí thu hồi. Nếu dịch vụ đã được cung cấp một phần, về nguyên tắc người tiêu dùng không phải trả tiền cho phần dịch vụ đó trong phạm vi cơ chế cooling-off.

Cooling-off không toàn năng

Tuy vậy, cooling-off không phải là chiếc đũa thần. Trước hết, nó không áp dụng cho mọi giao dịch. Ở Nhật, mua hàng qua internet hoặc đặt hàng từ xa thông thường không mặc nhiên có cooling-off. Người tiêu dùng có thể đổi trả theo chính sách của doanh nghiệp hoặc theo quy định riêng, nhưng không thể mặc nhiên nói “tôi cooling-off” chỉ vì đổi ý sau khi mua online. Đây là một nhầm lẫn phổ biến ngay cả tại Nhật.

Thứ hai, cooling-off chỉ hữu ích nếu người tiêu dùng hành động sớm. Với thời hạn 8 ngày hoặc 20 ngày, người tiêu dùng phải nhận ra vấn đề, lưu chứng cứ và gửi thông báo kịp thời. Trong các vụ hợp đồng kỳ nghỉ, nhiều nạn nhân chỉ phát hiện rủi ro sau nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, khi đặt phòng không được, phí phát sinh tăng lên hoặc không thể chuyển nhượng. Khi đó, cooling-off có thể không còn là công cụ chính, và người tiêu dùng phải dựa vào các cơ chế khác như hủy hợp đồng do bị giải thích sai, điều khoản bất công, quảng cáo gây hiểu lầm, thương lượng, hòa giải hoặc kiện dân sự.

Thứ ba, với giao dịch xuyên biên giới, ví dụ người Nhật ký timeshare tại Hawaii, luật Nhật có thể không áp dụng đầy đủ. Khi hợp đồng chịu luật nước ngoài, ngôn ngữ hợp đồng là tiếng nước ngoài, tài sản nằm ở nước ngoài, việc hủy và đòi tiền trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Cơ quan Nhật có thể tư vấn, hướng dẫn, hỗ trợ kết nối, nhưng không thể biến cooling-off trong nước thành một cơ chế có hiệu lực tuyệt đối ở mọi quốc gia.

Vì vậy, cần nhìn cooling-off đúng bản chất: không phải là cơ chế giải quyết mọi tranh chấp, mà là cơ chế phòng vệ sớm. Nó giống như một nút “dừng khẩn cấp” trong các giao dịch có nguy cơ bị dẫn dắt. Nếu biết dùng đúng lúc, nó có thể cứu người tiêu dùng khỏi thiệt hại lớn. Nhưng nếu không biết đến nó, hoặc biết quá muộn, thì giá trị thực tế sẽ giảm đi rất nhiều.

Vì sao cooling-off phổ biến ở Nhật?

Điểm đáng học từ Nhật không chỉ nằm ở quy định pháp luật, mà ở mức độ phổ biến xã hội của khái niệm này. Ở Nhật, “クーリング・オフ” là một từ tương đối quen thuộc với người dân. Nó xuất hiện trong tài liệu của Cơ quan Tiêu dùng, trung tâm tư vấn tiêu dùng địa phương, chương trình giáo dục tiêu dùng, báo chí, truyền hình, tờ rơi cho người cao tuổi, hướng dẫn của chính quyền địa phương. Khi gặp một giao dịch đáng ngờ, nhiều người Nhật ít nhất biết rằng có thể gọi tổng đài tiêu dùng 188 hoặc liên hệ trung tâm tiêu dùng để hỏi: “Trường hợp này có cooling-off được không?”

Theo khảo sát của Cơ quan Tiêu dùng Nhật năm 2023, khoảng 60% người được hỏi biết cả tên và nội dung của chế độ cooling-off, khoảng 28% biết tên nhưng không nắm rõ nội dung. Nghĩa là gần 90% người được khảo sát đã từng nghe đến khái niệm này. Đây là một tỷ lệ rất cao. Dĩ nhiên, điều đó không có nghĩa người dân hiểu đúng hoàn toàn. Khảo sát cũng cho thấy nhiều người vẫn nhầm rằng mua hàng qua internet thông thường cũng có thể cooling-off. Nhưng dù còn hiểu sai, việc một thuật ngữ pháp lý được đại chúng biết đến ở mức gần 90% là điều rất đáng chú ý.

Chính sự phổ biến này tạo ra hiệu quả phòng ngừa. Người tiêu dùng biết rằng mình có quyền dừng lại. Gia đình biết rằng nếu cha mẹ vừa ký một hợp đồng đáng ngờ, phải kiểm tra ngay trong vài ngày đầu. Nhân viên tư vấn tiêu dùng có một công cụ pháp lý rõ ràng để hướng dẫn. Doanh nghiệp cũng biết rằng trong những hình thức bán hàng có áp lực cao, khách hàng có thể hủy trong thời hạn luật định, nên không thể quá tùy tiện dựa vào việc “đã ký là xong”.

Đặc biệt với người cao tuổi, cooling-off chỉ phát huy tác dụng nếu gia đình và cộng đồng biết đến nó. Nhiều nạn nhân trong các vụ lừa đảo tiêu dùng không lập tức kể với con cháu vì xấu hổ, sợ bị mắng, sợ bị coi là thiếu tỉnh táo. Nếu gia đình không biết phải hỏi ngay, không biết thời hạn rất ngắn, cơ hội cứu vãn có thể trôi qua. Vì vậy, phổ cập cooling-off không chỉ là dạy người dân một điều luật, mà là dạy cả xã hội cách phản ứng nhanh trước các giao dịch có dấu hiệu bất thường.

Việt Nam có cơ chế tương tự không?

Việt Nam không dùng phổ biến thuật ngữ “cooling-off” như Nhật, nhưng Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 đã có một số cơ chế gần tương tự.

Với bán hàng tận cửa, nếu hợp đồng được lập thành văn bản, tổ chức, cá nhân kinh doanh phải dành tối thiểu 3 ngày làm việc kể từ ngày giao kết hợp đồng để người tiêu dùng cân nhắc lại. Trong thời hạn này, người tiêu dùng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng đã ký và thông báo cho bên bán. Đây là cơ chế gần nhất với cooling-off của Nhật, dù thời hạn ngắn hơn.

Với bán hàng không tại địa điểm giao dịch thường xuyên, ví dụ bán hàng tại hội thảo, khách sạn, trung tâm sự kiện, địa điểm không phải nơi giao dịch thường xuyên của doanh nghiệp, nếu tổng giá trị trên 10 triệu đồng, doanh nghiệp phải thực hiện nhiều nghĩa vụ như thông báo đến chính quyền cấp xã, niêm yết thông tin, cung cấp thông tin đầy đủ và duy trì kênh giải quyết khiếu nại. Nếu hợp đồng được lập bằng văn bản, doanh nghiệp phải chuyển hợp đồng cho người tiêu dùng; trong 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận hợp đồng, người tiêu dùng có quyền quyết định thực hiện hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng.

Đây là quy định rất đáng chú ý nếu đặt trong bối cảnh các hợp đồng kỳ nghỉ. Nhiều mô hình bán gói nghỉ dưỡng không diễn ra tại quầy giao dịch thông thường mà tại hội thảo, sự kiện, phòng họp khách sạn, nơi người tiêu dùng được mời đến thông qua quà tặng hoặc voucher. Nếu một giao dịch giá trị lớn được ký trong bối cảnh như vậy, cơ chế 3 ngày làm việc có thể là “khoảng lùi” cần thiết để người mua về nhà đọc kỹ hợp đồng, hỏi người thân, hỏi luật sư hoặc liên hệ cơ quan bảo vệ người tiêu dùng.

Ngoài ra, với giao dịch từ xa, pháp luật Việt Nam cho phép người tiêu dùng đơn phương chấm dứt hợp đồng trong vòng 30 ngày kể từ ngày giao kết nếu doanh nghiệp cung cấp không chính xác hoặc không đầy đủ các thông tin bắt buộc. Với dịch vụ liên tục, người tiêu dùng cũng có quyền đơn phương chấm dứt tại bất kỳ thời điểm nào, trừ khi có thỏa thuận khác, và chỉ phải thanh toán phần dịch vụ đã sử dụng. Những cơ chế này không hoàn toàn giống cooling-off, nhưng đều thể hiện xu hướng tăng cường quyền rút lui của người tiêu dùng khỏi các giao dịch thiếu minh bạch hoặc kéo dài.

Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn giữa Việt Nam và Nhật không chỉ nằm ở số ngày. Nhật thường có thời hạn 8 ngày cho nhiều giao dịch rủi ro cao, trong khi Việt Nam là 3 ngày làm việc đối với bán hàng tận cửa hoặc bán hàng không tại địa điểm giao dịch thường xuyên. Nhưng quan trọng hơn, ở Nhật, cooling-off là một khái niệm xã hội phổ biến. Còn tại Việt Nam, quyền “cân nhắc lại trong 3 ngày” vẫn chưa phải là điều nhiều người dân biết đến. Ngay cả những người có học vấn, thường xuyên ký hợp đồng, cũng có thể chưa từng nghe đến cơ chế này.

Nếu một người cao tuổi ở Việt Nam được mời đến hội thảo, ký hợp đồng nghỉ dưỡng vài trăm triệu đồng, về nhà thấy lo lắng nhưng không biết mình có quyền gì trong 3 ngày đầu, thì quy định pháp luật tồn tại trên giấy cũng khó phát huy tác dụng. Nếu con cháu cũng không biết, không kiểm tra hợp đồng ngay, không gọi hotline bảo vệ người tiêu dùng, không gửi thông báo chấm dứt kịp thời, thì “khoảng lùi” pháp lý sẽ trôi qua trong im lặng.

Bài học quan trọng: luật phải được phổ cập mới bảo vệ được người dân

Từ câu chuyện hợp đồng kỳ nghỉ ở Việt Nam và kinh nghiệm cooling-off của Nhật, có thể rút ra một bài học rất rõ: bảo vệ người tiêu dùng không chỉ là ban hành luật. Luật cần được dịch thành kiến thức đời sống, thành phản xạ xã hội, thành câu hỏi rất đơn giản mà ai cũng nhớ: “Tôi vừa ký hợp đồng này, liệu tôi còn quyền hủy trong vài ngày đầu không?”

Cooling-off không toàn năng. Nó không thay thế được việc đọc hợp đồng, không xử lý được mọi trường hợp đã quá hạn, không dễ áp dụng cho mọi giao dịch xuyên biên giới, và không thể cứu người tiêu dùng nếu họ không biết đến nó. Nhưng chính vì không toàn năng, nó càng cần được phổ biến rộng rãi. Một cơ chế đơn giản, dễ nhớ, dễ dùng, nếu được người dân biết đến, có thể hạn chế đáng kể thiệt hại ở giai đoạn sớm.

Với Việt Nam, điều cần học từ Nhật không nhất thiết là sao chép nguyên xi thời hạn 8 ngày hay tên gọi “cooling-off”. Điều đáng học hơn là cách biến một quyền pháp lý thành kiến thức đại chúng. Người dân cần biết rằng với bán hàng tận cửa, bán hàng tại hội thảo, bán hàng không tại địa điểm giao dịch thường xuyên, đặc biệt là hợp đồng giá trị lớn, họ có thể có quyền cân nhắc lại trong thời hạn ngắn. Các cơ quan quản lý, hội bảo vệ người tiêu dùng, truyền thông, ngân hàng, chính quyền địa phương, tổ dân phố, hội người cao tuổi đều có thể tham gia phổ cập kiến thức này.

Một tờ rơi dễ hiểu cho người cao tuổi, một chương trình truyền hình ngắn, một poster tại phường/xã, một hướng dẫn mẫu “cách gửi thông báo chấm dứt trong 3 ngày”, một đường dây nóng được nhắc đi nhắc lại trên báo chí – những việc đó nghe có vẻ nhỏ, nhưng có thể tạo ra khác biệt rất lớn. Bởi trong các vụ lừa đảo tiêu dùng, thời gian là yếu tố quyết định. Người dân càng biết sớm, phản ứng càng nhanh, thiệt hại càng có khả năng được chặn lại.

Các vụ hợp đồng kỳ nghỉ cho thấy nạn nhân không thiếu niềm tin; chính vì có niềm tin nên họ mới bị khai thác. Pháp luật vì thế phải làm nhiều hơn việc xử lý sau cùng. Pháp luật phải tạo ra cơ chế để người dân được dừng lại trước khi quá muộn. Cooling-off, hay các cơ chế tương tự tại Việt Nam, chính là một “phanh an toàn” như vậy. Nhưng chiếc phanh chỉ có tác dụng khi người lái biết nó tồn tại, biết dùng lúc nào và biết kéo nó kịp thời.

Việt Nam không còn chỉ là “công xưởng giá rẻ”, mà là thị trường tăng trưởng

Trong nhiều năm, Việt Nam được nhìn nhận chủ yếu như một cứ điểm sản xuất chi phí cạnh tranh tại Đông Nam Á. Tuy nhiên, cách nhìn này đang dần trở nên không đầy đủ. Theo World Bank, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8% trong năm 2025 và được dự báo vẫn duy trì mức tăng trưởng mạnh 6,8% trong năm 2026. Với độ mở thương mại rất lớn, tỷ lệ thương mại trên GDP gần 170%, Việt Nam không chỉ là một nền kinh tế sản xuất hướng ngoại, mà còn là một thị trường đang hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Yếu tố dân số càng củng cố luận điểm này. Việt Nam đã vượt mốc 100 triệu dân từ năm 2023, trở thành quốc gia đông dân thứ ba Đông Nam Á và thứ 15 thế giới. Quy mô dân số này tạo ra một thị trường tiêu dùng đủ lớn để các doanh nghiệp Nhật Bản không thể chỉ nhìn Việt Nam như địa điểm sản xuất, mà cần nhìn như một thị trường nội địa có sức mua tăng dần. Khi thu nhập, đô thị hóa, nhu cầu về thực phẩm an toàn, giáo dục, y tế, bán lẻ hiện đại, dịch vụ tài chính, logistics và năng lượng sạch cùng phát triển, Việt Nam trở thành một thị trường tiêu dùng – sản xuất kép.
Chính trong bối cảnh này, M&A trở thành con đường có tính chiến lược. Nếu doanh nghiệp Nhật Bản thành lập pháp nhân mới, tự xây dựng đội ngũ, kênh phân phối, mạng lưới khách hàng và hiểu biết địa phương, quá trình này có thể kéo dài nhiều năm. Ngược lại, thông qua việc mua lại hoặc góp vốn vào một doanh nghiệp Việt Nam đã có sẵn thị phần, khách hàng, giấy phép, đội ngũ và hiểu biết thị trường, nhà đầu tư Nhật có thể “mua thời gian” – yếu tố mà trong môi trường cạnh tranh hiện nay có giá trị không kém vốn đầu tư.

M&A như công cụ “mua thời gian”, “mua nền tảng khách hàng” và “mua năng lực địa phương”

M&A có ba tác dụng lớn đối với doanh nghiệp Nhật Bản khi vào Việt Nam: mua thời gian, tiếp cận nền tảng khách hàng hiện hữu và xử lý những rào cản liên quan đến quy định đầu tư nước ngoài.
Thứ nhất, M&A giúp mua thời gian. Trong các ngành B2C, sự khác biệt về hành vi tiêu dùng, thói quen mua hàng, văn hóa dịch vụ, nhận diện thương hiệu và độ nhạy về giá khiến việc tự xây dựng thị trường từ đầu trở nên tốn kém. Doanh nghiệp Nhật Bản thường có thế mạnh về chất lượng sản phẩm, quy trình và quản trị, nhưng lại không luôn có lợi thế trong việc đọc nhanh thị trường Việt Nam. Một doanh nghiệp Việt Nam đã có thương hiệu, hệ thống phân phối, tệp khách hàng và đội ngũ bán hàng địa phương có thể giúp nhà đầu tư Nhật rút ngắn đáng kể đường cong học hỏi.
Thứ hai, M&A giúp mua nền tảng khách hàng. Trong B2B, đặc biệt là các lĩnh vực có khách hàng là cơ quan nhà nước, doanh nghiệp lớn, khu công nghiệp, bệnh viện, trường học hoặc các đơn vị cần đấu thầu, mạng lưới quan hệ và lịch sử giao dịch đóng vai trò rất quan trọng. Một công ty mới thành lập thường khó tiếp cận ngay các khách hàng này. Trong khi đó, một doanh nghiệp Việt Nam đã vận hành nhiều năm có thể sở hữu các hợp đồng, giấy phép, dữ liệu khách hàng và uy tín thị trường mà doanh nghiệp Nhật không thể tạo lập trong thời gian ngắn.
Thứ ba, M&A có thể giúp thiết kế cách tiếp cận phù hợp với các ngành có điều kiện đầu tư. Việt Nam vẫn có nhiều lĩnh vực áp dụng điều kiện tiếp cận thị trường, giới hạn tỷ lệ sở hữu nước ngoài hoặc yêu cầu giấy phép chuyên ngành, chẳng hạn như logistics, giáo dục, y tế, bất động sản, năng lượng, viễn thông hoặc một số hoạt động phân phối. Trong các lĩnh vực này, M&A không đơn giản là mua cổ phần, mà là bài toán cấu trúc giao dịch: mua bao nhiêu phần trăm, mua trực tiếp hay gián tiếp, có cần đối tác Việt Nam giữ vai trò nhất định hay không, giấy phép hiện hữu có tiếp tục còn hiệu lực sau thay đổi sở hữu hay không. Đây là điểm khác biệt quan trọng giữa M&A tại Việt Nam và M&A trong các thị trường có khung pháp lý đồng nhất, minh bạch hơn.

