Là một chuyên gia tư vấn chiến lược đầu tư, advisor của những tập đoàn hàng đầu, và là người trực tiếp đứng ra “làm mai” thành công cho vô số thương vụ M&A, business matching giữa Nhật Bản và Việt Nam – Hoa nhận thấy một độ vênh rất lớn trên thị trường tuyển dụng hiện nay. Đó là khoảng cách giữa “nhận thức màu hồng của người học” và “yêu cầu sắc lạnh của thực tế nghề nghiệp”. Bài viết này là góc nhìn cá nhân của Hoa, được đúc rút từ hàng vạn giờ lăn lộn trên các bàn đàm phán, nhằm giúp các bạn trẻ – và cả những nhà quản lý đang muốn rẽ hướng – có một bức tranh toàn cảnh, chân thực nhất về nghề M&A.

Bức tranh thực tế: Nghề M&A không dành cho những kẻ mộng mơ

Nhiều bạn trẻ khi ứng tuyển vào ONE-VALUE thường mang theo một hình ảnh rất “điện ảnh” về nghề M&A: Mặc vest mượt mà, xách cặp da hàng hiệu, ngồi trong các phòng họp kính cường lực tại những tòa nhà hạng A, nhâm nhi cà phê specialty và chốt những bản hợp đồng trị giá hàng chục triệu đô la chỉ bằng vài cái bắt tay cùng nụ cười tự tin.

Thực tế thì sao? M&A không phải là một nghề có lộ trình thăng tiến nhàn hạ được vạch sẵn. Nó cũng hoàn toàn không phải là một lĩnh vực mà bạn chỉ cần “học đúng ngành, thi đúng điểm” là có thể ung dung bước vào và thành công. Để có được cái bắt tay triệu đô ấy, bạn sẽ phải đánh đổi bằng những đêm thức trắng triền miên để rà soát hàng ngàn trang tài liệu lộn xộn trong Data Room (Phòng dữ liệu), những cuộc tranh luận nảy lửa và căng thẳng tột độ với đối tác về từng con số định giá.

Thậm chí, bạn phải rèn luyện cho mình một “tinh thần thép” để đối diện với cảm giác hụt hẫng tột độ khi một thương vụ bạn theo đuổi ròng rã suốt một năm rưỡi trời bỗng chốc “đổ vỡ” ở phút thứ 89, chỉ vì một thay đổi nhỏ trong cơ cấu cổ đông hay một chính sách vĩ mô vừa được ban hành.

Sự thật phũ phàng là phần lớn nhân sự trẻ đã “rơi rụng”, kiệt sức và xin chuyển ngành chỉ sau 1 đến 2 năm đầu tiên thử sức. Tại sao lại như vậy? Lý do lớn nhất nằm ở việc các bạn đã hiểu sai về bản chất cốt lõi của nghề nghiệp này ngay từ lúc bắt đầu. Các bạn kỳ vọng đây là một công việc bàn giấy cao cấp, trong khi thực chất, đây là một chiến trường đòi hỏi sức bền, sự nhạy bén và năng lực tổng hợp thông tin ở mức độ vĩ mô lẫn vi mô.

Điểm giao thoa của 4 trụ cột năng lực: Làm M&A cần kỹ năng gì?

Sai lầm phổ biến và ngây thơ nhất của các bạn sinh viên là cố gắng tìm kiếm một ngành học đại học mang tên “Ngành M&A”. Trong khi đó, bản chất của M&A không phải là một ngành khoa học hay môn học độc lập. Nó là một năng lực tổng hợp ở cấp độ cao nhất trong thế giới tài chính và kinh doanh.

Một chuyên viên tư vấn M&A (M&A Advisor) xuất sắc không chỉ là một cỗ máy phân tích báo cáo tài chính, không chỉ là một nhà nghiên cứu thị trường am tường, cũng không thuần túy là một chuyên viên pháp lý dò từng chữ trong hợp đồng hay một “cò mồi” kết nối business matching thông thường. Họ phải dung hợp cả 4 yếu tố đó lại trong một bộ não để trả lời được câu hỏi sống còn duy nhất cho nhà đầu tư: “Liệu doanh nghiệp này có đáng để mua không? Và nếu mua với mức giá này, giá trị thặng dư (Synergy) sẽ được tạo ra như thế nào trong 3 đến 5 năm tới?”

Để trả lời được một cách thuyết phục nhất, bạn bắt buộc phải làm chủ 4 trụ cột năng lực cốt lõi sau đây:

1. Năng lực tài chính: Nền tảng sống còn nhưng thường bị hiểu sai

Tài chính là ngôn ngữ chung của giới kinh doanh, và đương nhiên nó là điều kiện tiên quyết trong M&A. Tuy nhiên, phần lớn các chương trình đào tạo kế toán, kiểm toán hiện nay tại nhà trường lại quá thiên về mặt “kỹ thuật hạch toán” – tức là ghi nhận những gì đã xảy ra. Trong khi đó, nghề M&A đòi hỏi một tư duy tài chính cao cấp hơn rất nhiều: Khả năng “đọc vị” sinh khí và tương lai của doanh nghiệp thông qua những con số khô khan.

Trong bối cảnh thẩm định M&A, một bảng cân đối kế toán hay báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh không đơn thuần là tập hợp của doanh thu, chi phí và lợi nhuận. Đối với một chuyên gia M&A, báo cáo tài chính là một lăng kính thời gian. Nó để lại dấu vết của mọi quyết định quản trị sai lầm hay đúng đắn trong quá khứ, nó là bức tranh phản chiếu tham vọng chiến lược hiện tại, và đôi khi, nó là một “lớp trang điểm” tinh vi nhằm “làm đẹp” doanh nghiệp trước khi mang ra chào bán.

Những người làm M&A lão luyện không bao giờ dừng lại ở việc dùng Excel để cộng trừ nhân chia hay kiểm tra tính khớp nhau của số liệu (đó là việc của kiểm toán viên). Chúng tôi đi xa hơn rất nhiều:

• Truy vết nguồn gốc thực sự của dòng tiền tự do (Free Cash Flow) để xem doanh nghiệp có thực sự đẻ ra tiền, hay chỉ đang “xào xáo” lợi nhuận trên giấy.

• Thực hiện các bút toán chuẩn hóa (Normalization adjustments) để tìm ra chỉ số EBITDA (Lợi nhuận trước thuế, khấu hao và lãi vay) thực tế, loại bỏ những khoản thu nhập hoặc chi phí bất thường.

• “Bóc tách” những khoản nợ tiềm ẩn (Hidden Liabilities) hoặc những chi phí sinh hoạt cá nhân của chủ doanh nghiệp bị trộn lẫn vào chi phí công ty – một “đặc sản” rất thường gặp ở các doanh nghiệp gia đình (SME) tại thị trường Việt Nam.

Đây là một năng lực thực chiến mà phần lớn sinh viên tài chính, dù tốt nghiệp loại xuất sắc, cũng không thể có được nếu chưa từng “bầm dập” qua các kỳ Thẩm định đặc biệt về Tài chính (Financial Due Diligence – FDD).

2. Tư duy chiến lược và thấu hiểu ngành: Yếu tố quyết định “giá trị thực” của thương vụ

Nếu báo cáo tài chính giúp nhà đầu tư trả lời câu hỏi “Doanh nghiệp này trong quá khứ và hiện tại đang như thế nào?”, thì tư duy chiến lược sẽ giúp trả lời câu hỏi đắt giá hơn: “Doanh nghiệp này sẽ đi về đâu vào ngày mai?”.

Đặc biệt trong các thương vụ M&A xuyên biên giới (Cross-border M&A), điển hình như làn sóng doanh nghiệp Nhật Bản thâu tóm các công ty Việt Nam mà ONE-VALUE đang ngày đêm thực hiện, yếu tố chiến lược đóng vai trò quyết định sự thành bại. Bạn phải hiểu rằng, các tập đoàn Nhật Bản mang hàng chục triệu đô la sang Việt Nam không chỉ để “mua một dòng lợi nhuận ngắn hạn”. Cái họ mua là “thời gian” và “không gian sinh tồn”.

Họ tìm kiếm một bàn đạp để thâm nhập thị trường 100 triệu dân đang trong độ tuổi vàng, họ muốn tích hợp một chuỗi cung ứng bản địa tối ưu về chi phí để xuất khẩu ngược lại Nhật, và họ cần một hệ thống quản lý đã thích ứng sẵn với môi trường pháp lý, văn hóa tiêu dùng của người Việt. Do đó, người làm tư vấn M&A cần có khả năng nhìn vượt ra ngoài các mô hình định giá (Valuation models) để nhìn thấy cốt lõi kinh doanh. Bạn phải tự mình phân tích và trả lời được:

• Vị thế cạnh tranh thực sự (Con hào kinh tế – Moat) của doanh nghiệp mục tiêu trong chuỗi giá trị ngành đang nằm ở đâu?

• Họ đang nắm giữ tài sản vô hình nào không thể dễ dàng sao chép? (Một mạng lưới đại lý phủ kín các tỉnh, tệp khách hàng trung thành nhiều năm, hay một giấy phép đặc thù khó xin cấp mới?)

• Và quan trọng nhất: Sau khi sáp nhập (Post-Merger Integration), những giá trị cộng hưởng (Synergy) nào sẽ được tạo ra? (Bao gồm cả hiệp lực tăng doanh thu và hiệp lực giảm chi phí).

Thiếu đi góc nhìn chiến lược này, việc định giá doanh nghiệp sẽ trở nên máy móc, vô hồn, và bạn sẽ rất khó để thuyết phục được các nhà đầu tư sành sỏi.

3. Pháp lý: Điểm nghẽn dễ bị đánh giá thấp

Một sự thật tàn khốc trong giới tư vấn đầu tư: Có vô số thương vụ M&A được kỳ vọng rất lớn, đã bắt tay chúc mừng, nhưng cuối cùng lại “chết yểu” vì những quả bom nổ chậm mang tên Pháp lý ở giai đoạn thẩm định cuối cùng (Legal Due Diligence – LDD).

Tại một thị trường đang phát triển nhanh và có hệ thống pháp luật liên tục thay đổi như Việt Nam, các rủi ro pháp lý tiềm ẩn giống như những tảng băng trôi. Cấu trúc sở hữu chéo phức tạp, quyền phủ quyết của cổ đông thiểu số, rào cản về tỷ lệ sở hữu nước ngoài (Room ngoại), những điều khoản chuyển nhượng rườm rà, rủi ro về truy thu thuế, sự lỏng lẻo trong hợp đồng lao động, hay những ràng buộc liên quan đến quyền sử dụng đất đai thuê của nhà nước… Tất cả đều có thể trở thành “điểm gãy” chấm dứt mọi nỗ lực đàm phán nếu không được nhận diện và cô lập ngay từ những ngày đầu.

Dù nhân sự M&A không bắt buộc phải có bằng luật sư, nhưng việc nắm vững các khái niệm về cấu trúc giao dịch (Deal Structuring), hiểu rõ sự khác biệt sâu sắc giữa mua cổ phần (Share Deal) và mua tài sản (Asset Deal) là điều kiện sống còn. Nhãn quan này không chỉ giúp bạn bảo vệ thân chủ khỏi các rủi ro tiền mất tật mang, mà còn giúp bạn biết cách “nói cùng ngôn ngữ” khi phối hợp làm việc với đội ngũ luật sư thương mại trong suốt quá trình rà soát và đàm phán hợp đồng Mua bán Cổ phần (SPA – Share Purchase Agreement).

4. Giao tiếp, kết nối và đàm phán: Quyền lực mềm quyết định thành bại

Bạn có thể là một thiên tài tính toán với những file Excel phức tạp nhất, một chiến lược gia sắc sảo có tầm nhìn xa trông rộng, và một cuốn từ điển sống về luật doanh nghiệp, nhưng nếu thiếu đi trụ cột thứ tư này, bạn mãi mãi chỉ là một nhân sự phòng ban hỗ trợ (Back-office), chứ không bao giờ trở thành một “Deal Maker” (người tạo ra thương vụ) thực thụ.

Bên cạnh các yếu tố kỹ thuật, khả năng kết nối, giao tiếp và đàm phán là một trụ cột mang tính quyết định. Làm M&A suy cho cùng là làm việc với con người, gỡ rối những mâu thuẫn về lợi ích và cái tôi của các bên.

Thực tế trên bàn đàm phán cho thấy, một thương vụ được chốt hạ không chỉ bởi vì số liệu hiển thị mức sinh lời hấp dẫn, mà bởi vì cách các bên hiểu nhau, tin tưởng nhau và đi đến được một điểm chung về lợi ích. Người làm tư vấn M&A lúc này phải hóa thân thành một nhà ngoại giao con thoi, một người “cầm trịch” tâm lý. Đặc biệt trong các giao dịch xuyên biên giới với sự khác biệt khổng lồ về văn hóa kinh doanh.

Ví dụ, nhà đầu tư Nhật Bản luôn yêu cầu sự minh bạch tuyệt đối, làm việc theo quy trình chặt chẽ và ra quyết định dựa trên sự đồng thuận của cả tập thể (văn hóa Nemawashi). Ngược lại, chủ doanh nghiệp SME Việt Nam lại đề cao sự linh hoạt, tốc độ, đôi khi ra quyết định dựa trên cảm tính cá nhân hoặc lòng tự tôn đối với “đứa con tinh thần” mình đã mất nhiều năm gây dựng. Khả năng truyền đạt rõ ràng, kỹ năng lắng nghe đúng trọng tâm để nắm bắt những “kỳ vọng ngầm” (Hidden agendas) của đối phương, và nghệ thuật xử lý tình huống khi thương vụ rơi vào bế tắc sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả cuối cùng. Rất nhiều deal thất bại không phải vì thiếu tiền, mà vì các bên không xử lý được tâm lý và không cảm thấy được tôn trọng. Đây là năng lực đỉnh cao chỉ có thể đẽo gọt qua hàng trăm trận mạc thực tế.

Học gì để trở thành chuyên viên M&A thực thụ?

Khi nhìn vào 4 khối năng lực khổng lồ trên, câu hỏi tự nhiên bật ra là: “Vậy tôi phải bắt đầu học từ đâu?”.

Rất nhiều bạn trẻ vội vã đổ xô đi học và thi các chứng chỉ quốc tế. Trong số đó, những chương trình danh giá như CFA (Chartered Financial Analyst), CPA hay ACCA thực sự có giá trị to lớn trong việc xây dựng một nền tảng tư duy tài chính, kế toán và định giá vững chắc. Các chương trình MBA (Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh), đặc biệt tại các trường có uy tín, cũng đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng nhãn quan quản trị, rèn luyện tư duy case-study và xây dựng mạng lưới quan hệ kinh doanh.

Tuy nhiên, với tư cách là người trực tiếp tuyển dụng và đào tạo nhân sự, Hoa muốn các bạn nhìn nhận rõ: Bằng cấp và chứng chỉ chỉ là “tấm vé gửi xe” để bạn được phép bước chân vào nghề, chúng giúp bạn “đủ điều kiện”. Khả năng tồn tại, bứt phá và trở thành một chuyên gia M&A thực thụ phụ thuộc nhiều hơn vào trải nghiệm thực tế, năng lực xử lý tình huống bất định và chỉ số thông minh cảm xúc (EQ). Bạn không thể học cách điều hướng một ông chủ doanh nghiệp đang nổi giận vì bị ép giá thông qua một bài kiểm tra trắc nghiệm CFA. Các kỹ năng như xử lý thông tin không đầy đủ, thương lượng trong áp lực, quản trị kỳ vọng các bên… hoàn toàn vắng bóng trong các giáo trình hàn lâm.

Lựa chọn bến đỗ: Yếu tố quyết định tốc độ trưởng thành của bạn

Nếu trường đại học không thể dạy bạn trọn vẹn cách làm M&A, thì môi trường làm việc chính là “thao trường” quyết định vận mệnh và tốc độ trưởng thành của bạn. Lựa chọn bến đỗ đầu tiên là một trong những quyết định mang tính chiến lược nhất.

Hiện nay, các bạn sinh viên xuất sắc thường nhắm đến các định chế tài chính lớn như Big4 (Kiểm toán) hoặc các Ngân hàng Đầu tư (Investment Banking) quy mô toàn cầu. Đây là những môi trường mang lại nền tảng tuyệt vời về quy trình làm việc chuyên nghiệp, tính kỷ luật và chuẩn mực quốc tế. Tuy nhiên, rào cản lớn ở các hệ thống khổng lồ này là tính chuyên môn hóa quá sâu. Vai trò của nhân sự trẻ thường chỉ là một phần nhỏ (một chiếc đinh ốc) trong chuỗi giá trị kéo dài của thương vụ. Bạn có thể dành cả năm trời chỉ để nhập liệu mô hình tài chính hoặc rà soát hợp đồng pháp lý mà hiếm khi được nhìn thấy hình hài trọn vẹn của toàn bộ quá trình giao dịch.

Ngược lại, tại các công ty tư vấn đầu tư thực chiến (Boutique Advisory) với cường độ cao như ONE-VALUE, cơ hội học hỏi lại mang một hình thái khác biệt hoàn toàn. Tại đây, cấu trúc tinh gọn cho phép nhân sự trẻ có cơ hội tham gia sâu sát vào vòng đời trọn vẹn của một thương vụ: từ khâu tiếp cận khách hàng ban đầu (Origination), xây dựng tài liệu chào bán (Teaser/IM), trực tiếp đi khảo sát nhà máy, tham gia sâu vào quá trình thẩm định (Due Diligence), cho đến việc ngồi trong phòng đàm phán cùng các CEO Nhật – Việt và triển khai hậu sáp nhập.

Sự khác biệt để tạo ra một chuyên gia không nằm ở việc bạn làm trong một tập đoàn có quy mô nhân sự lớn đến đâu, mà nằm ở mức độ bạn được “chịu trách nhiệm” lớn đến mức nào. Khi bạn phải trực tiếp đối diện với kết quả của một deal – thành công hay thất bại ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu công ty và quyền lợi khách hàng – đó là lúc áp lực sẽ biến bạn thành kim cương. Người làm M&A sẽ học nhanh hơn, hiểu sâu hơn và trưởng thành vượt bậc khi họ được sống chết cùng thương vụ.

Lời khuyên từ Phi Hoa: Con đường nhỏ hẹp đưa tới tầm nhìn rộng mở

Hành trình trở thành một chuyên gia M&A chưa bao giờ là một con đường dễ đi và nó chắc chắn không dành cho số đông. Nó đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kiến thức đa ngành học thuật, kỹ năng mềm sắc bén và một bản lĩnh cá nhân kiên cường – những yếu tố tuyệt đối không thể ép chín trong thời gian ngắn.

Nó đòi hỏi sự đánh đổi khốc liệt về thời gian, sức lực và sự kiên trì theo đuổi mục tiêu đến cùng. Nhưng, đối với những cá nhân sẵn sàng đầu tư công sức, chấp nhận đương đầu với áp lực lớn và không ngừng học hỏi từ thực tế va vấp, M&A là một trong những lĩnh vực xứng đáng nhất. Nghề này mang lại cho bạn một đặc quyền tuyệt vời: Cơ hội được đối thoại sòng phẳng với những bộ óc tinh hoa nhất, mở ra góc nhìn cực kỳ sâu sắc về cách các doanh nghiệp vận hành, cách dòng vốn luân chuyển và cách thế giới kinh doanh tạo ra giá trị mới.

Trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập, dòng vốn đầu tư nước ngoài giữa Nhật Bản và Việt Nam vẫn đang tiếp tục gia tăng mạnh mẽ cả về chất và lượng. Nhu cầu săn lùng những chuyên viên, những Advisor M&A có năng lực thực sự, am hiểu văn hóa và giỏi chuyên môn sẽ ngày càng trở nên khát khao và khan hiếm trên thị trường lao động.

Cơ hội đang mở ra vô hạn. Vấn đề không nằm ở việc “thị trường có cơ hội hay không”, mà nằm ở việc: Người trẻ có chủ động rèn luyện và chuẩn bị đủ năng lực để nắm bắt cơ hội lớn đó hay không?

TB: ONE-VALUE với vai trò là đơn vị tư vấn chiến lược, trực tiếp triển khai các thương vụ M&A quy mô lên tới hàng nghìn tỉ đồng giữa các tập đoàn Nhật Bản và Việt Nam, luôn mở cửa tìm kiếm những nhân sự khát khao phát triển. Chúng tôi không chỉ tìm kiếm những bạn trẻ có nền tảng học thuật tốt, mà quan trọng hơn là một tư duy thực tế nhạy bén và tinh thần “chiến binh” sẵn sàng bước vào môi trường làm việc cường độ cao. Bởi lẽ, trong thế giới M&A, kiến thức có thể được đào tạo, nhưng năng lực dám chịu trách nhiệm với một quyết định kinh doanh – đó mới là thứ làm nên sự khác biệt của những người dẫn đầu.

Link ứng tuyển: Ứng tuyển vào ONE-VALUE tại đây

Rèn luyện sức khỏe tinh thần bằng cách nào? 

Chuẩn bị kiến thức về sức khỏe

Chuẩn bị kiến thức về các triệu chứng của bệnh trầm cảm, của bệnh lo âu, của stress quá mức. Chia sẻ với người thân để họ dễ dàng nhận ra bạn có vấn đề về tâm lý.  Các kiến thức đó có thể  tìm đọc trên các website chuyên khoa uy tín. Khi bạn và những người xung quanh hiểu biết về sức khỏe tinh thần thì khi “tinh thần bị ốm” bạn và người thân dễ dàng nhận ra để khắc phục. Vai trò của chồng của người thân xung quanh là vô cùng quan trọng. Bởi làm chủ thì bạn không thể chia sẻ vấn đề bạn gặp về tâm lý hay tinh thần với nhân viên của mình phải không?  

Mở đầu ngày mới bằng những suy nghĩ tích cực.   

Các cụ vẫn nói đầu xuôi thì đuôi lọt, nếu bạn mở đầu ngày mới bằng suy nghĩ tích cực thì cả ngày hôm đó sẽ là một ngày tích cực. Để mở đầu ngày mới bằng suy nghĩ tích cực thì bạn cần chọn các sự kiện đem đến hormon hạnh phúc như: nghe sách nói mình yêu thích, nói chuyện với người đồng nghiệp vui vẻ, gửi mail cho khách hàng tiềm năng nhất mà bạn có, nói những lời yêu thương với con để nhận lại cái ôm cái thơm má của con…Đại loại là làm một việc gì đó chắc chắn sẽ đem lại cho bạn niềm vui.   

Rèn luyện cho sự cân bằng công việc và gia đình bằng việc ưu tiên vai trò theo không gian.  

Trong không gian nào thì bạn ưu tiên công việc đó. Trong không gian office bạn ưu tiên trách nhiệm của một người làm chủ, ưu tiên việc gửi mail, họp hành, xử lý các đầu việc liên quan…Nhưng rời không gian đó thì bạn trở về nhà sau cánh cửa nhà đóng lại bạn ở trong không gian sinh hoạt của gia đình. Bạn phải ưu tiên các việc chăm sóc con cái, quan tâm đến các thành viên trong gia đình, mọi muộn phiền trong công việc ở không gian office bạn hãy để nó ngoài cánh cửa chứ đừng mang vào nhà. Tôi tin rằng một nữ doanh nhân đang tắm cho con thì chồng cô ấy nhất định sẽ không ngồi im ôm laptop (cười)  

Cuối cùng là không cho phép mình rơi vào chán nản buồn rầu lo âu quá 24h.   

Để làm được điều đó ngoài cách tìm các thú vui tiêu khiển ra thì bạn cần có những mentor ruột. Hoặc 1 bác sĩ hay địa chỉ tư vấn tâm lý tin cậy. Đừng nghĩ rằng người tâm thần hay thần kinh mới cần bác sĩ tâm lý. Bác sĩ tâm lý hay những người có chuyên môn và trải nghiệm là những liều thuốc tốt nhất khi tinh thần của bạn bị ốm mệt.   

Theo dõi chi tiết chủ đề tại video trên kênh youtube của Phi Hoa:

Bài viết này là góc nhìn cá nhân của Hoa về xu hướng đầu tư M&A từ Nhật Bản và những bài học thực tiễn trong hành trình kết nối hai nền kinh tế. Nhân chuyến quay về Việt Nam và tham gia làm diễn giả chính tại Hội thảo “Làn sóng thương mại đầu tư từ Nhật và cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa”, Hoa có một vài chia sẻ, hi vọng có thể đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa hiểu rõ hơn về “ngành M&A”, và sẵn sàng đón nhận cơ hội lớn trong giai đoạn mới.

Vì sao Nhật Bản đang “săn” M&A tại Việt Nam?

Từ trải nghiệm thực tế, Hoa nhận thấy có hai lý do cốt lõi khiến nhà đầu tư Nhật đặc biệt quan tâm đến Việt Nam:

1. Đồng Yên suy yếu kéo dài

Nhiều chuyên gia dự báo đồng Yên sẽ tiếp tục giảm giá trong thập kỷ tới. Điều này khiến doanh nghiệp Nhật muốn M&A sớm để “mua rẻ” tài sản giá trị trước khi đồng tiền của họ mất giá thêm. Với họ, đây là chiến lược bảo toàn vốn thông minh hơn là giữ tiền mặt.

2. Dân số già hóa và thiếu người kế nghiệp

Hiện nay, hơn 60% trong 4 triệu doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Nhật có chủ doanh nghiệp trên 70 tuổi. Phần lớn đang tìm người kế nghiệp hoặc đối tác mua lại. Nhiều công ty được rao bán với giá rất “dễ chịu” — chỉ vài tỷ đồng theo quy mô Việt Nam.
Vì vậy, doanh nghiệp Việt có thể mua lại doanh nghiệp Nhật trong các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ hoặc công nghệ, tận dụng cơ hội học hỏi mô hình quản trị và công nghệ Nhật ngay từ bên trong.

Sự kết hợp giữa hai yếu tố này tạo ra làn sóng M&A hai chiều sôi động:

• Doanh nghiệp Nhật tìm cơ hội đầu tư và chuyển giao.

• Doanh nghiệp Việt tìm cơ hội thâm nhập thị trường quốc tế.

Việt Nam – Nhật Bản: Những con số biết nói

Việt Nam đã ký 17 hiệp định thương mại tự do (FTA), mở ra khung pháp lý thuận lợi cho hợp tác đầu tư. Hiện nền kinh tế Việt Nam có khoảng 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó 98,5% là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME). Có thể nói, đây chính là động lực chính của nền kinh tế.

Theo Báo cáo M&A Việt Nam 2024, thị trường ghi nhận 447 thương vụ với tổng giá trị 6,93 tỷ USD, trong đó 70% giá trị đến từ nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là Nhật Bản. Những con số này cho thấy, Việt Nam đang ở vị thế thu hút mạnh dòng vốn quốc tế, và M&A chính là “cửa ngõ” giúp doanh nghiệp nội nhanh chóng nâng cấp năng lực cạnh tranh.

03 Lĩnh vực Hoa đánh giá cao nhất

Từ những thương vụ mà Hoa trực tiếp tham gia và tư vấn, Logistics – Y tế – Năng lượng tái tạo là ba ngành có tiềm năng tăng trưởng mạnh nhất, đồng thời là tâm điểm trong chiến lược của nhà đầu tư Nhật Bản.

1. Logistics – Đón đầu thương mại điện tử

Việt Nam hiện là một trong những thị trường thương mại điện tử tăng nhanh nhất Đông Nam Á (20%/năm).
Tuy nhiên, hệ thống kho vận và chuỗi cung ứng chưa theo kịp tốc độ tiêu dùng.

Hoa nhận thấy, nhà đầu tư Nhật sẵn sàng chi từ 4–200 triệu USD để sở hữu 51–100% cổ phần doanh nghiệp logistics Việt, nhất là trong các lĩnh vực vận tải lạnh, quản lý kho, và giải pháp chuỗi cung ứng thông minh.
Họ có lợi thế về quản trị kho tự động, tối ưu vận hành, trong khi doanh nghiệp Việt có thị trường và nhân lực linh hoạt. Khi hai bên kết hợp, hiệu quả có thể “bùng nổ”.

 2. Y tế – Chăm sóc sức khỏe bùng nổ

Thu nhập tăng, dân số già hóa, cùng sự chuyển dịch thói quen tiêu dùng khiến y tế trở thành lĩnh vực “vàng”.
Nhà đầu tư Nhật quan tâm đến việc mở phòng khám, bệnh viện liên doanh, cung cấp thiết bị y tế, phát triển MedTech và dịch vụ chăm sóc người cao tuổi.

Hoa từng tham gia nhiều thương vụ trong lĩnh vực này và nhận thấy:

“Khi doanh nghiệp Việt hợp tác với Nhật, chúng ta không chỉ nhận vốn, mà còn nhận cả tư duy quản trị và chuẩn hóa chất lượng dịch vụ.”