Dòng vốn Nhật Bản tại Việt Nam: nền tảng thuận lợi cho M&A chiến lược

Nhật Bản từ lâu là một trong những nhà đầu tư quan trọng nhất tại Việt Nam. Tính đến cuối tháng 11/2025, Nhật Bản là nhà đầu tư lớn thứ ba tại Việt Nam với 5.698 dự án và tổng vốn đăng ký khoảng 79,27 tỷ USD, chiếm khoảng 15% tổng FDI vào Việt Nam. Trong 11 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản đạt 24,4 tỷ USD, trong khi nhập khẩu từ Nhật Bản đạt 22,4 tỷ USD. Cấu trúc thương mại hai nước có tính bổ trợ rõ rệt: Việt Nam xuất khẩu hàng dệt may, gỗ, thủy sản, máy móc, phương tiện và linh kiện; trong khi nhập khẩu từ Nhật Bản máy móc, thiết bị, linh kiện điện tử, thép và công nghệ sản xuất.
Điểm đáng chú ý là tâm lý của doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam đang cải thiện rõ rệt. Theo khảo sát JETRO năm tài khóa 2025, 67,5% doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam dự kiến có lãi, mức cao nhất kể từ năm 2009; 56,9% doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam có kế hoạch mở rộng hoạt động trong một đến hai năm tới, cao hơn mức trung bình ASEAN. Điều này cho thấy Việt Nam không chỉ hấp dẫn với các nhà đầu tư mới, mà còn tiếp tục giữ chân và thúc đẩy nhà đầu tư hiện hữu mở rộng quy mô.
Đối với M&A, đây là tín hiệu quan trọng. Khi nhà đầu tư đã có kinh nghiệm vận hành tại Việt Nam, họ thường có xu hướng chuyển từ đầu tư greenfield sang các hình thức mở rộng nhanh hơn: mua lại nhà cung cấp, góp vốn vào doanh nghiệp phân phối, liên doanh với đối tác địa phương, mua lại doanh nghiệp có giấy phép hoặc thương hiệu, hoặc thâu tóm một nền tảng sẵn có để tích hợp vào chuỗi giá trị của mình. M&A vì vậy không thay thế FDI truyền thống, mà trở thành giai đoạn phát triển cao hơn của FDI.

Thị trường M&A Việt Nam: chọn lọc hơn, kỷ luật hơn, nhưng không kém hấp dẫn

Số liệu thị trường cho thấy M&A tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn chọn lọc hơn. Theo Grant Thornton, năm 2024 thị trường M&A Việt Nam ghi nhận 447 giao dịch với tổng giá trị công bố khoảng 6,93 tỷ USD, giảm so với năm 2023. Tuy nhiên, đến năm 2025, theo số liệu Grant Thornton được The Saigon Times dẫn lại, thị trường ghi nhận 367 giao dịch với tổng giá trị công bố đạt 8,72 tỷ USD, tăng 26% so với năm trước. Trong khi đó, KPMG ghi nhận trong 10 tháng đầu năm 2025, tổng giá trị giao dịch công bố đạt khoảng 2,3 tỷ USD với 218 thương vụ, phản ánh sự thận trọng trong định giá, thẩm định và lựa chọn mục tiêu.
Sự khác biệt giữa các bộ số liệu là điều thường gặp trong thống kê M&A, do phương pháp tính khác nhau: có nguồn chỉ tính giao dịch công bố giá trị, có nguồn tính cả giao dịch không công bố, có nguồn tính theo thời điểm ký kết, có nguồn tính theo thời điểm hoàn tất. Tuy nhiên, điểm chung rút ra là thị trường M&A Việt Nam không còn tăng trưởng bằng số lượng giao dịch bằng mọi giá, mà chuyển sang trạng thái “vốn có kỷ luật”. Nhà đầu tư thận trọng hơn với định giá, quan tâm hơn đến chất lượng tài sản, mức độ minh bạch tài chính, khả năng duy trì dòng tiền và triển vọng tích hợp sau mua.
Đối với nhà đầu tư Nhật Bản, xu hướng này vừa là thách thức vừa là cơ hội. Thách thức nằm ở việc các doanh nghiệp mục tiêu tốt ngày càng được săn đón bởi nhiều nhà đầu tư khu vực, bao gồm Thái Lan, Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc và các quỹ tài chính. Cơ hội nằm ở chỗ nhà đầu tư Nhật thường có lợi thế trong các thương vụ đòi hỏi cam kết dài hạn, chuyển giao công nghệ, quản trị chất lượng, tiêu chuẩn vận hành và hợp tác hậu M&A. Trong môi trường mà người bán Việt Nam không chỉ tìm giá cao mà còn tìm đối tác có thể giúp doanh nghiệp phát triển bền vững, nhà đầu tư Nhật có thể tạo khác biệt nếu biết xây dựng niềm tin với chủ doanh nghiệp.

Năm lĩnh vực M&A có triển vọng cao

Theo xu hướng thị trường hiện nay, có thể nhận diện năm lĩnh vực M&A Việt Nam – Nhật Bản có triển vọng cao: sản xuất công nghiệp, bất động sản – hạ tầng, tiêu dùng – bán lẻ, năng lượng xanh – môi trường, và y tế – chăm sóc sức khỏe.
Thứ nhất là sản xuất công nghiệp. Việt Nam vẫn là điểm đến quan trọng trong chiến lược tái cấu trúc chuỗi cung ứng tại châu Á. Tuy nhiên, sản xuất tại Việt Nam đang dịch chuyển từ gia công giá rẻ sang các ngành có hàm lượng kỹ thuật cao hơn như linh kiện điện – điện tử, cơ khí chính xác, vật liệu công nghiệp, hóa chất, dược phẩm, nhựa y tế và thiết bị hỗ trợ sản xuất. Với doanh nghiệp Nhật Bản, M&A trong lĩnh vực này giúp mở rộng năng lực sản xuất, nội địa hóa chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất và tiếp cận lực lượng lao động kỹ thuật trẻ hơn so với Nhật Bản.
Thứ hai là bất động sản, xây dựng và hạ tầng. Các thương vụ M&A trong bất động sản thường có quy mô lớn do giá trị tài sản cao, đặc biệt trong nhà ở đô thị, khu công nghiệp, logistics, kho vận và hạ tầng phụ trợ. Việt Nam đang thúc đẩy đầu tư công, phát triển sân bay, cảng biển, đường vành đai, cao tốc và các hành lang công nghiệp. Điều này tạo ra nhu cầu lớn đối với khu công nghiệp, nhà ở cho chuyên gia, logistics lạnh, kho bãi và dịch vụ vận hành bất động sản. Nhà đầu tư Nhật có thể tham gia không chỉ với vai trò nhà phát triển dự án, mà còn với vai trò nhà đầu tư chiến lược vào các nền tảng bất động sản đã có quỹ đất, giấy phép và năng lực triển khai.
Thứ ba là tiêu dùng, bán lẻ và B2C. Với dân số trên 100 triệu người, tầng lớp trung lưu mở rộng và tốc độ đô thị hóa tiếp tục tăng, Việt Nam là một trong những thị trường tiêu dùng đáng chú ý nhất ASEAN. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực khó đối với doanh nghiệp Nhật nếu chỉ xuất khẩu sản phẩm hoặc mở công ty mới. Hệ thống phân phối, hành vi tiêu dùng địa phương, năng lực marketing số, thương mại điện tử, điểm bán truyền thống và kênh bán hiện đại đều đòi hỏi hiểu biết bản địa. Vì vậy, M&A với doanh nghiệp Việt Nam có thương hiệu, kênh phân phối hoặc dữ liệu khách hàng trở thành con đường hợp lý hơn nhiều so với tự xây dựng từ đầu.
Thứ tư là năng lượng xanh và môi trường. Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Việc ban hành cơ chế DPPA theo Nghị định 80/2024/NĐ-CP mở ra khả năng cho khách hàng sử dụng điện lớn mua điện trực tiếp từ đơn vị phát điện năng lượng tái tạo. Bên cạnh đó, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh năm 2025 nâng mạnh mục tiêu điện gió, điện gió ngoài khơi, lưu trữ pin và tái khởi động định hướng điện hạt nhân. Những thay đổi này làm tăng nhu cầu M&A trong các dự án năng lượng tái tạo, điện mặt trời áp mái, cung cấp năng lượng xanh cho khu công nghiệp, xử lý chất thải, tiết kiệm năng lượng và công nghệ môi trường. Doanh nghiệp Nhật có lợi thế về công nghệ, quản lý dự án, tiêu chuẩn an toàn và tài chính xanh, nhưng cần đối tác địa phương am hiểu đất đai, đấu nối, giấy phép và khách hàng công nghiệp.
Thứ năm là y tế và chăm sóc sức khỏe. Đây là lĩnh vực khó, chịu điều kiện pháp lý cao, nhưng có tiềm năng dài hạn lớn. Chi tiêu cho y tế, giáo dục và các dịch vụ chất lượng cao đang tăng theo thu nhập của người dân. Ngoài bệnh viện và phòng khám, cơ hội M&A có thể xuất hiện trong xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, nha khoa, phục hồi chức năng, dược phẩm, thiết bị y tế, chăm sóc người cao tuổi và nền tảng health-tech. Với Nhật Bản, một quốc gia có kinh nghiệm sâu về y tế, chăm sóc người cao tuổi và quản trị chất lượng dịch vụ, đây là lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị cộng hưởng rõ rệt nếu cấu trúc giao dịch và vận hành hậu M&A được thiết kế đúng.

Rủi ro cốt lõi: định giá, minh bạch, pháp lý và PMI

M&A tại Việt Nam có tiềm năng lớn, nhưng không phải là con đường ít rủi ro. Bốn nhóm rủi ro cần được xem xét nghiêm túc là chênh lệch định giá, thiếu minh bạch tài chính – thuế – pháp lý, rủi ro giấy phép và rủi ro PMI.
Rủi ro đầu tiên là khoảng cách định giá. Nhiều chủ doanh nghiệp Việt Nam có kỳ vọng giá bán cao, đặc biệt khi doanh nghiệp đang tăng trưởng hoặc sở hữu tài sản hữu hình như đất, nhà xưởng, thương hiệu và mạng lưới khách hàng. Trong khi đó, nhà đầu tư Nhật thường thận trọng, chú trọng dòng tiền, EBITDA, khả năng kiểm soát, nợ tiềm ẩn và rủi ro tuân thủ. Khoảng cách giữa “giá kỳ vọng” và “giá dựa trên cơ sở thẩm định” có thể khiến thương vụ đổ vỡ. Vì vậy, định giá trong M&A Việt Nam không chỉ là bài toán tài chính, mà còn là quá trình giải thích, thương lượng và xây dựng niềm tin.
Rủi ro thứ hai là minh bạch tài chính, pháp lý và thuế. Một số doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp gia đình hoặc doanh nghiệp vừa và nhỏ, chưa có hệ thống kế toán, kiểm soát nội bộ và quản trị tuân thủ theo chuẩn mà nhà đầu tư Nhật kỳ vọng. Vấn đề có thể bao gồm ghi nhận doanh thu chưa nhất quán, chi phí ngoài sổ, giao dịch với bên liên quan, nghĩa vụ thuế chưa rõ, hợp đồng lao động chưa chuẩn, giấy phép chưa đầy đủ hoặc tài sản chưa hoàn thiện pháp lý. Đây là lý do financial DD, tax DD, legal DD và commercial DD phải được tiến hành thực chất, không chỉ theo mẫu.
Rủi ro thứ ba là giấy phép và điều kiện đầu tư nước ngoài. Trong một số ngành, việc thay đổi cổ đông, tăng tỷ lệ sở hữu nước ngoài hoặc thay đổi người kiểm soát có thể ảnh hưởng đến giấy phép hoạt động. Đối với nhà đầu tư Nhật, cần đánh giá trước rằng giấy phép hiện có có được kế thừa sau giao dịch hay không, có cần xin chấp thuận M&A hay điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hay không, tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa là bao nhiêu, và cấu trúc giao dịch có làm phát sinh nghĩa vụ pháp lý mới hay không.
Rủi ro thứ tư là PMI và giữ chân nhân sự chủ chốt. Nhiều thương vụ thất bại không phải vì mua sai, mà vì tích hợp sai. Sau khi giao dịch hoàn tất, nếu chủ doanh nghiệp rời đi quá nhanh, đội ngũ quản lý mất động lực, hệ thống báo cáo thay đổi đột ngột hoặc văn hóa doanh nghiệp bị áp đặt một chiều, giá trị thương vụ có thể suy giảm mạnh. Đối với nhà đầu tư Nhật, PMI cần được thiết kế trước khi ký hợp đồng, bao gồm vai trò của founder, cơ chế giữ chân key person, hệ thống KPI, phân quyền quản trị, chuẩn hóa tài chính, chuyển giao công nghệ và lộ trình tích hợp văn hóa.

M&A thành công cần bắt đầu từ luận điểm chiến lược, không phải từ danh sách công ty mục tiêu

Một sai lầm phổ biến trong M&A là bắt đầu bằng câu hỏi “có công ty nào để mua không?”. Cách tiếp cận chuyên nghiệp hơn phải bắt đầu từ luận điểm chiến lược: doanh nghiệp Nhật muốn vào Việt Nam để làm gì, mua năng lực nào, phục vụ nhóm khách hàng nào, cần quyền kiểm soát đến đâu, chấp nhận rủi ro pháp lý và vận hành ở mức nào, kỳ vọng hoàn vốn trong bao lâu, và sau mua sẽ tạo giá trị bằng cách nào.
Từ luận điểm đó mới xác định tiêu chí sàng lọc mục tiêu: ngành, quy mô doanh thu, biên lợi nhuận, khu vực, giấy phép, khách hàng, tài sản, đội ngũ, mức độ minh bạch, khả năng hợp tác với cổ đông hiện hữu và mức độ phù hợp văn hóa. Với doanh nghiệp Việt Nam, việc chuẩn bị cho M&A cũng cần bắt đầu sớm: chuẩn hóa sổ sách, tách bạch tài chính cá nhân và doanh nghiệp, hoàn thiện hợp đồng lao động, rà soát thuế, làm rõ quyền sở hữu tài sản, xây dựng báo cáo quản trị và xác định mong muốn của cổ đông.
M&A Việt Nam – Nhật Bản không nên được nhìn như quá trình “bên mua kiểm tra bên bán”, mà là quá trình hai bên cùng chứng minh khả năng tạo giá trị sau giao dịch. Doanh nghiệp Việt Nam cần cho thấy tiềm năng tăng trưởng, năng lực địa phương và sự sẵn sàng minh bạch. Doanh nghiệp Nhật cần cho thấy cam kết dài hạn, khả năng hỗ trợ công nghệ, quản trị và thị trường. Khi hai điều kiện này gặp nhau, M&A mới vượt khỏi ý nghĩa chuyển nhượng cổ phần để trở thành liên kết chiến lược.

Ý nghĩa đối với doanh nghiệp Việt Nam: M&A không phải là “bán mình”, mà là nâng cấp năng lực

Trong tâm lý của nhiều chủ doanh nghiệp Việt Nam, M&A vẫn đôi khi bị hiểu là “bán công ty”. Cách hiểu này không sai về mặt pháp lý trong một số trường hợp, nhưng quá hẹp về mặt chiến lược. M&A có thể là bán cổ phần thiểu số, liên doanh, hợp tác vốn, chuyển nhượng từng giai đoạn, cấu trúc earn-out, hoặc bán cổ phần chi phối nhưng founder vẫn tiếp tục điều hành. Điều quan trọng không chỉ là bán bao nhiêu phần trăm, mà là sau giao dịch doanh nghiệp sẽ có năng lực gì mới.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đối tác Nhật có thể mang lại nhiều giá trị: công nghệ, tiêu chuẩn quản lý chất lượng, hệ thống kiểm soát, năng lực tài chính, khả năng tiếp cận khách hàng Nhật, mạng lưới quốc tế và uy tín thương hiệu. Tuy nhiên, để nhận được các giá trị đó, doanh nghiệp Việt Nam cũng phải chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi quản trị. Minh bạch tài chính, tuân thủ pháp luật, khả năng báo cáo, tinh thần hợp tác và sự chuyên nghiệp của đội ngũ quản lý sẽ quyết định mức định giá và khả năng thành công của thương vụ.
Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp Nhật cũng cần hiểu rằng giá trị của doanh nghiệp Việt Nam không chỉ nằm trên báo cáo tài chính. Trong nhiều trường hợp, giá trị lớn nhất nằm ở founder, đội ngũ bán hàng, mạng lưới quan hệ, hiểu biết khách hàng, tốc độ ra quyết định và khả năng thích ứng với thị trường. Nếu sau mua lại, nhà đầu tư vô tình làm mất các yếu tố này, thương vụ có thể đánh mất chính thứ mà mình đã mua. Vì vậy, sự tôn trọng vai trò của chủ doanh nghiệp và đội ngũ hiện hữu là điều kiện quan trọng trong M&A tại Việt Nam.

Vai trò của đơn vị tư vấn: cầu nối dữ liệu, niềm tin và thực thi

M&A xuyên biên giới giữa Việt Nam và Nhật Bản đòi hỏi nhiều hơn năng lực môi giới. Một đơn vị tư vấn hiệu quả cần đồng thời hiểu chiến lược của nhà đầu tư Nhật, thực tế vận hành của doanh nghiệp Việt Nam, khung pháp lý địa phương, logic định giá, văn hóa đàm phán và yêu cầu PMI. Đặc biệt, trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp mục tiêu là doanh nghiệp gia đình hoặc doanh nghiệp tư nhân chưa quen với chuẩn M&A quốc tế, vai trò “phiên dịch chiến lược” giữa hai bên rất quan trọng.
ONE-VALUE, với kinh nghiệm chuyên sâu trong kết nối đầu tư, tư vấn chiến lược và M&A Việt Nam – Nhật Bản, nhìn nhận rằng giá trị của tư vấn không chỉ nằm ở việc giới thiệu bên mua – bên bán. Giá trị cốt lõi nằm ở khả năng giúp hai bên xác định đúng luận điểm đầu tư, đánh giá đúng rủi ro, chuẩn bị dữ liệu, xây dựng cấu trúc giao dịch phù hợp, hỗ trợ thương lượng và thiết kế lộ trình hậu M&A. Trong một thị trường mà thông tin chưa luôn minh bạch và niềm tin có vai trò đặc biệt lớn, tư vấn M&A cần là người bảo vệ tính khả thi của thương vụ, chứ không chỉ là người thúc đẩy giao dịch hoàn tất.