Để thu hút đầu tư, doanh nghiệp y tế Việt cần minh bạch tài chính, đảm bảo pháp lý và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

3. Năng lượng tái tạo – Hướng tới tương lai xanh

Khi nền kinh tế tăng trưởng 8% GDP, Việt Nam cần nâng công suất năng lượng thêm 12–16% mỗi năm.
Nhà đầu tư Nhật tập trung vào điện gió, điện mặt trời, thủy điện và sinh khối, với vốn đầu tư trung bình 30–200 triệu USD/dự án.

Họ không chỉ đầu tư vào dự án, mà còn vào sản xuất thiết bị phụ trợ như pin, tủ điện và dây dẫn cao thế.
Hoa luôn khuyến khích doanh nghiệp Việt trong ngành này chuẩn hóa hồ sơ, minh bạch quy hoạch và đối thoại sớm với nhà đầu tư để tăng khả năng gọi vốn.

Những thách thức thường gặp khi làm M&A xuyên biên giới

Trong phần thảo luận trực tiếp, Hoa được trao đổi với rất nhiều anh/chị đến từ các doanh nghiệp, ngân hàng, tổ chức đầu tư…, Hoa nhận thấy, phần lớn các doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ không có nhiều kinh nghiệm trước khi bước vào một cuộc thương thảo M&A, đặc biệt là với nhà đầu tư Nhật.

Hoa thường nói vui rằng: “M&A giống như một cuộc hôn nhân, nếu không hiểu nhau, sẽ khó đi đường dài.”

Vì thế, theo Hoa, có 03 khó khăn, thách thức phổ biến nhất gồm:

1. Khác biệt văn hóa & phong cách ra quyết định – doanh nghiệp Nhật đề cao quy trình, cẩn trọng, trong khi doanh nghiệp Việt linh hoạt và nhanh hơn.

2. Thiếu minh bạch tài chính – nhiều doanh nghiệp Việt chưa chuẩn hóa báo cáo theo IFRS, gây nghi ngại cho đối tác.

3. Định giá kỳ vọng chênh lệch – bên bán kỳ vọng cao, bên mua dè dặt. Khi đó, vai trò của đơn vị tư vấn trung lập như ONE-VALUE là cực kỳ quan trọng để dung hòa lợi ích hai bên.

Lời khuyên của Hoa dành cho Doanh nghiệp Việt

Sau nhiều năm kết nối và tư vấn M&A, Hoa đúc kết 5 bước quan trọng trước khi đón nhà đầu tư Nhật:

1. Minh bạch tài chính – Áp dụng chuẩn IFRS, kiểm toán định kỳ.

2. Hồ sơ pháp lý rõ ràng – Giấy phép, chứng nhận quyền sở hữu, hợp đồng phải đầy đủ.

3. Tìm hiểu văn hóa Nhật Bản – Giao tiếp, ứng xử, và cả việc đầu tư website tiếng Nhật là yếu tố tạo niềm tin.

4. Quản trị rủi ro & ESG – Đảm bảo tiêu chuẩn môi trường, lao động, và minh bạch trong điều hành.

5. Chọn đối tác tư vấn tin cậy – Một đơn vị có kinh nghiệm thực tế như ONE-VALUE sẽ giúp doanh nghiệp “đi nhanh mà chắc”.

Khi M&A Là Hành Trình Vươn Ra Biển Lớn

Với Hoa, M&A không chỉ là giao dịch tài chính, mà là hành trình hợp tác để cùng phát triển.
Khi hai doanh nghiệp đến từ hai nền văn hóa khác nhau tìm được tiếng nói chung, đó chính là “synergy” – nơi 1 + 1 có thể bằng 100.

Việt Nam đang đứng trước cơ hội vàng khi Nhật Bản đẩy mạnh đầu tư ra nước ngoài. Doanh nghiệp Việt nếu biết chuẩn bị sớm, sẽ không chỉ đón vốn, mà còn đón cả tri thức, công nghệ và chuẩn mực quốc tế.

Hoa và đội ngũ ONE-VALUE luôn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp Việt trong hành trình này — từ tư vấn chiến lược, chuẩn bị hồ sơ đến kết nối nhà đầu tư phù hợp.
Nếu bạn đang muốn tìm hướng đi mới cho doanh nghiệp, hãy cùng Hoa bắt đầu câu chuyện hôm nay.

Trong buổi trò chuyện, Hoa được nghe nhiều bạn trẻ chia sẻ về ước mơ nghề nghiệp. Có bạn mong muốn trở thành cầu nối giữa Nhật Bản và thế giới. Có bạn khao khát tham gia vào những dự án thật lớn để cảm thấy mình trưởng thành. Cũng có bạn mơ ước một ngày nào đó sẽ được làm công việc mang lại giá trị cho cộng đồng, thay đổi xã hội theo hướng tích cực.

Ngồi lắng nghe, Hoa như thấy lại chính mình cách đây hơn mười năm.

Khi người trẻ lần đầu đối diện với “việc lớn”

Hoa bắt đầu sự nghiệp trong lĩnh vực tư vấn với vị trí analyst – công việc chủ yếu là thu thập dữ liệu, nghiên cứu thị trường và hỗ trợ cấp trên trong các dự án. Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, Hoa đã có cơ hội tham gia một thương vụ M&A trị giá hơn 100 tỷ yên.

Cảm giác lúc ấy thật khó tả: choáng ngợp vì quy mô tài chính khổng lồ, lo lắng vì trách nhiệm quá lớn, nhưng cũng tràn đầy tự hào. Bởi ở độ tuổi mà nhiều người bạn cùng trang lứa còn đang loay hoay tìm hướng đi, Hoa đã được thử thách ở một vị trí nơi mà chỉ một phân tích đúng, một quyết định chính xác có thể ảnh hưởng đến tương lai của cả một doanh nghiệp.

Đó là bước ngoặt để Hoa hiểu rằng: người trẻ hoàn toàn có thể làm được việc lớn, miễn là có cơ hội và dám dấn thân.

Vì sao Hoa quan tâm đến đào tạo giới trẻ?

Trải qua nhiều năm làm việc trong ngành tư vấn chiến lược, Hoa nhận ra một điều: không ai có thể thành công chỉ nhờ vào may mắn. Thành công đến từ môi trường đủ khắt khe để rèn giũa, và đủ bao dung để cho phép thử sai.

Khi nhìn lại hành trình của bản thân, Hoa thấy mình đã trưởng thành nhanh hơn nhờ được đặt trong những thử thách tưởng như quá sức. Và Hoa muốn những thế hệ đi sau cũng có cơ hội được “thử lửa” như vậy.

Đó là lý do tại sao ONE-VALUE luôn duy trì và mở rộng các chương trình thực tập, hợp tác chặt chẽ với các trường đại học ở Việt Nam và Nhật Bản. Với Hoa, đào tạo giới trẻ không chỉ là trách nhiệm xã hội, mà còn là chiến lược đầu tư dài hạn vào tương lai của ngành tư vấn và M&A Việt – Nhật.

Người trẻ cần gì để trưởng thành?

Trong buổi trò chuyện với thực tập sinh Nhật, Hoa đã chia sẻ ba điều quan trọng mà một người trẻ cần ghi nhớ:

1. Dám bước vào thử thách lớn
   Không có cuốn sách hay bài giảng nào thay thế được trải nghiệm thực tế. Khi bạn tham gia một dự án trị giá hàng trăm tỷ yên, bạn sẽ buộc phải học nhanh hơn, chính xác hơn, và trưởng thành nhanh hơn.

2. Không ngừng học hỏi và rèn luyện tính chuyên nghiệp
   Ở Deloitte, Hoa học được rằng làm việc với các tập đoàn lớn không chỉ cần kỹ năng mà còn cần tinh thần chuyên nghiệp: không sai sót, không cẩu thả, và luôn giữ uy tín. Đây là phẩm chất quyết định việc bạn có thể đi đường dài trong ngành hay không.

3. Tin rằng mình có thể tạo ra tác động thật sự
   Người trẻ thường tự giới hạn bản thân, nghĩ rằng “công việc lớn là dành cho người nhiều kinh nghiệm”. Nhưng sự thật là tác động không chờ tuổi. Vấn đề là bạn có dám tin và hành động hết sức mình hay không.

ONE-VALUE – bệ phóng cho thế hệ trẻ

Chương trình thực tập mà ONE-VALUE triển khai không chỉ đơn thuần là trải nghiệm ngắn hạn. Đây là nơi các bạn sinh viên được tiếp cận những dự án thực chiến, từ khảo sát thị trường, phân tích M&A cho đến hỗ trợ đàm phán. Các mentor – chính là những chuyên viên tư vấn của ONE-VALUE – luôn đồng hành, hướng dẫn và phản hồi để giúp các bạn phát huy tối đa tiềm năng.

Hoa tin rằng, thông qua trải nghiệm này, mỗi thực tập sinh không chỉ học được kiến thức chuyên môn, mà quan trọng hơn, các bạn sẽ mang về cho mình một niềm tin rằng: “Mình cũng có thể làm được việc lớn.”

Lời kết

Khi nghe các bạn thực tập sinh Nhật chia sẻ ước mơ, Hoa cảm thấy hạnh phúc vì có thể góp phần nhỏ bé vào hành trình của các bạn. Hơn ai hết, Hoa hiểu rằng một cơ hội đúng lúc có thể thay đổi cả sự nghiệp.

Và đó cũng chính là sứ mệnh của Hoa và ONE-VALUE: không chỉ làm tư vấn cho doanh nghiệp, mà còn đào tạo, đồng hành để thế hệ trẻ có thể tự tin bước vào con đường của những “việc lớn”.