Kết luận: M&A Việt Nam – Nhật Bản đang bước vào giai đoạn chất lượng hơn

M&A giữa doanh nghiệp Việt Nam và Nhật Bản đang bước sang một giai đoạn mới. Nếu giai đoạn trước tập trung nhiều vào sản xuất chi phí thấp và mở rộng hiện diện, giai đoạn hiện nay đặt trọng tâm vào thị trường tiêu dùng, công nghệ, năng lượng xanh, y tế, logistics, hạ tầng và năng lực quản trị. Việt Nam cần vốn, công nghệ và quản trị để nâng cấp doanh nghiệp nội địa. Nhật Bản cần tăng trưởng, thị trường trẻ, đối tác địa phương và lời giải cho bài toán dân số, kế thừa và mở rộng khu vực. M&A chính là một trong những cơ chế có thể kết nối hai nhu cầu đó.
Tuy nhiên, M&A không phải là con đường tắt đơn giản. Nó chỉ tạo giá trị khi được thực hiện trên nền tảng chiến lược rõ ràng, thẩm định nghiêm túc, cấu trúc pháp lý phù hợp, định giá có cơ sở, tôn trọng văn hóa doanh nghiệp và chuẩn bị PMI từ sớm. Với doanh nghiệp Nhật Bản, M&A tại Việt Nam không nên chỉ là “mua rẻ”, mà là “mua để cùng tăng trưởng”. Với doanh nghiệp Việt Nam, M&A không nên chỉ là “thoái vốn”, mà là cơ hội bước vào một giai đoạn phát triển chuyên nghiệp, minh bạch và có sức cạnh tranh quốc tế hơn.
Trong bức tranh hợp tác Việt Nam – Nhật Bản, M&A vì vậy không chỉ là giao dịch tài chính. Đó là cơ chế chuyển giao công nghệ, nâng cấp quản trị, mở rộng thị trường và tạo dựng những doanh nghiệp có năng lực phát triển xuyên biên giới. Đây cũng chính là lý do M&A sẽ ngày càng trở thành một trụ cột quan trọng trong quan hệ kinh tế Việt Nam – Nhật Bản trong thập kỷ tới.

“Vấn đề năm 2025” và những di sản đứng trước nguy cơ xóa sổ

Thuật ngữJigyo Shokei (事業承継 – Kế thừa doanh nghiệp) đang là từ khóa nóng nhất trên các nghị trường và diễn đàn kinh tế tại Nhật Bản. Theo thông tin từ Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI), xứ sở hoa anh đào đang đối mặt với “Vấn đề năm 2025”. Cụ thể, đến năm 2025, có khoảng 1,27 triệu chủ sở hữu doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) sẽ ở độ tuổi từ 70 trở lên mà chưa xác định được người kế vị.  Hãy cùng hình dung quy mô của con số này: Nếu những doanh nghiệp này buộc phải đóng cửa do không ai tiếp quản, Nhật Bản sẽ đối mặt với cú sốc kinh tế khổng lồ khi mất đi 6,5 triệu việc làm và thiệt hại khoảng 22 nghìn tỷ Yên (tương đương 140 tỷ USD) vào GDP. Đây không phải là những doanh nghiệp làm ăn thua lỗ. Hơn một nửa trong số các công ty có nguy cơ đóng cửa (khoảng 600.000 doanh nghiệp) vẫn đang hoạt động rất hiệu quả và có lãi. 

Tại sao một doanh nghiệp đang có lãi lại phải đóng cửa?  

Câu trả lời nằm ở văn hóa và nhân khẩu học. Dân số Nhật Bản đang già đi nhanh chóng. Giới trẻ Nhật Bản ngày nay, bao gồm cả con cái của các chủ doanh nghiệp, thường có xu hướng muốn làm việc tại các tập đoàn lớn ở Tokyo hoặc theo đuổi đam mê cá nhân, thay vì trở về quê nhà tiếp quản xưởng sản xuất hay công ty cơ khí đầy áp lực của gia đình. 

Tâm lý nhà sáng lập: Đi tìm người “Nhận nuôi” đứa con tinh thần

Người Nhật có sự gắn kết sâu sắc với công việc. Đối với các thế hệ sáng lập (founder) đã dành 30, 40 năm để gầy dựng cơ đồ, công ty chính là máu thịt, là một “đứa con” thực sự.

Trong những cuộc đàm phán, những buổi nói chuyện thương mại, Hoa từng chứng kiến những vị chủ tịch rưng rưng nước mắt khi nói về công ty của họ. Nỗi sợ lớn nhất của họ không phải là bán công ty được bao nhiêu tiền. Nỗi sợ lớn nhất là thương hiệu mang tên dòng họ bị xóa sổ, và những nhân viên trung thành đã gắn bó với họ hàng chục năm trời sẽ rơi vào cảnh thất nghiệp. Chính tâm lý này đã dẫn đến một sự chuyển dịch lớn trong tư duy bán mình của các doanh nghiệp Nhật.

Trước đây, họ rất khép kín và e ngại dòng vốn ngoại. Nhưng hiện nay, đứng giữa ranh giới “đóng cửa vĩnh viễn” và “bán cho đối tác nước ngoài”, họ sẵn sàng mở cửa. Họ thà trao lại doanh nghiệp cho đối tác là những người cam kết duy trì hoạt động sản xuất, giữ nguyên đội ngũ nhân sự và tiếp tục phát triển công nghệ – còn hơn là để di sản của mình biến mất khỏi thương trường. Đây không còn là những thương vụ “cá lớn nuốt cá bé” lạnh lùng, mà mang dáng dấp của một cuộc “chuyển giao di sản”, nơi người sáng lập Nhật Bản chọn mặt gửi vàng cho một sức trẻ mới.

Sức trẻ và điều kỳ diệu từ M&A: Mua thời gian, nhận nền tảng

Nếu như các doanh nghiệp Nhật Bản đang sở hữu kinh nghiệm, công nghệ lõi và thị trường nhưng lại thiếu hụt sức trẻ và người kế vị, thì doanh nghiệp Việt Nam lại có sẵn nguồn năng lượng, tham vọng vươn ra toàn cầu, nhưng lại cần nền tảng kỹ thuật và uy tín thương hiệu để chinh phục các thị trường khó tính. Đó là một sự khớp lệnh hoàn hảo. Thay vì bắt đầu từ con số 0 tại thị trường Nhật, việc thực hiện M&A mang lại cho doanh nghiệp Việt những “đặc quyền” mà tiền bạc khó có thể mua được trong ngắn hạn:

• Rút ngắn hàng chục năm R&D: Bạn mua lại một xưởng cơ khí chính xác tại Nagoya không chỉ là mua máy móc, mà là mua lại kỹ năng tinh hoa (know-how) của những kỹ sư đã làm việc 30 năm.
• Thừa hưởng tệp khách hàng “đóng“: Thị trường B2B Nhật Bản rất bảo thủ và coi trọng niềm tin lâu năm. Khi thâu tóm một công ty bản địa, doanh nghiệp Việt lập tức được kế thừa các hợp đồng cung ứng với các tập đoàn lớn mà nếu là một pháp nhân mới tinh, bạn sẽ mất 5-10 năm chỉ để được lọt vào danh sách xem xét.
• Giải bài toán thương hiệu vươn tầm: Khi sở hữu một pháp nhân “Made in Japan”, doanh nghiệp Việt có thể dùng đó làm bàn đạp vững chắc không chỉ để khai thác thị trường nội địa Nhật, mà còn xuất khẩu ngược về Việt Nam với định vị cao cấp, hoặc tiến sang các thị trường châu Âu, Mỹ. 

Chuẩn bị gì để đón nhận “di sản” này?

Cơ hội là vô cùng lớn, nhưng M&A xuyên biên giới chưa bao giờ là một cuộc dạo chơi. Để có thể thành công tiếp quản những doanh nghiệp lâu đời này, các CEO Việt Nam cần trang bị một tư duy chiến lược bài bản:

Thứ nhất, sự chân thành và tôn trọng văn hóa: Đối với các chủ SME Nhật Bản, tiền không phải là tất cả. Trong quá trình thẩm định (Due Diligence) và thương lượng, bên mua từ Việt Nam cần thể hiện sự tôn trọng tối đa đối với lịch sử công ty, cam kết duy trì phúc lợi cho người lao động. Đôi khi, chỉ một bản kế hoạch kinh doanh cho thấy tầm nhìn 10 năm tới của người mua cũng đủ để thuyết phục người bán giảm giá hàng triệu USD.

Thứ hai, chuẩn bị đội ngũ quản lý kế thừa: Chúng ta mua doanh nghiệp Nhật vì họ thiếu người kế thừa, vậy chúng ta phải có sẵn đội ngũ để trám vào vị trí đó. Việc chuẩn bị những quản lý cấp trung người Việt, am hiểu tiếng Nhật, có tư duy quản trị linh hoạt nhưng hiểu biết sâu sắc về văn hóa làm việc (Horenso) của Nhật Bản là điều kiện tiên quyết để quá trình hậu M&A (PMI – Post Merger Integration) diễn ra suôn sẻ.

Thứ ba, đồng hành cùng những chuyên gia dẫn đường: Việc tìm ra một doanh nghiệp tốt đang muốn bán, định giá chính xác tài sản vô hình (mối quan hệ, kỹ năng) và cấu trúc giao dịch hợp lý đòi hỏi sự hỗ trợ của những đơn vị tư vấn am hiểu sâu sắc cả hai đầu chiến tuyến như ONE-VALUE. 

Lời kết

Ngày 1/6 năm nay, khi nhìn những đứa trẻ lớn lên, tôi mong các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam hãy nghĩ về một bức tranh lớn hơn cho thế hệ kế tiếp. Chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng một bệ phóng khổng lồ cho F2, F3 của mình bằng cách bước ra thế giới, tiếp quản những di sản trăm năm đang khao khát sức trẻ tại Nhật Bản. Bằng sự quyết đoán, nguồn lực tài chính và tầm nhìn dài hạn, doanh nghiệp Việt Nam sẽ không chỉ là người đi mua, mà là người kiến tạo nên một vòng đời rực rỡ mới cho các thương hiệu Nhật Bản.

Có thể bạn cũng quan tâm về Kinh doanh tại Nhật

 Kinh doanh tại Nhật: Thủ tục cần biết khi bạn muốn xin Visa Kinh doanh ở Nhật! Các doanh nghiệp Nhật lao đao vì không có người nối nghiệp! Chính phủ Nhật có những chính sách gì?  Kinh doanh & Đi làm ở Nhật: Nguyên tắc trao danh thiếp với người Nhật!

 Tại sao doanh nghiệp muốn M&;A? Lợi ích kỳ vọng được thông qua M&A

 Kinh doanh & Đi làm tại Nhật: Nguyên tắc cần biết khi bạn đi uống với người Nhật?!

Tôi là Phi Hoa. Doanh nhân Việt Nam tại Nhật Bản. Mẹ của hai thiên thần nhỏ. Người truyền cảm hứng cho các bạn trẻ Việt Nam. Cùng kết nối và theo dõi những chia sẻ mới nhất của Hoa tại các kênh sau nhé:

Page Phi Hoa – Chinh phục Nhật Bản https://bit.ly/30pdhas

Cộng đồng Cùng chinh phục Nhật Bản: https://bit.ly/3hm6pBH

Youtube những chia sẻ của Hoa: https://bit.ly/2E4Po0z

Là một chuyên gia tư vấn chiến lược đầu tư, advisor của những tập đoàn hàng đầu, và là người trực tiếp đứng ra “làm mai” thành công cho vô số thương vụ M&A, business matching giữa Nhật Bản và Việt Nam – Hoa nhận thấy một độ vênh rất lớn trên thị trường tuyển dụng hiện nay. Đó là khoảng cách giữa “nhận thức màu hồng của người học” và “yêu cầu sắc lạnh của thực tế nghề nghiệp”. Bài viết này là góc nhìn cá nhân của Hoa, được đúc rút từ hàng vạn giờ lăn lộn trên các bàn đàm phán, nhằm giúp các bạn trẻ – và cả những nhà quản lý đang muốn rẽ hướng – có một bức tranh toàn cảnh, chân thực nhất về nghề M&A.

Bức tranh thực tế: Nghề M&A không dành cho những kẻ mộng mơ

Nhiều bạn trẻ khi ứng tuyển vào ONE-VALUE thường mang theo một hình ảnh rất “điện ảnh” về nghề M&A: Mặc vest mượt mà, xách cặp da hàng hiệu, ngồi trong các phòng họp kính cường lực tại những tòa nhà hạng A, nhâm nhi cà phê specialty và chốt những bản hợp đồng trị giá hàng chục triệu đô la chỉ bằng vài cái bắt tay cùng nụ cười tự tin.

Thực tế thì sao? M&A không phải là một nghề có lộ trình thăng tiến nhàn hạ được vạch sẵn. Nó cũng hoàn toàn không phải là một lĩnh vực mà bạn chỉ cần “học đúng ngành, thi đúng điểm” là có thể ung dung bước vào và thành công. Để có được cái bắt tay triệu đô ấy, bạn sẽ phải đánh đổi bằng những đêm thức trắng triền miên để rà soát hàng ngàn trang tài liệu lộn xộn trong Data Room (Phòng dữ liệu), những cuộc tranh luận nảy lửa và căng thẳng tột độ với đối tác về từng con số định giá.

Thậm chí, bạn phải rèn luyện cho mình một “tinh thần thép” để đối diện với cảm giác hụt hẫng tột độ khi một thương vụ bạn theo đuổi ròng rã suốt một năm rưỡi trời bỗng chốc “đổ vỡ” ở phút thứ 89, chỉ vì một thay đổi nhỏ trong cơ cấu cổ đông hay một chính sách vĩ mô vừa được ban hành.

Sự thật phũ phàng là phần lớn nhân sự trẻ đã “rơi rụng”, kiệt sức và xin chuyển ngành chỉ sau 1 đến 2 năm đầu tiên thử sức. Tại sao lại như vậy? Lý do lớn nhất nằm ở việc các bạn đã hiểu sai về bản chất cốt lõi của nghề nghiệp này ngay từ lúc bắt đầu. Các bạn kỳ vọng đây là một công việc bàn giấy cao cấp, trong khi thực chất, đây là một chiến trường đòi hỏi sức bền, sự nhạy bén và năng lực tổng hợp thông tin ở mức độ vĩ mô lẫn vi mô.

Điểm giao thoa của 4 trụ cột năng lực: Làm M&A cần kỹ năng gì?

Sai lầm phổ biến và ngây thơ nhất của các bạn sinh viên là cố gắng tìm kiếm một ngành học đại học mang tên “Ngành M&A”. Trong khi đó, bản chất của M&A không phải là một ngành khoa học hay môn học độc lập. Nó là một năng lực tổng hợp ở cấp độ cao nhất trong thế giới tài chính và kinh doanh.

Một chuyên viên tư vấn M&A (M&A Advisor) xuất sắc không chỉ là một cỗ máy phân tích báo cáo tài chính, không chỉ là một nhà nghiên cứu thị trường am tường, cũng không thuần túy là một chuyên viên pháp lý dò từng chữ trong hợp đồng hay một “cò mồi” kết nối business matching thông thường. Họ phải dung hợp cả 4 yếu tố đó lại trong một bộ não để trả lời được câu hỏi sống còn duy nhất cho nhà đầu tư: “Liệu doanh nghiệp này có đáng để mua không? Và nếu mua với mức giá này, giá trị thặng dư (Synergy) sẽ được tạo ra như thế nào trong 3 đến 5 năm tới?”

Để trả lời được một cách thuyết phục nhất, bạn bắt buộc phải làm chủ 4 trụ cột năng lực cốt lõi sau đây:

1. Năng lực tài chính: Nền tảng sống còn nhưng thường bị hiểu sai

Tài chính là ngôn ngữ chung của giới kinh doanh, và đương nhiên nó là điều kiện tiên quyết trong M&A. Tuy nhiên, phần lớn các chương trình đào tạo kế toán, kiểm toán hiện nay tại nhà trường lại quá thiên về mặt “kỹ thuật hạch toán” – tức là ghi nhận những gì đã xảy ra. Trong khi đó, nghề M&A đòi hỏi một tư duy tài chính cao cấp hơn rất nhiều: Khả năng “đọc vị” sinh khí và tương lai của doanh nghiệp thông qua những con số khô khan.

Trong bối cảnh thẩm định M&A, một bảng cân đối kế toán hay báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh không đơn thuần là tập hợp của doanh thu, chi phí và lợi nhuận. Đối với một chuyên gia M&A, báo cáo tài chính là một lăng kính thời gian. Nó để lại dấu vết của mọi quyết định quản trị sai lầm hay đúng đắn trong quá khứ, nó là bức tranh phản chiếu tham vọng chiến lược hiện tại, và đôi khi, nó là một “lớp trang điểm” tinh vi nhằm “làm đẹp” doanh nghiệp trước khi mang ra chào bán.

Những người làm M&A lão luyện không bao giờ dừng lại ở việc dùng Excel để cộng trừ nhân chia hay kiểm tra tính khớp nhau của số liệu (đó là việc của kiểm toán viên). Chúng tôi đi xa hơn rất nhiều:

• Truy vết nguồn gốc thực sự của dòng tiền tự do (Free Cash Flow) để xem doanh nghiệp có thực sự đẻ ra tiền, hay chỉ đang “xào xáo” lợi nhuận trên giấy.

• Thực hiện các bút toán chuẩn hóa (Normalization adjustments) để tìm ra chỉ số EBITDA (Lợi nhuận trước thuế, khấu hao và lãi vay) thực tế, loại bỏ những khoản thu nhập hoặc chi phí bất thường.

• “Bóc tách” những khoản nợ tiềm ẩn (Hidden Liabilities) hoặc những chi phí sinh hoạt cá nhân của chủ doanh nghiệp bị trộn lẫn vào chi phí công ty – một “đặc sản” rất thường gặp ở các doanh nghiệp gia đình (SME) tại thị trường Việt Nam.

Đây là một năng lực thực chiến mà phần lớn sinh viên tài chính, dù tốt nghiệp loại xuất sắc, cũng không thể có được nếu chưa từng “bầm dập” qua các kỳ Thẩm định đặc biệt về Tài chính (Financial Due Diligence – FDD).

2. Tư duy chiến lược và thấu hiểu ngành: Yếu tố quyết định “giá trị thực” của thương vụ

Nếu báo cáo tài chính giúp nhà đầu tư trả lời câu hỏi “Doanh nghiệp này trong quá khứ và hiện tại đang như thế nào?”, thì tư duy chiến lược sẽ giúp trả lời câu hỏi đắt giá hơn: “Doanh nghiệp này sẽ đi về đâu vào ngày mai?”.

Đặc biệt trong các thương vụ M&A xuyên biên giới (Cross-border M&A), điển hình như làn sóng doanh nghiệp Nhật Bản thâu tóm các công ty Việt Nam mà ONE-VALUE đang ngày đêm thực hiện, yếu tố chiến lược đóng vai trò quyết định sự thành bại. Bạn phải hiểu rằng, các tập đoàn Nhật Bản mang hàng chục triệu đô la sang Việt Nam không chỉ để “mua một dòng lợi nhuận ngắn hạn”. Cái họ mua là “thời gian” và “không gian sinh tồn”.

Họ tìm kiếm một bàn đạp để thâm nhập thị trường 100 triệu dân đang trong độ tuổi vàng, họ muốn tích hợp một chuỗi cung ứng bản địa tối ưu về chi phí để xuất khẩu ngược lại Nhật, và họ cần một hệ thống quản lý đã thích ứng sẵn với môi trường pháp lý, văn hóa tiêu dùng của người Việt. Do đó, người làm tư vấn M&A cần có khả năng nhìn vượt ra ngoài các mô hình định giá (Valuation models) để nhìn thấy cốt lõi kinh doanh. Bạn phải tự mình phân tích và trả lời được:

• Vị thế cạnh tranh thực sự (Con hào kinh tế – Moat) của doanh nghiệp mục tiêu trong chuỗi giá trị ngành đang nằm ở đâu?

• Họ đang nắm giữ tài sản vô hình nào không thể dễ dàng sao chép? (Một mạng lưới đại lý phủ kín các tỉnh, tệp khách hàng trung thành nhiều năm, hay một giấy phép đặc thù khó xin cấp mới?)

• Và quan trọng nhất: Sau khi sáp nhập (Post-Merger Integration), những giá trị cộng hưởng (Synergy) nào sẽ được tạo ra? (Bao gồm cả hiệp lực tăng doanh thu và hiệp lực giảm chi phí).

Thiếu đi góc nhìn chiến lược này, việc định giá doanh nghiệp sẽ trở nên máy móc, vô hồn, và bạn sẽ rất khó để thuyết phục được các nhà đầu tư sành sỏi.

3. Pháp lý: Điểm nghẽn dễ bị đánh giá thấp

Một sự thật tàn khốc trong giới tư vấn đầu tư: Có vô số thương vụ M&A được kỳ vọng rất lớn, đã bắt tay chúc mừng, nhưng cuối cùng lại “chết yểu” vì những quả bom nổ chậm mang tên Pháp lý ở giai đoạn thẩm định cuối cùng (Legal Due Diligence – LDD).

Tại một thị trường đang phát triển nhanh và có hệ thống pháp luật liên tục thay đổi như Việt Nam, các rủi ro pháp lý tiềm ẩn giống như những tảng băng trôi. Cấu trúc sở hữu chéo phức tạp, quyền phủ quyết của cổ đông thiểu số, rào cản về tỷ lệ sở hữu nước ngoài (Room ngoại), những điều khoản chuyển nhượng rườm rà, rủi ro về truy thu thuế, sự lỏng lẻo trong hợp đồng lao động, hay những ràng buộc liên quan đến quyền sử dụng đất đai thuê của nhà nước… Tất cả đều có thể trở thành “điểm gãy” chấm dứt mọi nỗ lực đàm phán nếu không được nhận diện và cô lập ngay từ những ngày đầu.

Dù nhân sự M&A không bắt buộc phải có bằng luật sư, nhưng việc nắm vững các khái niệm về cấu trúc giao dịch (Deal Structuring), hiểu rõ sự khác biệt sâu sắc giữa mua cổ phần (Share Deal) và mua tài sản (Asset Deal) là điều kiện sống còn. Nhãn quan này không chỉ giúp bạn bảo vệ thân chủ khỏi các rủi ro tiền mất tật mang, mà còn giúp bạn biết cách “nói cùng ngôn ngữ” khi phối hợp làm việc với đội ngũ luật sư thương mại trong suốt quá trình rà soát và đàm phán hợp đồng Mua bán Cổ phần (SPA – Share Purchase Agreement).

4. Giao tiếp, kết nối và đàm phán: Quyền lực mềm quyết định thành bại

Bạn có thể là một thiên tài tính toán với những file Excel phức tạp nhất, một chiến lược gia sắc sảo có tầm nhìn xa trông rộng, và một cuốn từ điển sống về luật doanh nghiệp, nhưng nếu thiếu đi trụ cột thứ tư này, bạn mãi mãi chỉ là một nhân sự phòng ban hỗ trợ (Back-office), chứ không bao giờ trở thành một “Deal Maker” (người tạo ra thương vụ) thực thụ.

Bên cạnh các yếu tố kỹ thuật, khả năng kết nối, giao tiếp và đàm phán là một trụ cột mang tính quyết định. Làm M&A suy cho cùng là làm việc với con người, gỡ rối những mâu thuẫn về lợi ích và cái tôi của các bên.

Thực tế trên bàn đàm phán cho thấy, một thương vụ được chốt hạ không chỉ bởi vì số liệu hiển thị mức sinh lời hấp dẫn, mà bởi vì cách các bên hiểu nhau, tin tưởng nhau và đi đến được một điểm chung về lợi ích. Người làm tư vấn M&A lúc này phải hóa thân thành một nhà ngoại giao con thoi, một người “cầm trịch” tâm lý. Đặc biệt trong các giao dịch xuyên biên giới với sự khác biệt khổng lồ về văn hóa kinh doanh.

Ví dụ, nhà đầu tư Nhật Bản luôn yêu cầu sự minh bạch tuyệt đối, làm việc theo quy trình chặt chẽ và ra quyết định dựa trên sự đồng thuận của cả tập thể (văn hóa Nemawashi). Ngược lại, chủ doanh nghiệp SME Việt Nam lại đề cao sự linh hoạt, tốc độ, đôi khi ra quyết định dựa trên cảm tính cá nhân hoặc lòng tự tôn đối với “đứa con tinh thần” mình đã mất nhiều năm gây dựng. Khả năng truyền đạt rõ ràng, kỹ năng lắng nghe đúng trọng tâm để nắm bắt những “kỳ vọng ngầm” (Hidden agendas) của đối phương, và nghệ thuật xử lý tình huống khi thương vụ rơi vào bế tắc sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả cuối cùng. Rất nhiều deal thất bại không phải vì thiếu tiền, mà vì các bên không xử lý được tâm lý và không cảm thấy được tôn trọng. Đây là năng lực đỉnh cao chỉ có thể đẽo gọt qua hàng trăm trận mạc thực tế.

Học gì để trở thành chuyên viên M&A thực thụ?

Khi nhìn vào 4 khối năng lực khổng lồ trên, câu hỏi tự nhiên bật ra là: “Vậy tôi phải bắt đầu học từ đâu?”.

Rất nhiều bạn trẻ vội vã đổ xô đi học và thi các chứng chỉ quốc tế. Trong số đó, những chương trình danh giá như CFA (Chartered Financial Analyst), CPA hay ACCA thực sự có giá trị to lớn trong việc xây dựng một nền tảng tư duy tài chính, kế toán và định giá vững chắc. Các chương trình MBA (Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh), đặc biệt tại các trường có uy tín, cũng đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng nhãn quan quản trị, rèn luyện tư duy case-study và xây dựng mạng lưới quan hệ kinh doanh.

Tuy nhiên, với tư cách là người trực tiếp tuyển dụng và đào tạo nhân sự, Hoa muốn các bạn nhìn nhận rõ: Bằng cấp và chứng chỉ chỉ là “tấm vé gửi xe” để bạn được phép bước chân vào nghề, chúng giúp bạn “đủ điều kiện”. Khả năng tồn tại, bứt phá và trở thành một chuyên gia M&A thực thụ phụ thuộc nhiều hơn vào trải nghiệm thực tế, năng lực xử lý tình huống bất định và chỉ số thông minh cảm xúc (EQ). Bạn không thể học cách điều hướng một ông chủ doanh nghiệp đang nổi giận vì bị ép giá thông qua một bài kiểm tra trắc nghiệm CFA. Các kỹ năng như xử lý thông tin không đầy đủ, thương lượng trong áp lực, quản trị kỳ vọng các bên… hoàn toàn vắng bóng trong các giáo trình hàn lâm.

Lựa chọn bến đỗ: Yếu tố quyết định tốc độ trưởng thành của bạn

Nếu trường đại học không thể dạy bạn trọn vẹn cách làm M&A, thì môi trường làm việc chính là “thao trường” quyết định vận mệnh và tốc độ trưởng thành của bạn. Lựa chọn bến đỗ đầu tiên là một trong những quyết định mang tính chiến lược nhất.

Hiện nay, các bạn sinh viên xuất sắc thường nhắm đến các định chế tài chính lớn như Big4 (Kiểm toán) hoặc các Ngân hàng Đầu tư (Investment Banking) quy mô toàn cầu. Đây là những môi trường mang lại nền tảng tuyệt vời về quy trình làm việc chuyên nghiệp, tính kỷ luật và chuẩn mực quốc tế. Tuy nhiên, rào cản lớn ở các hệ thống khổng lồ này là tính chuyên môn hóa quá sâu. Vai trò của nhân sự trẻ thường chỉ là một phần nhỏ (một chiếc đinh ốc) trong chuỗi giá trị kéo dài của thương vụ. Bạn có thể dành cả năm trời chỉ để nhập liệu mô hình tài chính hoặc rà soát hợp đồng pháp lý mà hiếm khi được nhìn thấy hình hài trọn vẹn của toàn bộ quá trình giao dịch.

Ngược lại, tại các công ty tư vấn đầu tư thực chiến (Boutique Advisory) với cường độ cao như ONE-VALUE, cơ hội học hỏi lại mang một hình thái khác biệt hoàn toàn. Tại đây, cấu trúc tinh gọn cho phép nhân sự trẻ có cơ hội tham gia sâu sát vào vòng đời trọn vẹn của một thương vụ: từ khâu tiếp cận khách hàng ban đầu (Origination), xây dựng tài liệu chào bán (Teaser/IM), trực tiếp đi khảo sát nhà máy, tham gia sâu vào quá trình thẩm định (Due Diligence), cho đến việc ngồi trong phòng đàm phán cùng các CEO Nhật – Việt và triển khai hậu sáp nhập.

Sự khác biệt để tạo ra một chuyên gia không nằm ở việc bạn làm trong một tập đoàn có quy mô nhân sự lớn đến đâu, mà nằm ở mức độ bạn được “chịu trách nhiệm” lớn đến mức nào. Khi bạn phải trực tiếp đối diện với kết quả của một deal – thành công hay thất bại ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu công ty và quyền lợi khách hàng – đó là lúc áp lực sẽ biến bạn thành kim cương. Người làm M&A sẽ học nhanh hơn, hiểu sâu hơn và trưởng thành vượt bậc khi họ được sống chết cùng thương vụ.

Lời khuyên từ Phi Hoa: Con đường nhỏ hẹp đưa tới tầm nhìn rộng mở

Hành trình trở thành một chuyên gia M&A chưa bao giờ là một con đường dễ đi và nó chắc chắn không dành cho số đông. Nó đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kiến thức đa ngành học thuật, kỹ năng mềm sắc bén và một bản lĩnh cá nhân kiên cường – những yếu tố tuyệt đối không thể ép chín trong thời gian ngắn.

Nó đòi hỏi sự đánh đổi khốc liệt về thời gian, sức lực và sự kiên trì theo đuổi mục tiêu đến cùng. Nhưng, đối với những cá nhân sẵn sàng đầu tư công sức, chấp nhận đương đầu với áp lực lớn và không ngừng học hỏi từ thực tế va vấp, M&A là một trong những lĩnh vực xứng đáng nhất. Nghề này mang lại cho bạn một đặc quyền tuyệt vời: Cơ hội được đối thoại sòng phẳng với những bộ óc tinh hoa nhất, mở ra góc nhìn cực kỳ sâu sắc về cách các doanh nghiệp vận hành, cách dòng vốn luân chuyển và cách thế giới kinh doanh tạo ra giá trị mới.

Trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập, dòng vốn đầu tư nước ngoài giữa Nhật Bản và Việt Nam vẫn đang tiếp tục gia tăng mạnh mẽ cả về chất và lượng. Nhu cầu săn lùng những chuyên viên, những Advisor M&A có năng lực thực sự, am hiểu văn hóa và giỏi chuyên môn sẽ ngày càng trở nên khát khao và khan hiếm trên thị trường lao động.

Cơ hội đang mở ra vô hạn. Vấn đề không nằm ở việc “thị trường có cơ hội hay không”, mà nằm ở việc: Người trẻ có chủ động rèn luyện và chuẩn bị đủ năng lực để nắm bắt cơ hội lớn đó hay không?

TB: ONE-VALUE với vai trò là đơn vị tư vấn chiến lược, trực tiếp triển khai các thương vụ M&A quy mô lên tới hàng nghìn tỉ đồng giữa các tập đoàn Nhật Bản và Việt Nam, luôn mở cửa tìm kiếm những nhân sự khát khao phát triển. Chúng tôi không chỉ tìm kiếm những bạn trẻ có nền tảng học thuật tốt, mà quan trọng hơn là một tư duy thực tế nhạy bén và tinh thần “chiến binh” sẵn sàng bước vào môi trường làm việc cường độ cao. Bởi lẽ, trong thế giới M&A, kiến thức có thể được đào tạo, nhưng năng lực dám chịu trách nhiệm với một quyết định kinh doanh – đó mới là thứ làm nên sự khác biệt của những người dẫn đầu.

Link ứng tuyển: Ứng tuyển vào ONE-VALUE tại đây

Rèn luyện sức khỏe tinh thần bằng cách nào? 

Chuẩn bị kiến thức về sức khỏe

Chuẩn bị kiến thức về các triệu chứng của bệnh trầm cảm, của bệnh lo âu, của stress quá mức. Chia sẻ với người thân để họ dễ dàng nhận ra bạn có vấn đề về tâm lý.  Các kiến thức đó có thể  tìm đọc trên các website chuyên khoa uy tín. Khi bạn và những người xung quanh hiểu biết về sức khỏe tinh thần thì khi “tinh thần bị ốm” bạn và người thân dễ dàng nhận ra để khắc phục. Vai trò của chồng của người thân xung quanh là vô cùng quan trọng. Bởi làm chủ thì bạn không thể chia sẻ vấn đề bạn gặp về tâm lý hay tinh thần với nhân viên của mình phải không?  

Mở đầu ngày mới bằng những suy nghĩ tích cực.   

Các cụ vẫn nói đầu xuôi thì đuôi lọt, nếu bạn mở đầu ngày mới bằng suy nghĩ tích cực thì cả ngày hôm đó sẽ là một ngày tích cực. Để mở đầu ngày mới bằng suy nghĩ tích cực thì bạn cần chọn các sự kiện đem đến hormon hạnh phúc như: nghe sách nói mình yêu thích, nói chuyện với người đồng nghiệp vui vẻ, gửi mail cho khách hàng tiềm năng nhất mà bạn có, nói những lời yêu thương với con để nhận lại cái ôm cái thơm má của con…Đại loại là làm một việc gì đó chắc chắn sẽ đem lại cho bạn niềm vui.   

Rèn luyện cho sự cân bằng công việc và gia đình bằng việc ưu tiên vai trò theo không gian.  

Trong không gian nào thì bạn ưu tiên công việc đó. Trong không gian office bạn ưu tiên trách nhiệm của một người làm chủ, ưu tiên việc gửi mail, họp hành, xử lý các đầu việc liên quan…Nhưng rời không gian đó thì bạn trở về nhà sau cánh cửa nhà đóng lại bạn ở trong không gian sinh hoạt của gia đình. Bạn phải ưu tiên các việc chăm sóc con cái, quan tâm đến các thành viên trong gia đình, mọi muộn phiền trong công việc ở không gian office bạn hãy để nó ngoài cánh cửa chứ đừng mang vào nhà. Tôi tin rằng một nữ doanh nhân đang tắm cho con thì chồng cô ấy nhất định sẽ không ngồi im ôm laptop (cười)  

Cuối cùng là không cho phép mình rơi vào chán nản buồn rầu lo âu quá 24h.   

Để làm được điều đó ngoài cách tìm các thú vui tiêu khiển ra thì bạn cần có những mentor ruột. Hoặc 1 bác sĩ hay địa chỉ tư vấn tâm lý tin cậy. Đừng nghĩ rằng người tâm thần hay thần kinh mới cần bác sĩ tâm lý. Bác sĩ tâm lý hay những người có chuyên môn và trải nghiệm là những liều thuốc tốt nhất khi tinh thần của bạn bị ốm mệt.   

Theo dõi chi tiết chủ đề tại video trên kênh youtube của Phi Hoa:

Cuộc khảo sát lần này do Công ty ONE-VALUE INC thực hiện từ ngày 1 tháng 5 năm 2021 đến ngày 31 tháng 7 năm 2021, đối tượng là 534 công dân Việt Nam đang sống và làm việc tại Nhật Bản. Từ kết quả khảo sát trên, đã cho thấy những thách thức tiềm tàng mà người Việt Nam tại Nhật Bản phải đối mặt.

Tại phiên thảo luận này, chúng tôi sẽ giới thiệu chi tiết về kết quả khảo sát cũng như những hiểu biết sâu sắc của Công ty ONE-VALUE INC về thực trạng hiện nay, sau đó đưa ra một số đề xuất liên quan đến việc cần làm cho người nước ngoài, bao gồm cả người Việt Nam tại Nhật Bản có một nơi sinh sống, làm việc lý tưởng trong tương lai.

Theo kết quả khảo sát, với câu hỏi “sự lo lắng về cuộc sống ở Nhật Bản” câu trả lời nhận được nhiều nhất là ” có rất ít cơ hội tiếp xúc với người Nhật”.

Đằng sau đó là việc nguồn nhân lực Việt Nam không thể giao tiếp tốt với người Nhật do bất đồng ngôn ngữ và khác biệt văn hóa, không có cơ hội giao tiếp. Điều này vô hình chung tách biệt cộng đồng Việt Nam với cộng đồng Nhật Bản, do đó có thể trở thành một điểm nóng của đói nghèo và tội phạm.