Nếu bạn là sinh viên Việt Nam muốn thử sức ở Nhật, hay là sinh viên Nhật Bản muốn trải nghiệm môi trường làm việc tại Việt Nam, hãy mạnh dạn tìm đến ONE-VALUE. Bởi biết đâu, chính tại đây, bạn sẽ tìm thấy bước ngoặt làm thay đổi cả hành trình sự nghiệp của mình.

Là đại diện của ONE-VALUE INC. – công ty tư vấn chiến lược cho doanh nghiệp Nhật Bản, Hoa cùng JETRO đã thảo luận sâu về các cơ hội và thách thức trong mối quan hệ hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Nhật Bản. Trong buổi họp, Hoa cũng đưa ra những kiến nghị và giải pháp để JETRO cân nhắc triển khai trong vòng 3-5 năm tới tại Việt Nam.

Buổi thảo luận xoay quanh ba chủ đề chính, được đánh giá là thiết thực và có ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp của hai quốc gia:

Tăng cường kết nối Chuỗi cung ứng sản xuất Việt – Nhật, hạn chế phụ thuộc từ Trung Quốc

JETRO nhận định rằng Việt Nam đang hưởng lợi từ xu hướng chuyển dịch sản xuất do căng thẳng thương mại Mỹ – Trung. Tuy nhiên, sự phụ thuộc quá lớn vào nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Quốc vẫn là một thách thức. Trong bối cảnh kinh tế Trung Quốc có thể chịu tác động tiêu cực, việc Việt Nam tự chủ về nguồn nguyên liệu gia công, sản xuất là điều cần thiết.

Hoa và đại diện JETRO thống nhất rằng cần thúc đẩy sản xuất nội địa và mở rộng quan hệ sản xuất với doanh nghiệp Nhật Bản, chuyển giao công nghệ ngành công nghiệp phụ trợ từ để đảm bảo chuỗi cung ứng ổn định và giảm rủi ro trong tương lai cho chính Việt Nam và tạo nền tảng cho sự kết nối bền vững giữa hai nước.

Phát triển nhân sự Việt Nam chất lượng cao cho doanh nghiệp Nhật

Hiện nay, lao động Việt Nam tại Nhật chủ yếu thuộc nhóm lao động phổ thông, trong khi nhu cầu về nhân sự cấp trung và cấp cao đang gia tăng nhanh chóng. Hoa và JETRO cùng thảo luận về việc phát triển chương trình tuyển dụng và đào tạo nhân sự Việt Nam ưu tú, làm việc tại Nhật trong vài năm trước khi trở về hỗ trợ doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam. Điều này không chỉ đáp ứng nhu cầu về nhân lực mà còn tạo cầu nối vững chắc giữa văn hóa lao động hai nước.

Hơn nữa, nhân sự Việt Nam trung và cao cấp là nguồn lực giúp doanh nghiệp Nhật mở rộng kinh doanh tại Việt Nam. Hoa cũng nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp Nhật cần cải thiện văn hóa đào tạo và quản lý nhân sự để phù hợp hơn với thị trường lao động Việt Nam. Văn hóa đào tạo tại Nhật thường tập trung vào lộ trình tổng quát (sōgō-shoku), trong khi nhân sự Việt Nam ưu tiên các công việc cụ thể và mục tiêu rõ ràng. Điều này, cùng với chế độ đánh giá và giao việc chưa phù hợp, đã khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc thu hút và giữ chân nhân tài. Với kinh nghiệm tư vấn về đào tạo nhân sự, Hoa hiểu rõ tầm quan trọng của việc thích ứng chiến lược để xây dựng cầu nối bền vững giữa hai bên.

Thông qua M&A để thành công bán hàng tiêu dùng – dịch vụ Nhật Bản vào Việt Nam

JETRO nhận định rằng thị trường Việt Nam có nhiều điểm tương đồng với Thái Lan 15 năm trước, đặc biệt là thói quen tiêu dùng và sự yêu thích hàng hóa Nhật Bản. Tuy nhiên, để đạt được thành công bền vững, các doanh nghiệp Nhật cần xây dựng chiến lược tiếp cận phù hợp hơn.

Hoa chia sẻ rằng doanh nghiệp cần điều chỉnh sản phẩm và marketing theo thói quen tiêu dùng của người Việt, thay vì chỉ dựa trên chất lượng sẵn có. Đây là thị trường tiềm năng mà Nhật Bản không nên bỏ lỡ. Cách tiếp cận tốt nhất là thông qua M&A vì người Việt bán cho người Việt thì tốt nhất, vì khi các doanh nghiệp Việt sở hữu và vận hành sản phẩm Nhật, họ sẽ dễ dàng xây dựng lòng tin và đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng nội địa.

ONE-VALUE cam kết hợp tác cùng JETRO

Trong thời gian qua, ONE-VALUE đã triển khai nhiều dự án hợp tác cùng JETRO và METI. Mỗi lần trao đổi, Hoa đều cảm nhận được sự nhiệt huyết và tinh thần sẵn sàng hợp tác từ cả hai bên.

Thời gian tới, Hoa rất mong đợi đồng hành cùng JETRO thực hiện các dự án và sự kiện, đặc biệt là thông qua M&A, để hiện thực hóa ba mục tiêu chiến lược trên. Đây không chỉ là cơ hội hợp tác mà còn là trách nhiệm chung trong việc thúc đẩy quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Nhật Bản phát triển bền vững.

Câu chuyện truyền cảm hứng từ CEO Phi Hoa 

Mở đầu chương trình, CEO Phi Hoa – nhà sáng lập ONE-VALUE đã chia sẻ câu chuyện đầy cảm hứng về hành trình phát triển bản thân và công ty. Với hơn 15 năm kinh nghiệm tại Nhật Bản, chị nhấn mạnh vai trò của tư duy logic trong việc đưa ra quyết định chiến lược, đàm phán và kết nối các doanh nghiệp. 

Một lần nữa, CEO Phi Hoa nhấn mạnh vai trò của tư duy logic khi đặt cạnh các loại tư duy phổ biến khác như tư duy kinh nghiệm và tư duy sáng tạo. CEO Phi Hoa nhấn mạnh rằng tư duy logic không chỉ giúp phân tích và bóc tách vấn đề mà còn là chìa khóa để giải quyết các bài toán phức tạp trong công việc và cuộc sống. 

Các Framework điển hình và ví dụ minh họa thực tiễn 

Trong phần chính của Buổi đào tạo, CEO Phi Hoa đã đã giới thiệu chi tiết các framework phổ biến. Khởi đầu với Tư duy MECE (Mutually Exclusive Collectively Exhaustive) – giúp chúng ta không bỏ sót, không trùng lặp thông tin. Diễn giả cũng đưa ra các Framework của Tư duy logic bao gồm: PESTEL, SWOT, 3C, 4P, PDCA. Một số framework của Nhật Bản cũng được CEO Phi Hoa giới thiệu và phân tích như mô hình Hito – Kane – Mono – Joho (人・金・物・情報). 

Đặc biệt, mỗi mô hình không chỉ được trình bày về lý thuyết mà còn đi kèm các ví dụ minh họa thực tiễn, giúp người tham dự dễ dàng nắm bắt và áp dụng ngay vào công việc. Buổi webinar đã tạo điều kiện cho người tham gia không chỉ nghe mà còn trực tiếp thực hành qua các bài tập tại chỗ. 

Phần hỏi đáp về cách ứng dụng tư duy logic

Ngoài ra, phần hỏi đáp diễn ra sôi nổi khi nhiều người học đặt câu hỏi liên quan đến: 

• Cách dùng tư duy logic giải quyết các vấn đề thực tiễn trong cuộc sống và công việc 

• Kinh nghiệm lựa chọn và áp dụng các framework từ diễn giả 

CEO Phi Hoa không chỉ trả lời mà còn đưa ra các dẫn chứng thực tế từ kinh nghiệm tư vấn và điều hành doanh nghiệp, giúp người tham gia hiểu rõ hơn cách áp dụng các phương pháp này vào tình huống cụ thể. 

Bài học giá trị và phản hồi tích cực

Buổi đào tạo mang lại những bài học thiết thực: 

  Tư duy logic cải thiện khả năng ra quyết định và phân tích vấn đề. 

  Frameworks giúp tối ưu hóa quy trình làm việc, từ xây dựng chiến lược đến quản lý dự án. 

Phản hồi sau chương trình, 100% người tham dự thể hiện sự hài lòng và tâm đắc về những kiến thức đã học được. Nhiều người bày tỏ mong muốn tham gia vào những buổi chia sẻ khác của CEO Phi Hoa nhằm giúp người học tăng cường hiệu suất công việc. 

Kết thúc chương trình, CEO Phi Hoa và đại diện Ban tổ chức sự kiện đã  gửi lời cảm ơn chân thành đến tất cả người tham gia và cam kết rằng ONE-VALUE sẽ tiếp tục tổ chức nhiều sự kiện đào tạo ý nghĩa khác nhằm nâng cao giá trị nguồn nhân lực và đóng góp vào sự phát triển bền vững của cộng đồng doanh nghiệp Việt – Nhật. 

 Hãy theo dõi ONE-VALUE để không bỏ lỡ các sự kiện và khóa đào tạo bổ ích! 

 Website: https://onevalue.vn   Email: marketing@onevalue.jp 

Chia sẻ từ CEO Phi Hoa về tư duy logic

Mở đầu chương trình, CEO Phi Hoa đã giới thiệu khái quát về vai trò của tư duy logic trong công việc và ra quyết định. Từ đó một lần nữa khẳng định tư duy logic không phải là năng khiếu tự nhiên mà là kỹ năng có thể rèn luyện thông qua trải nghiệm thực tế và các phương pháp khoa học. 