Ngoài ra, những người Việt Năm sống ở Nhật Bản lâu năm cũng lo lắng về việc giáo dục của con cái họ. Họ gặp khó khăn trong việc tiếp cận các thông tin liên quan tới giáo dục trẻ em, và lo lắng về việc giao tiếp với hiệp hội phụ huynh – giáo viên tại các trường học.

Sơ lược về hội thảo

• Thời gian tổ chức: Ngày 21 tháng 1, từ 15:30~16:30（Giờ Việt Nam). 
• Diễn giả: Tổng Giám Đốc Công ty ONE-VALUE INC: Ms Phi Hoa.
• Cách thức: Online (Microsoft Teams), Đăng ký trước ngày 21/01/2022.
• Đăng ký tại: https://forms.office.com/r/Ph09SgCWHv

Khảo sát thực trạng các vấn đề liên quan đến cuộc sống và việc làm của người Việt tại Nhật Bản

Khảo sát được thực hiện ngày 1 tháng 5 năm 2021 đến ngày 31 tháng 7 năm 2021 cho 534 người Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản. Đơn vị thực hiện :Công ty ONE-VALUE INC (Trụ sở:Koto-ku, Tokyo, Tổng Giám đốc: Ms Phi Hoa)

Tình hình người Việt Nam tại Nhật Bản

Theo bảng thống kê khảo sát ở phía trên có thể thấy một số vấn đề sau:

[1] Độ tuổi của đối tượng tham gia khảo sát: Từ dưới 18 đến trên 35 tuổi, trong đó số lao động từ 25 đến 35 tuổi chiếm tỷ lệ lớn nhất. Tiếp theo đó là độ tuổi 18 đến 25 tuổi, khoảng 93% số người tham gia khảo sát đều là thanh niên Việt Nam sống tại Nhật Bản dưới 35 tuổi.

[2] Theo kết quả khảo sát cho thấy, phần lớn người tham gia có tư cách lưu trú là “Kỹ thuật, tri thức nhân văn hay nghiệp vụ quốc tế”, tiếp theo là tư cách lưu trú “ Du học sinh”, mặt khác tỉ lệ người tham gia với tư cách lưu trú “ Thực tập sinh”, “Kỹ năng đặc định” tương đối nhỏ. Điều này là do nguồn nhân lực tiên tiến như “Kỹ thuật, tri thức nhân văn, nghiệp vụ quốc tế” và “ Du học sinh” sử dụng Internet và SNS tích cực hơn những người có tư cách lưu trú khác.

[3] Những người tham gia khảo sát theo số năm lưu trú tại Nhật Bản, hơn một nửa là thời gian cư trú từ 1 đến dưới 5 năm. Mặt khác, gần 30% người tham gia đã lưu trú trên 5 năm, và cuộc khảo sát này cũng làm rõ những vấn đề gì mà người Việt Nam sinh sống tại Nhật Bản trong thời gian dài đang gia tăng.

[4] Những người tham gia khảo sát theo trình độ tiếng Nhật, hơn một nửa là Cấp độ N1 và Cấp độ N2 của Kỳ thi Năng lực Nhật ngữ (JLPT). Điều này là do người tham gia khảo sát xem phương tiện truyền thông trực tuyến nhiều hơn nên đều có trình độ tiếng Nhật nâng cao. Ngoài ra, cuộc khảo sát này cũng làm rõ một số vấn đề trong cuộc sống của người Nhật khi đã có trình độ tiếng Nhật ở tầm cao.

Bối cảnh cuộc khảo sát

[1] Số lượng người Việt Nam sinh sống tại Nhật Bản đã tăng nhanh trong 10 năm qua. Nhìn vào số lượng người nước ngoài theo quốc tịch, Việt Nam lớn thứ ba sau Trung Quốc và Hàn Quốc. Việt Nam có số lượng lao động nước ngoài theo quốc tịch lớn nhất với 419.431 người, vượt qua Trung Quốc (443.998 người), đứng thứ hai, chiếm khoảng 30% tổng số lao động.

[2] Số lượng tội phạm của người Việt Nam tại Nhật Bản ngày càng tăng tương ứng với sự gia tăng số lượng người Việt Nam, đã trở thành một vấn đề của xã hội Nhật Bản. Đằng sau đó là những tồn tại trong cuộc sống hàng ngày của người Việt Nam sinh sống tại Nhật Bản, để có thể tự giải quyết những vấn đề như không hiểu tiếng Nhật, thiếu hiểu biết về văn hóa Nhật Bản, thiếu hiểu biết về các chính sách hỗ trợ của chính phủ, và tình trạng thất nghiệp. Đó là những yếu tố được cho là nguyên nhân sự phạm tội để duy trì cuộc sống tối thiểu.

Phương thức khảo sát

Cuộc khảo sát này được thực hiện bởi Công ty ONE-VALUE INC, dựa trên các kênh truyền thông dành cho người Việt Nam tại Nhật Bản như: Fanpage Phi Hoa Chinh phục Nhật Bản, Youtube Phi Hoa Chinh phục Nhật Bản. Khảo sát ONE-VALUE INC cũng được thực hiện thông qua nhiều phương tiện truyền thông khác nhau trên SNS, nơi người Việt Nam tụ họp.

Chúng tôi cũng đã thực hiện một cuộc phỏng vấn sâu với 10 người trả lời để nghe ý kiến chuyên sâu hơn về các câu trả lời cho bảng câu hỏi.

Chi tiết kết quả cuộc khảo sát

[1] Rào cản ngôn ngữ là nguyên nhân chính dẫn đến các vấn đề giao tiếp giữa người Việt Nam sinh sống tại Nhật Bản. Ngay cả những người Việt Nam có trình độ tiếng Nhật cao cũng có thể gặp khó khăn khi tiếp cận thông tin về các sự kiện giao lưu văn hóa với người Nhật.

[2] Hầu hết những người tham gia khảo sát đang gặp phải các vấn đề liên quan đến thủ tục hành chính như thuế, lương hưu đều nộp thuế và lương hưu theo luật Nhật Bản, nhưng tình hình hiện nay là họ không thể tự thực hiện các thủ tục hành chính. Ngay cả khi bạn ở lâu và có trình độ tiếng Nhật cao thì vẫn chưa giải quyết được vấn đề này.

[3] Nhiều du học sinh gặp khó khăn trong quá trình tìm việc không suôn sẻ, và đặc biệt là các bạn nữ gặp nhiều khó khăn khi tìm việc. Ngoài ra, ngay cả những người có trình độ tiếng Nhật cao cũng khó tìm được việc làm.

[4] Dựa vào khảo sát thấy rằng hầu hết những người tham gia trả lời rằng họ đang gặp rắc rối liên quan đến các vấn đề y tế do có thu nhập hàng năm thấp, số du học sinh là đông nhất. Các vấn đề phổ biến nhất là tìm bệnh viện phù hợp cho bệnh của bản thân và không thể giao tiếp bằng tiếng Nhật tại bệnh viện.

[5] Hầu hết những người tham gia khảo sát trả lời rằng họ gặp khó khăn trong việc học tiếng Nhật thường có thời gian lưu trú dưới 3 năm và có ít bạn bè người Nhật.

[6] Về sự ảnh hưởng của dịch bệnh Corona, hầu hết mọi người lựa chọn ở lại Nhật Bản mặc dù thu nhập của họ bị giảm.

[7] Khi tìm nơi ở, nhiều người được hỏi nói rằng họ thiếu hiểu biết về cách tìm nhà và các thủ tục khác nhau, và cảm thấy rằng mình bị lừa. Đa số họ là du học sinh, và dù có trình độ tiếng Nhật cao thì họ vẫn phải làm nhiệm vụ này.

[8] Vấn đề giao tiếp dựa trên sự hiểu biết văn hóa dẫn đến sự tồn tại của các cộng đồng không nói tiếng Nhật trong xã hội Nhật Bản, dẫn đến nhiều vụ án hình sự do thiếu hiểu biết về văn hóa và luật pháp.

Thông tin chi tiết thông qua khảo sát 

Do Nhật Bản tiếp nhận nguồn nhân lực nước ngoài trong đó có Việt Nam về lâu dài nên việc giải quyết các vấn đề trong đời sống của nguồn nhân lực Việt Nam là cấp thiết.

Qua cuộc khảo sát này, chúng ta thấy rõ rằng ngay cả nguồn nhân lực có kỹ năng cao thực hiện công việc bậc cao và nguồn nhân lực có trình độ tiếng Nhật cao cũng gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc sống hàng ngày. Nếu Nhật Bản không đưa ra các biện pháp để giải quyết những vấn đề này, Nhật Bản có thể trở thành “quốc gia không được lựa chọn” đối với nguồn nhân lực nước ngoài. Đối với nguồn nhân lực nước ngoài, có nhiều lựa chọn việc làm ở các nước phát triển khác như Hàn Quốc, Đài Loan, Hoa Kỳ và Châu Âu, vì vậy nếu Nhật Bản không trở thành một quốc gia dễ sinh sống cho nguồn nhân lực nước ngoài, Nhật Bản có thể sẽ không được lựa chọn trong tương lai .

Ngoài ra, sự gia tăng nguồn nhân lực Việt Nam không tìm được việc làm ổn định và thu nhập thấp có thể là điểm nóng cho lao động bất hợp pháp, tử vong do làm việc quá sức và gia tăng tội phạm. Nhiều người nên hiểu rằng đằng sau sự gia tăng tội phạm của người Việt Nam sinh sống tại Nhật Bản, có những tình huống tội phạm bùng phát do các vấn đề cơ cấu xã hội, chưa kể đến trách nhiệm của những người đã phạm tội.

Khi dân số Việt Nam tại Nhật Bản tăng lên, nếu vấn đề giao tiếp giữa người Việt và người Nhật không được giải quyết, một cộng đồng người Việt khác sẽ tồn tại trong xã hội Nhật Bản. Cộng đồng này nói tiếng Việt và không hiểu luật pháp và văn hóa Nhật Bản, đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến các vấn đề xã hội. Ngoài ra, có rất nhiều thông tin sai lệch trong cộng đồng duy nhất bị cô lập với xã hội, là nguyên nhân làm gia tăng tội phạm.

Đề xuất dựa trên kết quả khảo sát

Chính phủ Nhật Bản gửi thông tin tích cực hơn nữa về người Việt Nam tại Nhật Bản trên các phương tiện truyền thông nhằm tạo hình ảnh tốt đẹp về người Việt Nam đối với người Nhật Bản và để người Nhật Bản và người Việt Nam hiểu nhau vượt ra khỏi ranh giới ngôn ngữ và văn hóa. Tôi khuyên các bạn nên làm điều đó. Đặc biệt, sẽ cần gửi các hình thức hỗ trợ khác nhau của chính quyền địa phương và thông báo về các sự kiện giao lưu giữa người Nhật và người Việt thông qua Facebook và Youtube, những SNS được người Việt Nam sử dụng nhiều nhất.

Ngoài ra, để giảm chi phí môi giới khi các công ty thuê lao động nước ngoài, cần phải khởi động và giới thiệu các sáng kiến như nền tảng miễn phí kết nối trực tiếp người lao động với công ty. Một số bộ, ngành đã đưa ra các trang, nền tảng hỗ trợ cho nguồn nhân lực nước ngoài nhưng rất khó hiểu vì phân chia theo ngành rất phức tạp, chưa thể nói là đã hiểu về nguồn nhân lực nước ngoài … Nguồn nhân lực nước ngoài sử dụng dễ dàng hơn và cần tập hợp một nền tảng thống nhất.

Ngoài những nội dung đã nêu ở trên, đề nghị các cơ quan chính phủ Nhật Bản tăng cường hợp tác với các hiệp hội, công ty có quan hệ hợp tác chặt chẽ với cộng đồng Việt Nam và thực hiện các chính sách hỗ trợ kịp thời. 

Các hoạt động của Công ty TNHH ONE-VALUE

Công ty ONE-VALUE INC hoạt động như một tập đoàn chuyên nghiệp về tư vấn quản lý và sử dụng nguồn nhân lực Việt Nam. Chúng tôi đã cung cấp dịch vụ cho khách hàng trong các ngành công nghiệp khác nhau bằng cách sử dụng chuyên môn sâu và kinh nghiệm thực tế dồi dào của mình trong việc phát triển kinh doanh giữa Nhật Bản và Việt Nam.

Ngoài ra, là một công ty có mối quan hệ sâu sắc với Việt Nam, chúng tôi có ý tưởng cải thiện cuộc sống và công việc của người Việt Nam sinh sống tại Nhật Bản. Trong hoàn cảnh đó, ONE-VALUE INC. đã tham gia vào các hoạt động sau đây:

Gambadeki – nền tảng tìm kiếm việc làm cho nguồn nhân lực Việt Nam

ONE VALUE đã cho ra mắt trang Gambadeki, một nền tảng tìm việc cho nguồn nhân lực Việt Nam, với mục đích tạo điều kiện cho nguồn nhân lực Việt Nam thực hiện các hoạt động tìm việc một cách độc lập hơn và tự do ở Nhật Bản. Tôi điều hành nó. Người tìm việc có thể tìm kiếm công việc mà họ yêu thích dựa trên các điều kiện như địa điểm làm việc, kỹ năng, mức lương mong muốn, loại công việc, v.v. và có thể tự do phỏng vấn.

Ngoài thông tin việc làm, “Gamba Deki” còn chứa nhiều thông tin khác nhau cần thiết cho cuộc sống ở Nhật Bản (cách mở tài khoản ngân hàng, thông tin về tình trạng hệ thống cư trú, những điểm cần lưu ý khi phỏng vấn một công ty Nhật Bản, v.v.) đang được gửi .

Hệ thống kênh truyền thông cung cấp tin tức, thông tin hữu ích về Nhật Bản cho người Việt

Phi Hoa, CEO của ONE-VALUE INC, có tầm ảnh hưởng và mối quan hệ chặt chẽ với cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản. Ms.Hoa gửi những thông tin hữu ích không chỉ đến những người Việt Nam đang sinh sống tại Nhật Bản mà còn những người Việt Nam quan tâm đến Nhật Bản hàng ngày, rất nhiều người Việt Nam tham khảo thông tin đó qua hệ thống kênh truyền thông như: 

• Fanpage Phi Hoa Chinh Phục Nhật Bản
• Kênh YouTube Phi Hoa Chinh Phục Nhật Bản

Kết hợp với Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông và Du lịch tổ chức “Sự kiện kết nối nguồn nhân lực nước ngoài” 

Công ty ONE-VALUE INC đang chuẩn bị tổ chức “Sự kiện kết nối người nước ngoài (kỹ năng đặc định) chuyên ngành xây dựng” do Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông và Du lịch tài trợ. Sự kiện này dự kiến ​​được tổ chức vào năm 2022, nhằm tạo sự phù hợp giữa nguồn nhân lực nước ngoài muốn làm việc trong các công ty xây dựng của Nhật Bản và các công ty xây dựng muốn thuê nhân lực nước ngoài thông qua sự kiện. Sự kiện này được tổ chức với mục đích cho phép nhân lực nước ngoài tìm việc tự do hơn bằng cách cung cấp một nơi mà nhân lực nước ngoài có thể tiếp xúc trực tiếp với các công ty tuyển dụng.

Link chi tiết về sự kiện:　https://onevalue.jp/matching-events-construction/

Dịch vụ mà ONE VALUE cung cấp cho khách hàng

Công ty ONE-VALUE INC liên tục đề xuất giải pháp, mở rộng mạng lưới tại Việt Nam với đội ngũ chuyên môn giàu kinh nghiệm và có kiến thức uyên sâu về các ngành nghề, đây cũng là thế mạnh mà công ty đang muốn phát triển sâu hơn:

• Tư vấn quản lý kinh doanh

ONE-VALUE INC cung cấp dịch vụ tư vấn chiến lược kinh doanh để mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Chúng tôi cung cấp các dịch vụ như Điều tra thị trường, điều tra công ty, lập đề án chiến lược kinh doanh, tư vấn đầu tư(thành lập liên doanh, thành lập doanh nghiệp, v.v.), tư vấn M&A cho các công ty Việt Nam, v.v.

• Đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực

ONE-VALUE INC cung cấp các dịch vụ như giới thiệu, phái cử, hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực nước ngoài, chủ yếu là nhân lực Việt Nam.

• Truyền thông

Chúng tôi quản lý các phương tiện truyền thông liên quan đến kinh doanh và kinh tế Việt Nam cho các doanh nhân tham gia vào hoạt động kinh doanh tại Việt Nam. Ngoài ra, chúng tôi quản lý các phương tiện truyền thông cho cộng đồng Việt Nam liên quan đến Nhật Bản.

• Các dịch vụ khác

ONE-VALUE INC cung cấp các dịch vụ khác nhau như tìm kiếm nhà cung cấp, đối tác xuất sắc của Việt Nam, phiên dịch / dịch thuật, hỗ trợ đối tác kinh doanh, liên hệ với các cơ quan chính quyền địa phương, BPO, v.v. cũng như các dịch vụ liên quan đến giải quyết các vấn đề của doanh nghiệp Việt Nam. 

Nếu có bất cứ thắc mắc nào cần giải đáp, vui lòng để lại câu hỏi qua mail: Contact@onevalue.jp

Tình hình phát triển Thương mại Việt-Nhật  

Về thương mại giữa hai nước, kim ngạch 2 chiều năm 2003 đạt 5,9 tỷ USD, 17 tỷ USD năm 2008 và nhanh chóng đạt 39,9 tỷ USD năm 2019. Hiện nay, Nhật Bản là đối tác Thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam với tổng kim ngạch thương mại hai chiều năm 2020 đạt 40 tỷ USD.Trong 7 tháng đầu năm 2021, kim ngạch XNK của Việt Nam với Nhật Bản đạt 24,5 tỷ USD, tăng 11,9% so với cùng kỳ năm 2020.  

Nhật Bản-quốc gia duy nhất tăng vốn đầu tư 

Về đầu tư, Nhật Bản là nhà đầu tư nước ngoài (FDI) lớn thứ 2 với 4.690 dự án có tổng vốn đầu tư đăng ký là 62,9 tỷ USD, chiếm khoảng 16% tổng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, tăng 94,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong 8 tháng đầu năm 2021, các doanh nghiệp Nhật Bản đã thực hiện đăng ký vốn đầu tư đạt 3,2 tỷ USD, (chỉ sau Singapore với tổng vốn đầu tư trên 6,2 tỷ USD). Tuy nhiên, điều đáng nói ở đây, thời gian này chỉ có Nhật Bản là tăng vốn đầu tư, còn Singapore và các đối tác lớn khác như Hàn Quốc…đều có có xu hướng giảm vốn đầu tư. 