Cụ thể, CEO Phi Hoa nhấn mạnh rằng tư duy logic là một trong những yếu tố quan trọng giúp tối ưu hóa hiệu suất công việc và đưa ra các quyết định chính xác. Theo đó, tư duy logic là 1 trong 3 loại tư duy phổ biến: 

• Tư duy theo kinh nghiệm: Sử dụng bài học từ quá khứ để giải quyết vấn đề hiện tại. Tuy nhiên, đây không phải là công cụ tối ưu trong môi trường thay đổi nhanh, bởi nó dễ bị giới hạn bởi các khuôn mẫu cũ. 

• Tư duy sáng tạo: Tìm kiếm cách tiếp cận mới, tạo ra giải pháp đột phá. Tuy nhiên, sáng tạo mà thiếu logic có thể dẫn đến sự phi thực tế trong ứng dụng. 

• Tư duy logic: Giúp sắp xếp các suy nghĩ một cách hệ thống, tập trung vào phân tích nguyên nhân – kết quả và các mối liên hệ chặt chẽ. CEO chỉ rõ rằng, tư duy logic không chỉ giúp giải quyết vấn đề hiệu quả mà còn tạo ra sự thuyết phục trong giao tiếp và trình bày ý tưởng. 

Để minh hoạ, CEO nhấn mạnh tầm quan trọng của tư duy logic trong công việc tư vấn chiến lược tại ONE-VALUE. Vì công ty làm việc với khách hàng đến từ nhiều ngành nghề khác nhau, việc áp dụng tư duy logic trở nên thiết yếu. Kiến thức về mỗi ngành là vô tận và đòi hỏi các chuyên gia phải khai thác thông tin một cách có hệ thống. Thông qua việc sử dụng các framework phân tích, đội ngũ ONE-VALUE có thể nhanh chóng nắm bắt những yếu tố quan trọng và giải quyết vấn đề của khách hàng một cách chính xác, bất kể ngành nghề của họ là gì. 

Một số framework quan trọng trong tư duy logic

Đây là phần chia sẻ nhận được sự nhiệt tình tương tác tích cực từ người tham dự, nhờ sự hấp dẫn và tính thực tiễn cao. CEO Phi Hoa đã giới thiệu và phân tích một số framework cơ bản của tư duy logic, giúp người tham dự hiểu cách bóc tách và giải quyết vấn đề một cách có hệ thống. 

Đầu tiên, CEO giới thiệu MECE (Mutually Exclusive, Collectively Exhaustive) – nguyên tắc không bỏ sót và không trùng lặp khi phân tích vấn đề. Đây là nền tảng của tư duy logic, đặc biệt hữu ích trong việc tổ chức suy nghĩ và lập kế hoạch.  

Tiếp theo, các framework như PEST và Porter’s 5 Forces được giới thiệu như công cụ mạnh mẽ để phân tích môi trường kinh doanh và cạnh tranh. Các framework cơ bản trong marketing như 4P và 4C, hỗ trợ doanh nghiệp hiểu rõ sản phẩm, kênh phân phối, và cách tương tác với khách hàng.  

Để giúp người tham dự có thể áp dụng ngay, CEO đã đưa ra các gợi ý rèn luyện tư duy logic hàng ngày. Một phương pháp đơn giản là bắt đầu với những vấn đề nhỏ như lập kế hoạch cá nhân hoặc giải quyết xung đột nhóm bằng cách áp dụng MECE. Ngoài ra, việc đặt câu hỏi “Tại sao?” liên tục cũng giúp phân tích sâu hơn, nhận diện nguyên nhân cốt lõi của vấn đề. 

Phần trình bày này không chỉ giới thiệu lý thuyết mà còn cung cấp những ví dụ minh họa thực tiễn từ các dự án thực hiện tại ONE-VALUE, giúp người tham dự dễ dàng hình dung cách ứng dụng vào công việc. CEO kết luận rằng, tư duy logic là kỹ năng có thể rèn luyện mỗi ngày, và các framework là công cụ không thể thiếu để nâng cao hiệu quả công việc cũng như phát triển sự nghiệp. 

Phần hỏi đáp: Đa chiều và đầy giá trị

Sự kiện trở nên sôi nổi hơn trong phần hỏi đáp, khi các khách mời đặt nhiều câu hỏi thiết thực như: 

• Làm thế nào để rèn luyện tư duy logic một cách hiệu quả? 

• Nguyên tắc lựa chọn framework phù hợp khi bước vào lĩnh vực mới? 

• Làm sao để truyền đạt tư duy logic cho đội nhóm và nhân viên? 

CEO Phi Hoa đã giải đáp bằng các kinh nghiệm cá nhân, đồng thời nhấn mạnh vào tính thực tiễn của từng phương pháp. Ví dụ, chị gợi ý rằng việc bắt đầu bằng những vấn đề nhỏ hàng ngày, áp dụng các mối quan hệ logic cơ bản (như Nguyên nhân – Kết quả, Input – Output) sẽ giúp hình thành tư duy logic bền vững. 

Một điểm đáng chú ý khác là các câu hỏi liên quan đến phát triển bản thân, chẳng hạn như cách vượt qua sự tự ti hay lo lắng trước các quyết định lớn. CEO Phi Hoa khuyến nghị: “Chuẩn bị kỹ lưỡng và tập trung vào từng bước cụ thể là cách hiệu quả để đối mặt với những thử thách này.” 

Phản hồi từ người tham dự

Phần lớn người tham dự đánh giá cao nội dung thực tiễn và cách trình bày cô đọng, dễ hiểu. Một số phản hồi tiêu biểu: 

• “Những gì tôi học được hôm nay sẽ áp dụng ngay vào công việc quản lý nhóm.” 

• “Phần chia sẻ ví dụ về tư duy  logic để không thiếu sót hay trùng lặp đối tượng khách hàng thật sự khiến tôi mở mang đầu óc. Hóa ra trước nay tôi đều đang đi sai hướng. Thảo nào các chương trình khuyến mãi cứ bị luôn thiếu/thừa đối tượng áp dụng.” 
  

Hẹn gặp lại ở sự kiện tiếp theo

Cuối chương trình, CEO Phi Hoa giới thiệu về các cơ hội hợp tác tại ONE-VALUE, đặc biệt là các dự án đào tạo sắp triển khai trong thời gian tới. Chị nhấn mạnh rằng, đây không chỉ là cơ hội để phát triển nghề nghiệp mà còn là môi trường giúp cá nhân rèn luyện tư duy logic và kỹ năng làm việc chuyên nghiệp. 

Bạn có thể xem chi tiết các vị trí tại ONE-VALUE Careers. 

CEO Phi Hoa cũng sẽ có những chia sẻ sâu sắc, cùng các case study điển hình, những bài tập tư duy logic cụ thể trong Webinar tháng 12 với chủ đề “CÁCH DÙNG FRAMEWORK ĐỂ TĂNG CƯỜNG HIỆU SUẤT CÔNG VIỆC” 

• Thời gian: 21/12/2024 

• Đăng ký tại: https://bit.ly/ovwebinar211224 

• Mọi thắc mắc và đóng góp xin gửi về marketing@onevalue.jp 

Sự kiện đã khép lại, nhưng dư âm từ những bài học và câu chuyện sẽ còn truyền cảm hứng lâu dài. Hãy cùng CEO Phi Hoa phát triển bản thân và rút ngắn hành trình đến thành công. Tiếp tục nâng cao kỹ năng và bứt phá trong công việc để chinh phục những đỉnh cao mới! 

XU HƯỚNG M&A VIỆT-NHẬT: TIỀM NĂNG HỢP TÁC 

Trong phần đầu của webinar, CEO Phi Hoa đã giới thiệu về bức tranh toàn cảnh của thị trường M&A giữa Việt Nam và Nhật Bản. Theo đó, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều thách thức, Việt Nam đang khẳng định mình như một điểm đến đầu tư hàng đầu tại khu vực Đông Nam Á. Báo cáo mới nhất từ ONE-VALUE cho thấy, từ năm 2023, Việt Nam đã duy trì vị trí thứ hai về số lượng thương vụ M&A từ Nhật Bản, chỉ sau Singapore. Đặc biệt, các lĩnh vực như tài chính, bán lẻ, y tế và giáo dục tiếp tục thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của các nhà đầu tư lớn từ đất nước mặt trời mọc. 

Sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam không chỉ đến từ tiềm năng kinh tế đang phát triển mạnh mẽ mà còn nhờ môi trường chính trị ổn định và định hướng tăng trưởng bền vững. Với tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng, Việt Nam trở thành một thị trường tiêu dùng đầy hứa hẹn, tạo cơ hội cho các doanh nghiệp Nhật không chỉ đầu tư mà còn xây dựng mối quan hệ hợp tác lâu dài. 

Các chính sách ưu đãi đầu tư của chính phủ Việt Nam cũng đóng vai trò quan trọng, giúp quốc gia này cạnh tranh vượt trội so với các nước láng giềng như Thái Lan, Indonesia và Malaysia. Những cải tiến trong thủ tục hành chính, chính sách thuế và khuyến khích đầu tư vào các ngành công nghệ cao, giáo dục và y tế đã củng cố vị thế của Việt Nam trên bản đồ đầu tư quốc tế. 

Sự sụt giảm giá trị đồng Yên trong thời gian gần đây đã khiến các doanh nghiệp Nhật Bản tăng cường tìm kiếm các cơ hội đầu tư quốc tế, và Việt Nam nổi lên như một lựa chọn lý tưởng. Các thương vụ M&A không chỉ giúp doanh nghiệp Nhật nhanh chóng thâm nhập thị trường mà còn tận dụng được năng lực sản xuất, mạng lưới phân phối và sự hiểu biết văn hóa của đối tác Việt Nam. 

CEO Phi Hoa nhấn mạnh: “M&A không chỉ là con đường để doanh nghiệp Nhật Bản nhanh chóng thâm nhập thị trường Việt Nam, mà còn là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng quy mô toàn cầu.” 

BÀI HỌC TỪ NHỮNG THƯƠNG VỤ M&A THÀNH CÔNG 

Một trong những điểm nhấn của webinar là phân tích các thương vụ M&A nổi bật giữa Việt Nam và Nhật Bản. CEO Phi Hoa đã chia sẻ những bài học quan trọng từ thực tiễn, đặc biệt là các thương vụ đình đám, giá trị lớn do ONE-VALUE thực hiện trong năm nay. 

Điển hình như thương vụ mua bán và sáp nhập giữa Tập đoàn Cổ phần Alpha Club Musashino của Nhật Bản và Công ty WEDDINGBOOK Việt Nam, thuộc Tập đoàn WEDDINGBOOK HOLDINGS. Thương vụ này là một minh chứng rõ nét cho việc thấu hiểu sâu sắc yêu cầu của cả hai bên và đảm bảo tính chính xác trong từng giai đoạn. Từ việc tổ chức thẩm định (Due Diligence – DD) đúng tiến độ cho đến việc nhanh chóng xử lý các thủ tục pháp lý, đội ngũ tư vấn của ONE-VALUE đã giúp thương vụ không chỉ hoàn thành một cách suôn sẻ mà còn tối ưu hóa giá trị cho cả hai phía. 

Cái bắt tay nghìn tỉ giữa AEON Entertainment và Beta Media hướng tới phát triển và vận hành chuỗi rạp chiếu phim cao cấp, đầu tư sản xuất phim điện ảnh; phân phối các bộ phim Việt Nam, Nhật Bản và quốc tế tại thị trường Việt Nam cũng là một thương vụ nổi bật. Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực giải trí, quá trình làm việc còn là cơ hội để đội ngũ trực tiếp đàm phán với lãnh đạo cấp cao từ cả hai phía. Những buổi đàm phán không chỉ giúp cải thiện kỹ năng giao tiếp, thuyết phục mà còn mở rộng mạng lưới kết nối (networking), tạo tiền đề cho các cơ hội hợp tác chiến lược trong tương lai. 

CEO Phi Hoa chia sẻ: “Làm M&A không chỉ là kết nối doanh nghiệp mà còn là kết nối con người. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng và khả năng xử lý nhanh chóng các thủ tục pháp lý là yếu tố then chốt quyết định thành công của mỗi thương vụ.” 

Các thương vụ M&A không chỉ là những con số trên hợp đồng mà còn là cả một hành trình đầy thử thách, nơi mỗi bước đi đòi hỏi sự chính xác, kiên nhẫn, và đôi khi cả sự dũng cảm để vượt qua khó khăn. Tuy nhiên, chính những thử thách này lại mang đến giá trị to lớn và cơ hội phát triển vượt bậc cho cả doanh nghiệp và những người làm trong lĩnh vực M&A. 

CƠ HỘI NGHỀ NGHIỆP VÀ GIÁ TRỊ LÂU DÀI 

Làm việc trong lĩnh vực M&A không chỉ là trải nghiệm thách thức mà còn là một hành trình tích lũy kiến thức, kỹ năng và xây dựng giá trị lâu dài. Những thương vụ như AEON – Beta Media hay Alpha Club – Wedding Book không chỉ mang lại giá trị tài chính mà còn mở ra cơ hội nghề nghiệp đầy triển vọng cho những người sẵn sàng học hỏi và không ngừng đổi mới. 

Với ONE-VALUE, M&A không chỉ là công việc mà còn là sứ mệnh giúp các doanh nghiệp và con người kết nối với nhau để tạo ra những giá trị vượt thời gian. 

CEO Phi Hoa khuyến khích các bạn trẻ không ngừng học hỏi và trau dồi kỹ năng để đáp ứng tốt hơn các yêu cầu ngày càng cao từ thị trường lao động quốc tế. 

PHẢN HỒI TÍCH CỰC TỪ NGƯỜI THAM DỰ 

Webinar nhận được phản hồi tích cực từ đông đảo người tham gia. Gần 60 câu hỏi đã được đặt ra, xoay quanh cách thức triển khai thương vụ M&A thành công, xu hướng hợp tác Việt – Nhật, cũng như lời khuyên nghề nghiệp từ CEO Phi Hoa. 

Một số phản hồi đáng nhớ:  

• “Từ một người không có kinh nghiệm và kiến thức về M&A nhưng qua buổi Webinar hôm nay em đã hiểu rõ hơn về công việc tư vấn chiến lược kinh doanh, điều kiện cần và đủ để làm một người tư vấn. Hơn nửa em được truyền lửa từ sự mạnh mẽ – tư duy của Chị Phi Hoa.” 

• “Lần đầu tiên e tham gia 1 sự kiện online chỉn chu như vậy. Em nhận thấy được tự tận tình, và nhiệt huyết của chị Phi Hoa trong suốt bài chia sẻ góc nhìn và kinh nghiệm của chị. Em học hỏi được rất nhiều. Em thấy rất cảm ơn chị Phi Hoa và Team One-Value không ngại vượt thời gian quy định để có thể trả lời từng câu hỏi mà mọi người đưa ra.” 

• “Webinar mang lại góc nhìn rất thực tế và sâu sắc về thị trường M&A Việt – Nhật. Tôi đặc biệt ấn tượng với những lời khuyên phát triển kĩ năng cụ thể và dễ áp dụng từ CEO Phi Hoa.” 

• “1 sự kiện vô cùng cô đọng, không lãng phí dù chỉ 1 phút nào ^^.” 

CƠ HỘI RỘNG MỞ CÙNG ONE-VALUE 

ONE-VALUE không chỉ tạo dựng thành công trong các thương vụ M&A mà còn là nơi phát triển toàn diện con người – từ kiến thức chuyên môn đến kỹ năng cần thiết để bứt phá trong sự nghiệp. Chúng tôi hiểu rằng, trong lĩnh vực đầy cạnh tranh như M&A, sự xuất sắc không chỉ đến từ kiến thức mà còn từ kỹ năng tư duy, đàm phán, phân tích… Đây chính là trọng tâm trong định hướng phát triển nhân sự tại ONE-VALUE. 

Dưới sự dẫn dắt của CEO Phi Hoa – người luôn coi trọng vai trò con người trong việc kiến tạo giá trị bền vững – mỗi cá nhân tại ONE-VALUE không chỉ được học hỏi từ các chuyên gia hàng đầu mà còn được trao cơ hội tham gia trực tiếp vào những dự án thực tế. Đây là nơi bạn sẽ được thử thách, rèn luyện và phát triển tư duy chiến lược cũng như kỹ năng giao tiếp, lãnh đạo trong môi trường làm việc thực chiến. 

Nếu bạn đang tìm kiếm cơ hội để phát triển bản thân trong lĩnh vực M&A hoặc muốn khám phá sâu hơn về xu hướng hợp tác M&A giữa Việt Nam và Nhật Bản, ONE-VALUE chính là điểm đến lý tưởng. Với tầm nhìn dài hạn và định hướng phát triển bền vững, chúng tôi không chỉ mang đến những cơ hội nghề nghiệp đầy triển vọng mà còn xây dựng một môi trường làm việc nơi các tài năng trẻ được khuyến khích khám phá, học hỏi và phát huy tối đa tiềm năng của mình trong ngành công nghiệp đầy thách thức và hấp dẫn này. 

Gia nhập ONE-VALUE để không bỏ lỡ những cơ hội tuyệt vời trong ngành M&A! 

Thông tin liên hệ: 

1. Sự cộng hưởng sức mạnh của 2 doanh nghiệp – Synergy

Một trong những động lực phổ biến thúc đẩy các hoạt động M&A là việc tạo ra được giá trị “cộng hưởng” – nghĩa là sự kết hợp giá trị của công ty mua và công ty bị mua lại. Sự “Cộng hưởng” thường được chia làm hai dạng, bao gồm:

• Cộng hưởng cứng” (Hard Synergies): Thường liên quan đến việc tiết kiệm chi phí do lợi thế kinh tế nhờ quy mô công ty sau M&A sẽ lớn hơn (Economies of Scale). Quy mô lớn hơn, sản xuất với số lượng lớn hơn khiến giá thành sản phẩm/dịch vụ giảm đi, lợi nhuận cao hơn, ngoài ra một số bộ phận back office có thể gộp lại, từ đó cắt giảm chi phí vận hành.
• Cộng hưởng mềm (Soft Synergies): Đến từ việc gia tăng doanh thu do thị phần được mở rộng, dễ thống lĩnh thị trường hơn, các hoạt động bán chéo và sự gia tăng ưu thế trên thị trường nhờ có sức ảnh hưởng đến giá lớn hơn (Pricing power)

Nhờ vậy, khi hai công ty sáp nhập hoặc M&A kiểu mua lại thì giá trị chung của hai công ty có thể lớn hơn nhiều so với giá trị cộng lại khi hai công ty hoạt động riêng lẻ.

Nghĩa là 1+1 không bằng 2 mà có thể bằng 100. Giống như câu ông bà ta thường nói: “Thuận vợ thuận chồng tát biển Đông cũng cạn”.

2. Tăng Trưởng Nhanh

M&A chính là mua thời gian! Nên sau hoạt động M&A, việc phát triển công ty có thể sẽ nhận được 1 có huých tích cực. Đặc biệt khi một doanh nghiệp bước vào một lĩnh vực kinh doanh mới và muốn tăng trưởng nhanh, họ có thể M&A các công ty trong ngành đó, để không phải xây từ đầu mà lại có sẵn know-how và nền tảng của công ty bị mua lại. Hơn nữa, rủi ro so với việc xâm nhập thị trường hoàn toàn mới cũng ít hơn.