Xu hướng M&A trong thu hút đầu tư vào Việt Nam trong tình hình mới 

Trong những năm gần đây, nền kinh tế thế giới chứng kiến làn sóng M&A diễn ra mạnh mẽ với quy mô lớn, không còn bó hẹp trong phạm vi các quốc gia có nền kinh tế phát triển mà đã lan toả sang các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển. Thị trường M&A tại Việt Nam cũng diễn ra sôi động với khá nhiều thương vụ lớn, trở thành điểm đến M&A hàng đầu tại khu vực Đông Nam Á. 

 Giữa năm 2020, nhiều nhà ĐTNN, trong đó có nhiều nhà đầu tư Nhật Bản chọn Việt Nam làm điểm đến chuyển hướng đầu tư kinh doanh. Các yếu tố giúp Việt Nam trở nên hấp dẫn gồm: sự ổn định chính trị, kinh tế 2020 đạt mức tăng trưởng dương trong bối cảnh hầu hết các nước tăng trưởng âm khi đại dịch Covid-19 lan rộng trên toàn cầu. Hơn nữa, với dân số gần 100 triệu dân, cùng với lực lượng lao động dồi dào, Việt Nam được coi là thị trường tiêu thụ lớn. 

Giai đoạn 2019–2020 ghi nhận nhiều thương vụ M&A của nhà đầu tư Nhật Bản trong các lĩnh vực chính là bất động sản, xây dựng, tài chính – ngân hàng và dược phẩm – y tế. Một số thương vụ M&A đáng chú ý của các nhà đầu tư Nhật Bản có thể kể đến như Mitsubishi Corporation và Nomura Real Estate mua lại 80% trong giai đoạn II Dự án Grand Park của Vingroup; Ngân hàng Aozora mua 15% cổ phần của Ngân hàng TMCP Phương Đông; Tập đoàn bất động sản Haseko mua 36% cổ phần của Công ty Xây dựng Ecoba; Công ty Dược phẩm ASKA mua 24,9% cổ phần của Công ty Dược Hà Tây 

Quy mô thị trường M&A tại Việt Nam năm 2021 sẽ ở mức 4,5 – 5 tỷ USD, hồi phục trở lại tương đương mức bình quân giai đoạn 2014-2017. Các lĩnh vực hàng tiêu dùng, bán lẻ và bất động sản, công nghiệp, nông nghiệp vẫn sẽ là tâm điểm thu hút M&A, trong khi các lĩnh vực viễn thông, năng lượng, hạ tầng, dược phẩm, giáo dục được đánh giá có tiềm năng hứa hẹn trong một vài năm tới.  

Với tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương của Việt Nam đã và đang xem xét giảm thời gian giãn cách, đồng thời tạo thuận lợi để các chuyên gia, NĐT Nhật Bản đến Việt Nam làm việc, khảo sát môi trường đầu tư và triển khai dự án. Việt Nam đã chuẩn bị mọi điều kiện để khi dịch bệnh cơ bản được kiểm soát là có thể nhanh chóng hồi phục sản xuất kinh doanh, thu hút đầu tư trong bối cảnh các nhà ĐTNN, đặc biệt là NĐT Nhật Bản đang tìm kiếm một điểm đến đầu tư an toàn và hiệu quả. 

Có thể bạn cũng quan tâm về Cuộc sống ở Nhật

? Cuộc sống ở Nhật: 1001 các trò lừa đảo lẫn nhau của người Việt ở Nhật!

? Cuộc sống ở Nhật: Những khác biệt trong quan điểm về gia đình của người Nhật và người Việt?!

? Cuộc sống ở Nhật: Khác biệt trong chuyện cưới xin giữa Việt Nam và Nhật Bản?!

? Cuộc sống ở Nhật: 10 bước giúp bạn chuyển nhà êm xuôi ở Nhật!

? Kinh doanh tại Nhật: Thủ tục cần biết khi bạn muốn xin Visa Kinh doanh ở Nhật!

Tôi là Phi Hoa. Doanh nhân Việt Nam tại Nhật Bản. Mẹ của hai thiên thần nhỏ. Người truyền cảm hứng cho các bạn trẻ Việt Nam. Cùng kết nối và theo dõi những chia sẻ mới nhất của Hoa về Hành trình chinh phục Nhật Bản tại các kênh sau nhé:

? Page Phi Hoa – Chinh phục Nhật Bản https://bit.ly/30pdhas

? Cộng đồng Cùng chinh phục Nhật Bản: https://bit.ly/3hm6pBH

? Youtube những chia sẻ của Hoa: https://bit.ly/2E4Po0z

Bạn cần được tư vấn, giải đáp thắc mắc từ Hoa? Đừng ngại gởi đến Hoa những câu hỏi tại đây nhé!

Đối với người Việt Nam không giỏi tiếng Nhật, thì việc lập công ty không phải đơn giản, vì thế, Phi Hoa xin giới thiệu các bước chi tiết trong bài viết này giúp các bạn hiểu tường tận về các thủ tục thành lập công ty ở Nhật(会社設立). 

Khái niệm cơ bản về việc thành lập công ty tại Nhật(会社設立) dành cho người nước ngoài 

1.1.Thành lập công ty(会社設立) dành cho người nước ngoài 

Khi thành lập công ty tại Nhật(会社設立), dù là người Nhật hay là người nước ngoài đều phải tuân theo Luật doanh nghiệp. Hiện nay kể cả người nước ngoài đang cư trú tại nước ngoài cũng có thể trở thành người đại diện công ty của Nhật, nên các điều kiện để người nước ngoài khởi nghiệp và thành lập công ty tại Nhật (会社設立)sẽ gần như tương đương với người Nhật dựa theo Luật doanh nghiệp. 

Các điều kiện để Người nước ngoài khởi nghiệp và thành lập công ty tại Nhật sẽ gần như tương đương với người Nhật dựa theo Luật doanh nghiệp Nhật

1.2.Điều kiện để người nước ngoài điều hành công ty 

Như đã đề cập ở trên, người nước ngoài cũng có thể thành lập công ty tại Nhật(会社設立). Tuy nhiên, với người nước ngoài, sẽ có một số hạn chế nhất định như không thể thành lập công ty và kinh doanh tại Nhật (会社設立)một cách vô điều kiện trong thời gian dài, mà sẽ bị giới hạn bởi một số điều kiện nhất định. 

Tư cách lưu trú cần thiết khi người nước ngoài điều hành công ty 

Người nước ngoài nhập cảnh vào Nhật Bản chỉ có thể làm việc trong phạm vi cho phép của tư cách lưu trú. Do đó, những người nước ngoài được phép kinh doanh tại Nhật là sẽ thuộc một trong các trường hợp dưới đây: 

– Trường hợp có tư cách lưu trú là: visa vĩnh trú, visa định trú, visa vợ/chồng là người Nhật, visa vợ/chồng có tư cách vĩnh trú. 

– Trường hợp có tư cách lưu trú Kinh doanh/ Quản lý (còn gọi là Visa Kinh doanh/経営・管理ビザ) 

Tư cách lưu trú “Kinh doanh/ Quản lý” (Visa Kinh doanh /経営・管理ビザ) được cấp phép cho người nước ngoài tham gia các hoạt động kinh doanh, đầu tư hoặc quản lý doanh nghiệp tại Nhật. 

Mặt khác, nếu trong trường hợp người nước ngoài chỉ đang có tư cách lưu trú có kỳ hạn như visa du học, visa lao động thì cần làm thủ tục xin đổi sang Visa kinh doanh(経営・管理ビザ). 

Người nước ngoài nhập cảnh vào Nhật Bản chỉ có thể làm việc trong phạm vi cho phép của TƯ CÁCH LƯU TRÚ

1.3.Thủ tục chuyển đổi tư cách lưu trú Kinh doanh/ Quản lý 

Vậy, thủ tục xin chuyển đổi sang tư cách lưu trú Kinh doanh/ Quản lý cụ thể ra sao? Dưới đây là những yêu cầu cần thiết để xin đổi sang Visa Kinh doanh(経営・管理ビザ): 

1. Có trụ sở văn phòng tại Nhật (Đảm bảo có cơ sở hạ tầng làm trụ sở văn phòng trước khi bắt đầu việc hoạt động kinh doanh tại Nhật) 
2. Có quy mô kinh doanh nhất định  
3. Kế hoạch kinh doanh và quá trình công tác của người điều hành 

Cả 3 yêu cầu đều phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện cần thiết, chi tiết như sau: 

• Có trụ sở văn phòng tại Nhật  

Trước hết, yêu cầu đảm bảo có cơ sở hạ tầng làm trụ sở,văn phòng để phục vụ việc kinh doanh. Cần chú ý không được trùng địa chỉ với nơi ở cá nhân. Đây là điều kiện tiền đề để tiếp tục hoạt động kinh doanh. Ví dụ không được phép sử dụng nhà riêng, nhà thuê ngắn hạn hoặc quầy hàng lưu động. 

• Có quy mô kinh doanh nhất định 

Công ty phải có ít nhất trên 2 người là nhân viên chính thức để được cấp tư cách lưu trú Kinh doanh/ Quản lý. 

Đặc biệt, ít nhất 2 người nhân viên chính thức không bao gồm người điều hành công ty phải đang sinh sống tại Nhật (người Nhật, visa vĩnh trú, visa định trú, visa vợ/chồng là người Nhật, visa vợ/chồng có tư cách vĩnh trú) 

Khoản đầu tư ban đầu (vốn điều lệ, chi phí đầu tư cơ sở trang thiết bị cần thiết khác) tối thiểu 500 man. 

Công ty cần có ít nhất 2 người là nhân viên chính thức không bao gồm người điều hành công ty phải đang sinh sống tại Nhật.” 

Khoản Người nước ngoài nhập cảnh vào Nhật Bản : tối thiểu 500 man. (Khoảng 1 tỷ VND)

• Kế hoạch kinh doanh và quá trình công tác của người điều hành 

Nội dung của bản Kế hoạch kinh doanh là điều kiện quan trọng nhất trong số các điều kiện để đăng ký thành lập công ty tại Nhật(会社設立).  

Cục Quản lý xuất nhập cảnh sẽ dựa trên bản Kế hoạch kinh doanh để xem xét tính ổn định và khả năng duy trì của hoạt động kinh doanh. Vì vậy, đối với bản Kế hoạch kinh doanh có sai sót, không cẩn thận cũng có khả năng trượt tư cách vì không chứng minh được khả năng quản lý kinh doanh của người điều hành/ quản lý. 

Do đó, khi chuyển đổi sang Visa Kinh doanh (経営・管理ビザ)cần phải lập bản Kế hoạch kinh doanh có tính an toàn và tính tiếp diễn của hoạt động kinh doanh. 

Thêm vào đó, vì lý do tương đương mà mặc dù trong các điều kiện để xin Visa Kinh doanh (経営・管理ビザ)không bao gồm lý lịch làm việc nhưng tài liệu này cũng rất được chú trọng. 

Trường hợp, người xin Visa Kinh doanh(経営・管理ビザ) nhưng chưa có kinh nghiệm hoặc chưa từng làm kinh doanh thì phải chứng minh một cách khách quan về kế hoạch hoạt động kinh doanh ổn định và có lãi. Nếu không chứng minh được rõ ràng thì có khả năng trượt tư cách vì bị đánh giá khó duy trì hoạt động kinh doanh ổn định, lâu dài. 

Hãy truy cập trang chủ của Bộ Tư pháp (https://www.moj.go.jp/isa/index.html) để biết chi tiết về các tài liệu cần chuẩn bị khi nộp đơn xin tư cách lưu trú Kinh doanh/ Quản lý (Visa Kinh doanh/経営・管理ビザ). 

1.4. Trường hợp người nộp đơn hiện không có bất kỳ tư cách cư trú nào tại Nhật Bản 

Phần trên là dành cho trường hợp người nước ngoài đã có tư cách lưu trú tại Nhật muốn xin chuyển sang Visa Kinh doanh (経営・管理ビザ)tại Nhật. Vậy với những người chưa có tư cách lưu trú nhưng muốn thành lập công ty tại Nhật (会社設立)thì cần làm những thủ tục gì? 

Với người nước ngoài đang sinh sống tại nước ngoài muốn thành lập công ty tại Nhật (会社設立)cần xin Visa Kinh doanh(経営・管理ビザ) có thời hạn 4 tháng. Sau khi nhận được visa đặc biệt này, người nước ngoài sẽ được cấp thẻ lưu trú để chuẩn bị khởi nghiệp tại Nhật(日本で起業) một cách dễ dàng hơn.  

Với người nước ngoài đang sinh sống tại nước ngoài muốn thành lập công ty tại Nhật cần xin Visa Kinh doanh(経営・管理ビザ) có thời hạn 4 tháng

(Khi nộp hồ sơ và trong thời gian xin visa cần chú ý là phải có địa chỉ cư trú tại Nhật) 

Sau khi có thẻ lưu trú, bạn có thể dễ dàng đi làm các thủ tục như mở tài khoản ngân hàng và quyết định địa điểm làm trụ sở công ty. 

Khi thành lập công ty tại Nhật(会社設立), cần phải chuyển tiền vốn đầu tư vào tài khoản ngân hàng của người sáng lập công ty mở tại Nhật. 

Trong trường hợp không có người cộng sự tại Nhật, bạn phải đến ngân hàng Nhật và tạo tài khoản của mình để chuyển tiền. 

Tuy nhiên, hiện nay nhiều ngân hàng đặt ra điều kiện để mở tài khoản ngân hàng là phải có tư cách lưu trú trên 6 tháng, vì vậy để tìm được các ngân hàng chấp thuận tư cách lưu trú 4 tháng cũng là một rào cản lớn. 

Sau khi có Visa Kinh doanh(経営・管理ビザ) có thời hạn 4 tháng và thành lập công ty xong, bạn có thể xin gia hạn visa và xin chuyển sang Visa Kinh doanh(経営・管理ビザ) có thời hạn 1 năm. (Cần chú ý sự khác biệt khi đăng ký gia hạn visa) 

Thủ tục thành lập công ty tại Nhật (会社設立)dành cho người nước ngoài 

2.1 Quy trình trình lập công ty tại Nhật(会社設立) dành cho người nước ngoài 

Như đã nói ở trên việc thành lập công ty tại Nhật (会社設立)giữa người nước ngoài và người Nhật không có sự khác biệt nhiều. Quy trình chung của thủ tục thành lập công ty tại Nhật(会社設立) là: 

□ Chọn loại hình thành lập công ty => ② Quyết định các điều khoản cơ bản của công ty => ③ Xây dựng điều lệ công ty => ④ Công chứng điều lệ => ⑤ Chuyển tiền vốn đầu tư =>⑥ Giấy đăng ký thành lập công ty 

Pic Quy trình chung thành lập công ty tại Nhật: □ Chọn loại hình công ty => ② QĐ các điều khoản cơ bản của công ty => ③ Xây dựng điều lệ => ④ Công chứng điều lệ => ⑤ Chuyển vốn đầu tư =>⑥ Giấy đăng ký thành lập công ty

Dù có một số những giấy tờ khác cần nộp sẽ được đề cập ở dưới, nhưng về cơ bản khi thành lập công ty tại Nhật(会社設立) vẫn theo 6 bước trên.  

Sau đây là chi tiết nội dung 6 bước để thành lập công ty tại Nhật(会社設立): 

1. Lựa chọn loại hình công ty 

Ở Nhật có  4 loại hình công ty chính: Công ty cổ phần (株式会社), Công ty trách nhiệm hữu hạn (合同会社), Công ty hợp danh (合名会社), Công ty hợp danh trách nhiệm hữu hạn (合資会社) 

Ở Nhật có 4 loại hình công ty chính: Công ty cổ phần, Công ty trách nhiệm hữu hạn, Công ty hợp danh, Công ty hợp danh trách nhiệm hữu hạn 

Công ty cổ phần là một loại hình doanh nghiệp mà vốn của công ty được chia nhỏ thành những phần bằng nhau gọi là cổ phần và được phát hành nhằm mục đích huy động vốn tham gia của các nhà đầu tư, từ đó tiến hành các hoạt động kinh doanh. 

Công ty trách nhiệm hữu hạn là một hình thức công ty mới được thành lập theo Luật doanh nghiệp có hiệu lực từ tháng 5 năm 2006 tương tự như công ty cổ phần, tất cả nhân viên chỉ chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi số tiền đầu tư. 

Công ty hợp danh là công ty chỉ bao gồm hai hoặc nhiều nhân viên chịu trách nhiệm vô hạn. 

Công ty hợp danh trách nhiệm hữu hạn là công ty bao gồm nhân viên chịu trách nhiệm vô hạn và nhân viên chịu trách nhiệm hữu hạn. 

Trong số này, loại hình doanh nghiệp được thành lập nhiều nhất ở Nhật cho đến nay là loại hình công ty cổ phần. Mặc dù các công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh, công ty hợp danh trách nhiệm hữu hạn,… cũng được gọi là “Công ty cổ phần”(持分会社), nhưng vì loại hình công ty này chỉ dành cho những nhà đầu tư có mối quan hệ tin tưởng lẫn nhau sâu sắc và đa phần là hạn chế số lượng thành viên góp vốn, vậy nên nếu thành lập theo loại hình Công ty cổ phần (株式会社) dạng này thì sẽ dễ huy động vốn và kinh doanh hơn. 

Vì vậy khi người nước ngoài khởi nghiệp tại Nhật thường được khuyên là nên thành lập công ty cổ phần  (株式会社). 

2. Quyết định các điều khoản cơ bản của công ty  

Khi thành lập công ty tại Nhật (会社設立)phải thực hiện theo các qui định của Luật Doanh nghiệp như: tên công ty, người sáng lập (chủ doanh nghiệp), số vốn đầu tư của cá nhân người khởi nghiệp, địa điểm trụ sở chính, đội ngũ nhân viên, mục đích (nội dung kinh doanh) của công ty, năm tài chính. 

3. Xây dựng điều lệ công ty  

Các điều kiện thành lập công ty tại Nhật cơ bản đã được quyết định ở mục ② sẽ đưa vào điều lệ công ty. Điều lệ công ty là những qui định căn bản của công ty nên khi thay đổi nội dung điều lệ công ty sẽ cần những thủ tục khá phức tạp. Vì vậy hãy cân nhắc kĩ lưỡng về điều lệ của công ty. 

4. Công chứng điều lệ  

Sau khi đã xây dựng điều lệ công ty cần đưa đến các Công chứng viên để chứng thực. Công chứng là công việc được áp dụng tại nhiều nước nên hầu hết người nước ngoài cũng đều quen thuộc. 

5. Chuyển tiền vốn đầu tư  

Vào ngày  đã công chứng điều lệ, các cổ đông sẽ chuyển tiền đầu tư vào tài khoản của người sáng lập đại diện. Ở thời điểm này vì chưa thành lập công ty, cũng chưa có số tài khoản của công ty. Mà với tư cách lưu trú có thời hạn ngắn không thể mở tài khoản ngân hàng nên cần phải hợp tác với người Nhật có mở tài khoản ngân hàng tại Nhật. 

Theo quy định của luật Doanh nghiệp, người sáng lập (nhà đầu tư) cũng cần đóng góp tối thiểu 1 cổ phần, nên cần phải đảm bảo đầu tư nếu muốn trở thành người sáng lập. 

6. Giấy đăng ký thành lập công ty 

Sau khi hoàn thành đầy đủ hồ sơ đăng ký, văn phòng Pháp lý sẽ tiến hành đăng ký thành lập công ty tại Nhật(会社設立). Ngay sau khi hoàn thành việc đăng ký thành lập, công ty sẽ được thành lập hợp pháp. 

Ngày nộp hồ sơ đăng ký thành lập cũng chính là ngày thành lập công ty.  

Sau khi công ty được thành lập, bạn cũng sẽ nhận được Giấy chứng nhận các điều khoản đăng ký và bản sao Giấy phép đăng ký kinh doanh. Ngoài ra, cũng cần tiến hành đăng ký con dấu đại diện. 

Trên đây là quy trình để thành lập công ty, nhưng để công ty hoạt động vẫn cần làm các thủ tục cần thiết. Nếu công ty hoạt động có lợi nhuận, cần phải nộp thuế tùy theo mức độ lợi nhuận đó. Cũng cần đóng bảo hiểm cho các nhân viên đang làm việc cho công ty. Vì vậy, sau khi thành lập công ty, cần làm 4 thông báo sau: 

1. Thông báo cho cơ quan thuế về thuế vụ 
2. Thông báo cho chính quyền tỉnh hoặc thành phố về thuế địa phương 
3. Thông báo cho Phòng kiểm tra tiêu chuẩn lao động và Hallo work về bảo hiểm lao động
4. Thông báo cho Văn phòng hưu trí về bảo hiểm xã hội 

Chỉ khi đã tiến hành các thông báo, công ty của bạn mới có thể đi vào hoạt động chính thức. 

Ngoài ra, với những người không có tư cách lưu trú là visa vĩnh trú, visa định trú, visa vợ/chồng là người Nhật, visa vợ/chồng có tư cách vĩnh trú cũng cần đăng ký Visa Kinh doanh(経営・管理ビザ). Theo đó, dù là người Nhật cũng gặp khá nhiều khó khăn khi phải trải qua nhiều thủ tục khác nhau trước khi thành lập công ty tại Nhật(会社設立). 

Vì vậy sẽ càng khó khăn hơn cho người nước ngoài khi phải sử dụng ngôn ngữ không phải là ngôn ngữ mẹ đẻ, để thành lập công ty và bắt đầu hoạt động kinh doanh tại Nhật. 

2.2 Hồ sơ cần thiết khi thành lập công ty 

Những tài liệu cần chuẩn bị và giấy tờ cần làm khi thành lập công ty tại Nhật(会社設立). 

Pic “Những tài liệu cần chuẩn bị và giấy tờ cần làm khi thành lập công ty tại Nhật” 

Trước hết, những giấy tờ cần thiết tương tự như người Nhật bao gồm : 

• Đơn đăng ký （登記申請書) 
• Bản Điều lệ công ty（定款） 
• Quyết định địa điểm trụ sở công ty (với Công ty cổ phần chọn Giám đốc đại diện, bản quyết định số vốn đầu tư và địa điểm trụ sở chính) 
• Biên bản nhận chức（就任承諾書） 
• Thông báo con dấu （印鑑（改印）届書） 
• Giấy chứng nhận chuyển tiền vốn đầu tư（資本金の払込証明書） 
• Giấy chứng nhận đăng ký con dấu của người khởi nghiệp（発起人の印鑑登録証明書） 
• Giấy chứng nhận lý lịch làm việc và giấy chứng nhận con dấu đại diện (với pháp nhân người khởi nghiệp)（履歴事項全部証明書と代表印の印鑑証明書（発起人が法人の場合）） 
• Giấy chứng nhận đăng ký con dấu giám đốc (với pháp nhân người khởi nghiệp) （取締役の印鑑登録証明書（発起人が法人の場合）） 

Với trường hợp là người nước ngoài (pháp nhân nước ngoài) cần thay đổi các giấy tờ như sau: 

• Trường hợp người khởi nghiệp hoặc giám đốc đang cư trú ở nước ngoài: giấy chứng nhận chữ ký thay cho giấy chứng nhận đăng ký con dấu 
• Pháp nhân người khởi nghiệp là pháp nhân người nước ngoài: ① Bản cam kết thay cho giấy chứng nhận lý lịch làm việc, ② Giấy chứng nhận chữ ký thay cho giấy chứng nhận con dấu của người đại diện. 

Đối với các nước có hệ thống chứng nhận con dấu thì cũng không có vấn đề gì với giấy chứng nhận chữ ký. Về bản dịch giấy chứng nhận đăng ký con dấu của các nước đó cũng không vấn đề gì, không nhất thiết phải do chuyên dịch viên dịch lại. 

Hơn nữa, cần chú ý về thời gian xin các giấy chứng nhận như: giấy chứng nhận con dấu, giấy chứng nhận lý lịch làm việc, giấy chứng nhận chữ ký và bản cam kết, tất cả đều phải làm trước ngày thành lập công ty không quá 3 tháng. 

Ngoài ra, trong tiếng Anh chứng chỉ ký tên được gọi là Signing Certificate và bản cam kết được gọi là Affidavit. 

Lời kết

Xin visa Kinh doanh ở Nhật và tiến hành làm thủ tục thành lập công ty tại Nhật(会社設立) là cả một quá trình phức tạp. Thời gian qua, Phi Hoa đã nhận được nhiều email và liên lạc nhờ tư vấn về cách thức thành lập công ty tại Nhật(会社設立), cách xin Visa Kinh doanh(経営・管理ビザ), thủ tục pháp lý…. ,vì thế mà Hoa xin trình bày như ở trên để giúp các bạn quan tâm hiểu chi tiết về vấn đề này. Hiện tại công ty ONE-VALUE của Phi Hoa có dịch vụ tư vấn và hỗ trợ người Việt Nam lập công ty ở Nhật, hỗ trợ doanh nghiệp mới thành lập xây dựng kế hoạch kinh doanh, tìm kiếm đối tác Nhật để phát triển kinh doanh. Nếu bạn nào có nhu cầu hỏi đáp hoặc cần trợ giúp, xin liên hệ: visa@onevalue.jp để được trợ giúp nhé! 

Chúc các bạn tìm được con đường phù hợp và thành công ở Nhật Bản!

Có thể bạn cũng quan tâm về Cuộc sống ở Nhật

? Cuộc sống ở Nhật: 1001 các trò lừa đảo lẫn nhau của người Việt ở Nhật!

? Cuộc sống ở Nhật: Những khác biệt trong quan điểm về gia đình của người Nhật và người Việt?!

? Cuộc sống ở Nhật: Khác biệt trong chuyện cưới xin giữa Việt Nam và Nhật Bản?!

 ?Cuộc sống ở Nhật: 10 bước giúp bạn chuyển nhà êm xuôi ở Nhật!

? Kinh doanh tại Nhật: Thủ tục cần biết khi bạn muốn xin Visa Kinh doanh ở Nhật!

Tôi là Phi Hoa. Doanh nhân Việt Nam tại Nhật Bản. Mẹ của hai thiên thần nhỏ. Người truyền cảm hứng cho các bạn trẻ Việt Nam. Cùng kết nối và theo dõi những chia sẻ mới nhất của Hoa về Hành trình chinh phục Nhật Bản tại các kênh sau nhé:

? Page Phi Hoa – Chinh phục Nhật Bản https://bit.ly/30pdhas

? Cộng đồng Cùng chinh phục Nhật Bản: https://bit.ly/3hm6pBH

? Youtube những chia sẻ của Hoa: https://bit.ly/2E4Po0z

Bạn cần được tư vấn, giải đáp thắc mắc từ Hoa? Đừng ngại gởi đến Hoa những câu hỏi tại đây n

Hoa tin rằng khi bạn đọc đến cuối bài viết này, bạn sẽ có một ý tưởng rõ ràng về những gì bạn cần làm để bắt đầu kinh doanh tại Nhật Bản và bạn cũng có thể từng bước chinh phục được ước mơ của mình như Hoa bạn nhé!

Làm thế nào để khởi nghiệp ở Nhật? Chuẩn bị khởi nghiệp tại Nhật cần chuẩn bị những gì ?

Khởi nghiệp theo định nghĩa đơn giản đối với tất cả chúng ta hiểu là bạn có ý tưởng kinh doanh nào đó, muốn tự làm chủ và không phải đi làm thuê cho doanh nghiệp hay công ty khác. Khi bạn tự mình bắt đầu kinh doanh thì có thể gọi là khởi nghiệp.  

Với Hoa, khởi nghiệp tại Nhật Bản thực chất không phải là một điều gì đó quá khó khăn, xa vời. Thách thức lớn nhất đó chính là khi bắt đầu kinh doanh làm sao có thể đưa được doanh nghiệp của mình đi đúng hướng và đạt đến những thành công. Quan trọng hơn nữa là bạn đã chuẩn bị những gì trước khi bước vào công việc kinh doanh tại Nhật. 

Để kinh doanh thành công, ta cần xem xét những rủi ro khác nhau trước khi bắt đầu kinh doanh và phát triển kinh doanh. Hoa muốn chia sẻ cùng bạn những câu hỏi mà chính Hoa đã hỏi bản thân mình trước khi bắt đầu đặt những viên gạch đầu tiên xây dựng ONE-VALUE INC. 

1.1 Khi nào “khởi nghiệp” ? 

Tại sao bạn lại muốn mở doanh nghiệp tại Nhật Bản ? Với Hoa, việc mở một công ty đơn thuần  rất dễ dàng và dường như rất nhiều người Việt Nam tại Nhật Bản đều có thể làm được việc này. Tuy nhiên, việc kinh doanh tạo ra được doanh thu, lợi nhuận và việc quản lý dòng tiền lại là một việc vô cùng khó khăn. Nếu nhất thời bạn đưa ra được một ý tưởng độc đáo, một kịch bản “hoàn hảo” và ngay lập tức bạn “khởi nghiệp” thì rất có thể doanh nghiệp của bạn sẽ gặp thất bại. 

Khởi nghiệp không chỉ dừng lại ở ý tưởng và việc quản trị doanh nghiệp còn là cuộc chiến với chính bạn. Bạn phải chuẩn bị đầy đủ ít nhất 3 yếu tố, đó là tài chính, mối quan hệ và đặc biệt đó là cơ hội từ thị trường. Quan trọng hơn, Hoa nghĩ bạn không nên khởi nghiệp vì thấy những người xung quanh mình khởi nghiệp và bản thân mình phải chạy theo “trend”. Khi bạn khởi nghiệp, sự chín mùi về thời gian và sự ủng hộ của gia đình cũng là những yếu tố quan trọng để bạn có thể khởi nghiệp thành công. 

Sau khi, đã nắm chắc những yếu tố trên lúc ấy bạn mới nên bước vào con đường khởi nghiệp và tạo lập kinh doanh. 

1.2 Bạn muốn làm gì sau khi sau khi mở công ty tại Nhật Bản ? 

Bạn muốn làm gì khi bắt đầu kinh doanh, bạn muốn xây dựng một doanh nghiệp tạo ra những giá trị và giải quyết những vấn đề gì cho xã hội? Lời khuyên mà Hoa dành cho bạn là nên có một tầm nhìn nhất định trước khi bắt đầu kinh doanh, ngoài đặt câu hỏi tại sao bạn muốn bắt đầu kinh doanh, bạn cần phải phân tích ngành nghề, phân tích nhu cầu xã hội (xã hội đang cần gì, xã hội đang thiếu những gì?) và cảm nhận thực tế từ kinh nghiệm của bản thân.   

Tự mình đặt ra những giả định, những tình huống mà doanh nghiệp có thể gặp phải và tìm ra hướng đi tốt nhất để công ty của mình có thể sống sót và cạnh tranh với những đối thủ khác tại một môi trường khắc nghiệt như Nhật Bản 

1.3 Phân tích điểm mạnh điểm yếu, năng lực bản thân để khởi nghiệp 

Sau khi làm rõ những gì bạn muốn làm sau khi thành lập doanh nghiệp, Hoa khuyên bạn hãy suy nghĩ về các nội dung kinh doanh và kế hoạch kinh doanh cụ thể. Bằng cách trải qua một vòng về phân tích điểm mạnh, điểm yếu của bản thân ( ví dụ như xã hội đang thiếu nhân lực, bạn có thể tự phân tích điểm mạnh, yếu bản thân xem mình có thể khởi nghiệp trong mảng giới thiệu nhân lực hay không ?,…) 

Để rõ ràng hơn, bạn có thể tự vẽ cho mình một biểu đồ nhỏ thể hiện những yếu tố như “điều bạn muốn làm”, “điều bạn có thể làm”, “điều mà bạn làm tốt nhất” và “nhu cầu thị trường”. Sau khi liệt kê những yếu tố trên, bạn sẽ biết được lĩnh vực hoặc ngành nghề nào phù hợp với con đường khởi nghiệp của mình.  

1.4 Thủ tục để thành lập công ty ở Nhật 

Khi bắt đầu kinh doanh, có thể cần nhiều thủ tục pháp lý và giấy phép, và có rất nhiều việc phải làm. Tất cả các quy trình và thủ tục cần thực hiện Hoa liệt kê trong đường link bên dưới để các bạn tiện theo dõi.  

Xem thêm: http://phihoa.com/2020/09/15/huong-dan-thu-tuc-xin-visa-kinh-doanh-o-nhat-ban/

Các mô hình kinh doanh có thể chọn khi khởi nghiệp 

Một khi bạn đã có một ý tưởng khởi nghiệp vững chắc, bạn cần biết mình đang kinh doanh loại hình kinh doanh nào ? 

Có hai phương pháp kinh doanh chính để khởi nghiệp: 

Start-up: Một mô hình kinh doanh nhằm mục đích tăng trưởng nhanh trong thời gian ngắn để tạo ra một thị trường mới, phát triển nhờ huy động vốn 

Small-business: Mô hình kinh doanh mở rộng dần hoạt động kinh doanh tại thị trường hiện có, phát triển không cần huy động vốn theo từng thời kỳ, chỉ cần vốn đầu tư ban đầu 

Các công ty Start-up hướng đến những bước phát triển nhảy vọt dựa vào huy động vốn từ các quỹ đầu tư mạo hiểm, các nhà đầu tư. Mô hình start-up thường hoạt động trong những lĩnh vực, ngành nghề có tính chất đổi mới, đột phá, v.v.  

Small-business gần với hình ảnh của một doanh nghiệp vừa và nhỏ, vì nó vận hành công việc kinh doanh bằng cách huy động vốn vừa phải và không có nhiều rủi ro. Đặc thù của mô hình small-business là không cần huy động vốn qua từng thời kỳ, bạn có thể dùng vốn đầu tư ban đầu để kinh doanh và tiếp tục xoay vòng dòng tiền để tiếp tục vận hành doanh nghiệp của mình hoặc trong những tình huống có thể vay vốn từ ngân hàng. Với mô hình này không cần những bước nhảy vọt thật nhanh nên không cần liên tục kêu gọi, huy động vốn. 

Lời khuyên của Hoa là nếu bạn muốn đi theo mô hình start-up bạn cần phải tiếp cận với các Venture Capital, các NĐT ngay từ khi bắt đầu giai đoạn khởi nghiệp, còn khi bạn đi theo hướng Small-business thì điều này không quá quan trọng. Quan trọng là công ty bạn có thực sự mang được sản phẩm (dịch vụ) phục vụ xã hội hay không. Với mô hình Small-business, nếu công ty bạn có những lĩnh vực mới, bạn cũng có thể mở những start-up riêng tuỳ theo điều kiện vào thời điểm đó. 

Cả hai mô hình kinh doanh đều có những ưu / nhược điểm riêng, vì vậy bạn phải làm rõ lý do tại sao bạn bắt đầu kinh doanh và mục tiêu của bạn trước khi bắt đầu kinh doanh.

Các bước chuẩn bị khởi nghiệp khi còn đi làm thuê 

Hoa nghĩ cách tốt nhất để có thể chuẩn bị được cho việc khởi nghiệp tại Nhật Bản đó ngay khi bạn đang làm việc tại một công ty Nhật bản. Lấy ví dụ cụ thể từ bản thân, Hoa đã có dự định ấp ủ xây dựng ONE-VALUE INC.  ngay khi từ những ngày đầu gia nhập và làm việc tại công ty tư vấn Deloitte Tohmatsu với vai trò chuyên viên tư vấn chiến lược kinh doanh, 

Khi bạn đi làm sẽ có một mức lương ổn định, giúp cho chúng ta có sự an tâm nhất định về vấn đề tài chính và cộng với những yếu tố Hoa liệt kê bên dưới sẽ giúp các bạn khi bắt đầu khởi nghiệp sẽ vững tin hơn. 

3.1 Tạo kết nối trong và ngoài công ty 

Sau khi bắt đầu kinh doanh, về cơ bản bạn phải tự mình điều hành doanh nghiệp. Thường thì bạn sẽ dễ nản lòng. Trong trường hợp như vậy, bạn có thể dựa vào các mối quan hệ bên trong và bên ngoài công ty mà bạn có được khi còn là nhân viên của công ty ấy. Hãy suy nghĩ trước về những người mà bạn sẽ cần để bắt đầu khởi nghiệp của riêng mình và tích cực giao tiếp với họ trong thời gian bạn làm công ty. 