3. Sức Cạnh Tranh Cao Hơn Trong Thị Trường

Công ty sau M&A có thể giảm bớt đối thủ cạnh tranh khi các công ty cùng lĩnh vực hoạt động được tập trung lại. Điều này giúp công ty sau M&A có thể tạo nên sức ảnh hưởng lớn hơn trong giá cả thị trường. Ngoài ra, công ty cũng có khả năng kiểm soát tốt hơn chuỗi cung ứng, giảm đi sự phụ thuộc vào những bên liên quan khác trong thị trường

4. Mở Khoá Giá Trị Tiềm Ẩn

Các công ty bị mua lại có thể có nhiều giá trị tiềm ẩn chưa được khai thác vì nhiều lý do, ví dụ như quản lý kém, thiếu nguồn lực, định hướng sai, giám đốc thiếu năng lực v.v. Vì thế, thương vụ M&A giúp tái cấu trúc công ty bị mua lại để phát huy tối đa các giá trị tiềm ẩn, tạo ra giá trị chung lớn hơn.

5. Đa Dạng Hoá Lĩnh Vực Kinh Doanh

Nhiều công ty muốn đa dạng hoá lĩnh vực kinh doanh bằng cách mua lại các công ty khác ngành chứ không phải cùng ngành. Qua việc này, công ty đó có thể đa dạng hoá business model, đa dạng hoá danh mục đầu tư và giảm độ biến động và rủi ro nếu chỉ hoạt động trong một ngành duy nhất.

6. Tìm Kiếm Tài Nguyên/Năng Lực Độc Đáo

Công ty mua lại có thể tìm thấy những tài nguyên và năng lực độc đáo từ công ty bị mua lại, như đội ngũ nghiên cứu và phát triển (R&D) xuất sắc, đội sales mạnh, hoặc nhân sự đặc biệt tài năng.

Đây cũng chính là lí do mà Huawei mua lại Sharp, hay các công ty Trung Quốc, Hàn Quốc nhảy xô vào mua lại các doanh nghiệp Nhật vừa và nhỏ có nắm kĩ thuật sản xuất máy móc cao. Việt Nam tương lai cũng có thể làm thế để chuyển giao công nghệ từ Nhật Bản về Việt Nam.

7. Lợi Ích Giảm Thuế

Trong một số trường hợp, việc mua lại hoặc sáp nhập một công ty mục tiêu đang có khoản lỗ lớn về thuế sẽ tạo nên lợi ích cho các công ty mua đang có lợi nhuận lớn trong kinh doanh. Bởi vì điều này sẽ giúp bên mua ngay lập tức được giảm bớt đi các nghĩa vụ về thuế.

8. Cross Border M&A – Công Cụ Gia Nhập Thị Trường Nước Ngoài

Hoạt động mua bán, sáp nhập có thể được sử dụng như một công cụ chiến lược để mở rộng thị trường quốc tế cho doanh nghiệp. Việc giảm bớt các quy định và gia tăng tính thống nhất trong chế độ kế toán của các quốc gia sẽ là những lý do để thúc đẩy các thương vụ M&A phổ biến hơn trong tương lai.

Sau đợt covid-19, sẽ có 1 làn sóng M&A từ các doanh nghiệp Nhật Bản vào Việt Nam. Đây không những là chiến lược mà còn là một xu hướng tất yếu khi đầu tư tài chính có lợi hơn là hoạt động sản xuất thuần tuý. Các công ty Việt gặp khó khăn trong Covid sẽ rẻ hơn tương đối so với thời kì bình thường và các công ty có tài chính vững sẽ dễ mua và xâm nhập thị trường hơn.

Ngược lại, dân số tại Nhật Bản đang già hoá, có tới gần 1,3 triệu doanh nghiệp Nhật có chủ hơn 70 tuổi và không có người kế nghiệp. Đây là cơ hội tốt để doanh nghiệp Việt Nam mua lại.

Phi Phi sẽ dành thêm thời gian viết về những chủ đề thế này và đưa ra nhiều ví dụ gần gũi hơn. Cảm ơn mọi người đã đón đọc!

Để một “thương vụ” hôn nhân giữa hai cá nhân đạt thành công tối ưu, với kết quả là 1 + 1 = 2 + ∞, cá nhân có thể áp dụng 7 bước giống như doanh nghiệp khi thực hiện M&A:

1 – Chọn đối tượng

• Doanh nghiệp: Chọn đối tượng cần mua/bán/sáp nhập phù hợp với mục tiêu phát triển của doanh nghiệp dựa trên: ngành nghề kinh doanh, tốc độ phát triển, quy mô …của doanh nghiệp đối tượng.
• Cá nhân: Hai người tìm kiếm đối tượng phù hợp với mục tiêu phát triển của bản thân dựa trên sự phù hợp về: Công việc, tầm nhìn xây dựng sự nghiệp của bản thân, điểm mạnh điểm yếu của bản thân và đối tượng muốn theo đuổi… 

2 – Điều tra sơ bộ 

• Doanh nghiệp: Điều tra về doanh nghiệp đối tượng định M&A qua các thông tin công khai. Thường thì doanh nghiệp tự làm bước này mà không nhờ các chuyên gia tư vấn. Nhưng đối với các thương vụ lớn, có thể thuê chuyên gia làm báo cáo ngay trong giai đoạn này và xây dựng chiến lược phát triển cho doanh nghiệp 
• Cá nhân: Tự điều tra, nghe ngóng về đối tượng. Thu thập thông tin về tình trạng hôn nhân của đối tượng. Thường thì kẻ đi săn (nam/hoặc nữ tùy trường hợp) tự làm bước này, tuy nhiên cũng có trường hợp đối với kẻ đi săn có nhiều mối quan hệ, họ có thể nhờ bạn bè cùng phân tích lên kế hoạch, cung cấp thông tin giúp.

3 – Thỏa thuận chung cơ bản 

• Doanh nghiệp: Bên mua gửi Letter of Intent cho bên bán. Hai doanh nghiệp biết ý định M&A của nhau. Sau đó, đi đến thống nhất cơ bản về cách thức mua bán, thời gian, quy trình các bước mua bán.
• Cá nhân: Kẻ đi săn ngỏ lời bắt đầu mối quan hệ. Hai bên biết ý định của nhau. Đồng ý cơ bản trở thành người yêu. Tiến đến thống nhất cơ bản về lộ trình yêu nghiêm túc để cưới. Nếu là yêu chỉ để trải nghiệm thì coi như thương vụ M&A thất bại ở bước thỏa thuận cơ bản. 

4 – Due Diligence chính thức (Rà soạt đặc biệt) 

• Doanh nghiệp: Bên mua thuê chuyên gia làm DD phân tích tình hình của bên bán kĩ nhất có thể trong thời gian hạn chế. Thường quá trình làm DD chỉ dài từ 1-2 tháng. (Có trường hợp cả hai bên đều thuê chuyên gia). Dịch vụ của những chuyên gia này gọi là M&A Advisory. Họ làm DD về các lĩnh vưc cơ bản: Tài chính, Thuế, Pháp lí, Business, Nhân sự. Nhiều trường hợp gồm cả IT và các yếu tố khác. 
• Cá nhân: Hai bên liệt kê các điểm cần phải thống nhất và tự rà soát kĩ lưỡng về đối phương. Chuyện này không thuê chuyên gia được. Phi Hoa tham khảo có 10 mục cần rà soát như sau: (1)Tài chính, (2) Con cái, (3)Điểm chung, (4) Quan hệ xã hội, (5) Định hướng sự nghiệp, (6) Thiết kế hẹn hò nhau sau kết hôn, (7) Tình dục, (8) Tôn giáo và đạo đức, (9) Chia sẻ việc nhà, (10) Không gian cá nhân sau kết hôn.

5 – Đàm phán 

• Doanh nghiệp: Hai bên đàm phán dựa trên kết quả phân tích của các chuyên gia. Kết quả phân tích sẽ ảnh hưởng chủ yếu đến cách định giá, thỏa thuận giá mua bán.
• Cá nhân: Hai người tiếp thu quan điểm của đối phương dựa trên 10 điểm kia. Đàm phán nếu cần đối phương hiểu và làm theo quan điểm của mình. Kết quả nói chuyện sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc lên kế hoạch kết hôn hoặc kế hoạch đi cưới người khác.

6 – Thỏa thuận chính thức 

• Doanh nghiệp: Các điều khoản đã được thống nhất và tiến hành công bố công khai trên truyền thông như mọi người thấy hai lãnh đạo công ty hay bắt tay nhau trên TV.
• Cá nhân: Tiến hành lễ cưới để công bố chính thức với mọi người, như mọi người vẫn nhìn thấy ảnh cưới trên mạng xã hội,…

7 – Hậu M&A 

• Doanh nghiệp: Đi vào quá trình tái cơ cấu lại bộ máy để hoạt động sản xuất sinh lợi nhuận và phát triển hơn. Đặc biệt là bên bị mua thường sẽ bị cơ cấu lại. Có thể nhờ chuyên gia tái cơ cấu. 
• Cá nhân: Đi vào quá trình cùng chung sống để sinh con và hai người cùng phát triển sự nghiệp. Có thể tham khảo nhiều kinh nghiệm của người khác hoặc tìm kiếm sự giúp đỡ khi gặp khó khăn.

Kết luận

Hoa nghĩ hôn nhân sẽ khó hơn M&A, bởi trong hôn nhân, mọi thứ không logic như làm kinh doanh. Hoa chỉ tự tin làm M&A Advisor. Nhưng từ M&A học được rất nhiều cho hôn nhân đấy mọi người ạ.

Phi Hoa – Chuyên gia Tư vấn Chiến lược Đầu tư – M&A