3.2 Tích lũy kinh nghiệm làm việc 

Khi là nhân viên văn phòng, dù bạn có thất bại thì tiền lương của bạn cũng không bị gián đoạn. Hãy nắm bắt cơ hội làm việc bằng cách chủ động thử thách, thất bại và học hỏi. Ở Deloitte Consulting Nhật Bản, Hoa đã tích luỹ được rất nhiều kinh nghiệm đáng quý, những bài học hữu ích cho việc khởi nghiệp sau này. Tuy nhiên, nếu bạn không có điều kiện tích luỹ kinh nghiệm trực tiếp, bạn có thể tích luỹ kinh nghiệm cho bản thân qua việc học hỏi những người có kinh nghiệm, có chuyên môn sâu trong lĩnh vực đó 

3.3 Tích luỹ tiền để khởi nghiệp 

Con đường khởi nghiệp không bao giờ có dấu chân của kẻ lười nhác. Để thành công, bạn cần tiết kiệm hơn, nỗ lực hơn. Khó khăn về vốn rất phổ biến với những start-up. Do đó, thời gian đầu tiên khi vốn còn hạn hẹp, doanh nghiệp cần giảm bớt chi tiêu. Có thể việc tiết kiệm sẽ khiến bạn cảm thấy kém thoải mái và chưa tiện nghi nhưng hãy cố gắng vượt qua nó. Bạn cần tiết kiệm bằng cách giảm chi tiêu cá nhân của mình, giảm những khoản chi cho các chuyến du lịch xa xỉ và dồn lực để kinh doanh vì tiền đang là ưu tiên hàng đầu lúc khởi nghiệp. Bạn cần phải tích luỹ tiền và thời gian để cho những kế hoạch thật chỉnh chu cho tương lai.

Những điều cần học khi tham gia khởi nghiệp

Doanh nhân hay những nhà khởi nghiệp sẽ luôn có rất nhiều điều để phải học hỏi. Nếu bạn quen thuộc với các lĩnh vực khác nhau cũng như nắm kiến ​​thức thực tế sẽ được giải thích dưới đây, Hoa tin kiến ​​thức đó có thể giúp bạn áp dụng trong việc phát triển start-up của mình. 

4.1 Marketing và kiến thức để bán hàng 

Peter Drucker-cha đẻ của ngành Quản trị kinh doanh thời hiện đại, nổi tiếng với câu nói : “Mục đích của việc kinh doanh là tìm kiếm và giữ khách hàng” và “Mục tiêu của marketing là khiến cho việc bán hàng trở nên dư thừa”. 

Như Drucker nói, marketing là biết và hiểu khách hàng tốt đến mức sản phẩm và dịch vụ cung ứng sẽ phù hợp hoàn toàn với khách hàng và tự nó sẽ được bán. Một cách lý tưởng, marketing sẽ dẫn đến kết quả là có khách hàng đã sẵn sàng mua. Khi đó toàn bộ công việc phải làm là đảm bảo cho sản phẩm hoặc dịch vụ luôn sẵn có. 

“Marketing” là một khái niệm được du nhập từ nước ngoài vào Nhật trong khoảng những năm 1950, và là một thuật ngữ đã được sử dụng chủ yếu trong ngành công nghiệp sản xuất. Vào thời điểm đó, cơ cấu công nghiệp chính là “công nghiệp sản xuất”. 71 năm đã trôi qua kể từ đó, và bây giờ “ngành công nghiệp dịch vụ” đang hỗ trợ cho ngành công nghiệp Nhật Bản. Sự thay đổi này đang thay đổi khái niệm về marketing của chính nó. 

Từ trước đến nay, marketing là để tăng giá trị của sản phẩm và bán “sản phẩm hoặc dịch vụ”, nhưng trong thời hiện đại, người tiêu dùng có thể tự mình biết được giá trị của sản phẩm họ quan tâm thông qua Internet. 

Trong bối cảnh đó, điều rất quan trọng trong marketing trong tương lai là giá trị của dịch vụ nằm ở “tiêu dùng theo trải nghiệm”. Loại trải nghiệm nào, cảm nhận của khách hàng và cách tạo ra giá trị trải nghiệm thông qua dịch vụ là những ý tưởng rất quan trọng để marketing. 

4.2  10 quyển sách mà Hoa nghĩ sẽ rất thiết thực cho việc khởi nghiệp tại Nhật Bản của bạn 

Thu thập thông tin từ sách là phương tiện thu thập thông tin trực tiếp từ các chuyên gia giỏi với bề dày thành tích đã được kiểm chứng. Dưới đây là một số cuốn sách mà Hoa vô cùng tâm đắc và chính bản thân đã đọc một vài quyển để áp dụng cho start-up của mình.  

• プロフェッショナルの条件――いかに成果をあげ、成長するか 

( Quyến sách được dịch từ quyển sách gốc The essential Drucker ; Tác giả : Peter Drucker) 

• マイケル・ポーターの競争戦略  

(Tạm dịch: Chiến lược cạnh tranh của Michael Porter; Tác giả: Michael E. Porter) 

• 競争優位の戦略―いかに高業績を持続させるか 

( Quyến sách được dịch từ quyển sách gốc Competitive Strategy: Techniques for Analyzing Industries and Competitors; Tác giả: Michael E. Porter) 

• 学習する組織――システム思考で未来を創造する 

(Quyến sách được dịch từ quyển sách gốc The fifth discipline; Tác giả Peter Senge) 

• リーダーになる 

(Quyến sách được dịch từ quyển sách gốc  On becoming a leader; Tác giả: Warren Bennis) 

• 考える技術・書く技術―問題解決力を伸ばすピラミッド原則 

(Quyến sách được dịch từ quyển sách gốc The minto pyramid principle; Tác giả: Barbara Minto) 

• 問題解決プロフェッショナル 

(Tạm dịch: Giải quyết vấn đề một cách chuyên nghiệp; Tác giả: 齋藤 嘉則) 

• 仮説思考 

(Tạm dịch: Tư duy giả thuyết; Tác giả: 内田 和成 ) 

• 論点思考 

(Tạm dịch : Tư duy luận điểm; Tác giả : 内田 和成 ) 

• V字回復の経営 

(Tạm dịch: Quản lý kinh doanh theo hình chữ V; tác giả: 三枝匡 ) 

Những quyển sách này không những giúp bạn có thể hiểu sâu về khởi nghiệp, về kinh doanh mà con giúp bạn có một tư duy kinh doanh, giỏi hơn về cách đi sale. Do vậy đây là những quyển sách mà Hoa cực kỳ tâm đắc. 

Thống kê về các trường đại học có nhiều người làm CEO nhất tại Nhật Bản 

Teikoku Databank công bố dữ liệu về bảng xếp hạng các trường đại học có số lượng sinh viên của các trường đã nắm giữ vị trí CEO của nhiều công ty và tập đoàn lớn tại Nhật Bản . 

Kết quả theo thứ tự là Đại học Keio thứ nhất, Đại học Waseda thứ hai và Đại học Tokyo thứ ba. Khi đến các trường đại học này, bạn có thể học nhiều thứ khác nhau như quản lý, kinh tế, luật,… cần thiết cho việc khởi nghiệp và khi ở trong một môi trường có nhiều người có chung đam mê và nhiệt huyết giống bạn. Chúng ta sẽ dễ dàng tiếp cận với những cơ hội hơn. 

Nếu các bạn là du học sinh tại Nhật Bản, chắc hẳn các bạn sẽ biết được người Nhật khá xem trọng việc bạn đến từ trường đại học nào. Theo Hoa định kiến này, đang dần được thay đổi. Hiện nay có rất nhiều chủ doanh nghiệp, những start-up triệu đô chỉ đến từ những ngôi trường rất bình thường. 

Suy cho cùng, thành công của khởi nghiệp phụ thuộc lớn nhất vào động lực và nỗ lực của bản thân mình chứ không phải là điều gì khác. 

Tuyển nhân viên khi bắt đầu khởi nghiệp 

Khi bạn nghĩ về các nguồn lực quản lý, bạn có thể nghĩ ngay đến những thứ như “con người / sản phẩm / tiền bạc / thông tin”. Tuy nhiên, nguồn lực quản lý cũng bao gồm tài sản trí tuệ. Ví dụ như:  thương hiệu / dữ liệu / bí quyết / sức mạnh tổ chức hay là sáng chế. 

Trong số các nguồn lực quản lý đa dạng như vậy, lần này Hoa sẽ chia sẻ với bạn biết “con người” và “tiền bạc” quan trọng nhất trong quản lý. 

Một khi Hoa bắt đầu kinh doanh, Hoa không thể tự mình kinh doanh được. Hoa cần khách hàng cho các dịch vụ mà công ty Hoa phát triển, Hoa cần những đồng nghiệp có thể giúp Hoa mở rộng kinh doanh và Hoa cần những chuyên gia để có thể tham khảo ý kiến ​về việc quản lý. Để khởi nghiệp, sự kết nối với “con người” là không thể thiếu. Bạn có thể tìm kiếm những partner có cùng chí hướng khởi nghiệp giống mình và hợp tác với nhau. Khi bắt đầu khởi nghiệp, chúng ta không đủ tài chính để có thể thuê quá nhiều người do vậy lời khuyên của Hoa là hãy cố gắng tìm cho mình những đồng sự, những partner thay vì thuê người làm việc. 

Sau khi business của bạn đi vào ổn định, bạn có thể tìm kiếm nhân sự mới cho công ty qua những nền tảng khác. Tại Nhật Bản, một “hình thức tuyển dụng mới” trên Twitter đã ra đời và nhiều start-up, nhà quản lý khởi nghiệp, nhân viên chính các công ty đã và đang xây dựng thương hiệu bằng cách gửi tin nhắn tìm kiếm những cơ hội khởi nghiệp mỗi ngày. Do đó, bạn có thể kết nối được rất nhiều nhân tài qua các SNS.

Các cách huy động vốn ở Nhật 

7.1 Huy động vốn từ những người thân quen  

Khi bạn mới bắt đầu khởi nghiệp, bạn có thể huy động vốn từ những người tin tưởng bạn và hiểu rõ việc bạn đang làm như gia đình, bạn bè,… Hoặc bạn có thể kêu gọi bằng các hình thức huy động vốn từ cộng đồng. Crowdfunding là hình thức tài trợ cho một dự án hoặc liên doanh bằng cách tăng cường sự đóng góp tiền từ một số lượng lớn người tham gia, thường thông qua internet. Crowdfunding tạo cơ hội cho các doanh nhân huy động một số vốn lớn từ cộng dồng, hay cụ thể hơn là bất kỳ ai có tiền đều có thể đầu tư. 

7.2 Xin tài trợ từ các nhà đầu tư thiên thần( Angel Investor) 

Nhà đầu tư thiên thần là một cá nhân giàu có có thể tài trợ cho một công ty mới thành lập hay một dự án start-up. Các doanh nhân trước đây đã bước ra từ các công ty M & A hoặc các tập đoàn đầu tư, hoặc những người đã từng là chủ tịch của một công ty lớn, thường đầu tư vào việc phát triển thế hệ tiếp nối. Các Angel Investor có khả năng chấp nhận rủi ro cao hơn các quỹ đầu tư mạo hiểm, thường thì họ hiếm khi tham gia vào việc quản lý công ty và khuyến khích những nhà khởi nghiệp tự do quản trị kinh doanh. 

7.3 Vay tiền từ các tổ chức tài chính Nhà nước ở Nhật như JFC-日本政策金融公庫, tận dụng chế độ 創業支援融資 

“新創業融資制度”- được hiểu là chế độ cho vay khởi nghiệp của JFC rất phổ biến để huy động vốn tại thời điểm bắt đầu kinh doanh, nhưng điều khó khăn trong việc tiếp nhận hệ thống cho vay này là “自己資金要件”-điều kiện về vốn chủ sỡ hữu. Có thể khó vay vốn nếu bạn không có vốn chủ sỡ hữu khoảng 1 triệu yên. Ngoài ra, không thể thực hiện hành vi “見せ金”-(trước khi gây quỹ, vay tiền từ bạn bè và gia đình và thu về 1 triệu yên)” bởi vì JFC sẽ điều tra rất kỹ hồ sơ và các nguồn thu của bạn để chắc chắn rằng không có dòng tiền đột ngột vào tài khoản nhằm ngăn chặn những hành vi thu lợi bất chính. Vì vậy, bạn cần phải tự chuẩn bị tiền và sẽ phải giải trình cụ thể về quá trình tích luỹ của bản thân. 

Để biết thông tin về cách huy động vốn từ các ngân hàng và các quỹ đầu tư một cách rõ hơn, Hoa đã có 2 video nói về vấn đề này tại kênh Youtube PHI HOA-CHINH PHỤC NHẬT BẢN. 

Link cách gọi vốn trực tiếp phần 1: https://www.youtube.com/watch?v=3_91y… 

Link phần 2: Hoa nói về cách vay vốn 0% từ ngân hàng Nhật: https://youtu.be/Sohb6fWqwJM 

7.4  Tham gia các cuộc thi ý tưởng kinh doanh tại Nhật Bản 

Một trong những cách hữu hiệu để có thêm tiền khởi nghiệp đó là giành giải thưởng trong cuộc thi kinh doanh, nhận giải thưởng và sử dụng giải thưởng làm quỹ khởi nghiệp. Tuy nhiên bạn cũng không nên quá quan trọng việc mình có giành giải hay không mà hãy tham gia với tinh thần rèn luyện và cố gắng ghi nhận những ý kiến góp ý cho ý tưởng khởi nghiệp từ BGK của cuộc thi và những người xung quanh. Đây là cơ hội tốt để bạn có thêm nhiều mối quan hệ mà có thể giúp ích cho con đường khởi nghiệp về sau 

7.5 Xin tài trợ từ Quỹ đầu tư mạo hiểm-Venture capital (VC) 

Nếu bạn muốn thành lập một công ty, bạn chắc chắn nên cân nhắc việc huy động vốn từ khoản đầu tư mạo hiểm. VC không chỉ đầu tư mà còn giới thiệu khách hàng và nguồn nhân lực / đối tác kinh doanh. 

Tuy nhiên, để nhận được một khoản đầu tư, cần phải suy nghĩ sâu sắc về kế hoạch kinh doanh và chuẩn bị thật tốt. Đây cũng chính là cơ hội để kiểm tra lại kỹ lưỡng doanh nghiệp và công ty của mình, bạn sẽ có thể phát triển doanh nghiệp của mình một cách xây dựng và nhanh chóng hơn. 

7.6 Vay tiền từ ngân hàng 

Sau khi bạn đã khởi nghiệp 3 năm thì đây có là thời điểm mà bạn có thể nghĩ đến việc vay tiền từ ngân hàng. Các khoản vay sẽ giúp hỗ trợ các nhu cầu về vốn một cách nhanh chóng, cho phép các doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, tiếp cận nhiều cơ hội mới và phát huy lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Vì là kênh truyền thống nên khi vay tiền từ ngân hàng bạn nên chuẩn bị trước những vấn đề sau: 

• Phác thảo mục đích vay vốn kinh doanh 

• Xây dựng lịch sử tín dụng tốt 
• Chứng minh khả năng trả nợ của DN 
• Tận dụng tài sản thế chấp nếu được yêu  

Ngoài ra cũng còn nhiều yếu tố khác bạn cần phải cân nhắc khi quyết định vay tiền từ ngân hàng.

Lời khuyên của Phi Hoa dành cho bạn muốn khởi nghiệp 

Từ đầu đến giờ, Hoa đã chia sẻ cùng bạn những việc cần làm để bắt đầu kinh doanh tại Nhật Bản, những thứ cần chuẩn bị và những điều cần học. Phải biết bản thân muốn gì, không chạy theo “trend”, biết được thị trường cần gì, nhu cầu đang ở đâu,… Và đặc biệt là phải biết từ bỏ. Từ bỏ những cuộc chơi, từ bỏ những mối quan hệ không cần thiết. Tập trung vào tiết kiệm tiền bạc, dành thời gian để tích luỹ thời gian. 

Cuối cùng, Hoa nhắn gửi với bạn rằng niềm tin của bạn quan trọng hơn bất cứ điều gì khác để bắt đầu kinh doanh. Là một doanh nhân, hãy có niềm tin mạnh mẽ nhất và tiến về phía trước với niềm tin đó. Phi Hoa sẽ tiếp tục hỗ trợ tích cực cho các bạn- những nhà khởi nghiệp trẻ vời đầy những ước mơ và hoài bão chinh phục Nhật Bản, những người sẽ đóng vai trò tích cực trong việc biến ngày mai trở thành một xã hội tốt đẹp hơn. Chúc các bạn sẽ gặt hái được nhiều thành công! 

Trong video dưới đây Phi Hoa có chia sẻ cụ thể các vấn đề và giải đáp một số thắc mắc của các bạn về vấn đề khởi nghiệp tại Nhật, nếu có bất cứ câu hỏi nào liên quan bạn có thể gửi thông tin về ma@onevalue.jp để được giải đáp nhanh nhất nhé!

Có thể bạn cũng quan tâm

Giới thiệu Dự án Lao động kỹ năng đặc định (Tokutei) ngành xây dựng 2021

4 hình thức du học Nhật Bản bạn cần biết!

Du học Nhật Bản: Một số lưu ý quan trọng về chi phí, trường học và làm thêm!

Du học Nhật: Chuyện sinh viên ngủ gật trong giờ học!

Chuyện du học: Quá trình Hoa thi đỗ học bổng MEXT!

Tôi là Phi Hoa. Doanh nhân Việt Nam tại Nhật Bản. Mẹ của hai thiên thần nhỏ. Người truyền cảm hứng cho các bạn trẻ Việt Nam. Cùng kết nối và theo dõi những chia sẻ mới nhất của Hoa về Hành trình chinh phục Nhật Bản tại các kênh sau nhé:

Page Phi Hoa – Chinh phục Nhật Bản https://bit.ly/30pdhas

Cộng đồng Cùng chinh phục Nhật Bản: https://bit.ly/3hm6pBH

Youtube những chia sẻ của Hoa: https://bit.ly/2E4Po0z

Bạn cần được tư vấn, giải đáp thắc mắc từ Hoa? Đừng ngại gởi đến Hoa những câu hỏi tại đây nhé!