Hôm trước, con trai của Hoa là Ken đã tự đọc hết một cuốn ehon tiếng Nhật cho em Mai nghe. Hoa cảm động quá, ôm chầm lấy con. Trước giờ Ken đều bắt mẹ đọc hộ, nay tự đọc được vanh vách. Hoa suýt khóc. Hôn Ken vào má, Hoa thấy Ken vô cùng hạnh phúc vì được mẹ nhìn nhận.  

Chỉ một điều vô cùng nhỏ như vậy nhưng Ken đã có thêm rất nhiều tự tin. Thích đọc sách hơn và yên tâm là mình có thể làm được. I can make it. Trẻ con sẽ tin vào những lời khen của mẹ. Sẽ sống với nó. Sẽ trở thành người vĩ đại nếu mẹ thực sự có niềm tin vĩ đại cho con – Hoa luôn nghĩ thế! Bởi vậy, Hoa có vài nguyên tắc 3 không khi làm mẹ và cư xử với con:  

1. Không khen con một cách “trống rỗng”

Nếu chỉ khen “Con giỏi thế, con thông minh thế. Con siêu quá. ” thì khó sẽ tạo ra được động lực cho con tiếp tục nỗ lực. Vì thế Hoa luôn khen: “Con làm tốt lắm. Con đã cố gắng rất nhiều. / Tất cả là do con đã luyện tập đấy / Con đã không sợ sai nhỉ … ” Tất cả nhằm mục đích để Ken hiểu là: Thành công hay thành quả có được do luyện tập và cố gắng chứ không phải do trời phú. Nếu chăm chỉ sẽ có thành quả.  

2. Không yêu cầu con phải thi đua – shobu hay tranh giành giải nhất với ai 

Con trai Hoa hay thích chơi gì cũng phải được nhất. Cái tính hiếu thắng có cái tốt nhưng nhiều cái xấu hơn.  Hôm nọ chơi xúc xắc với mẹ thua mà khóc luôn và ko chịu nhận thua. Mỗi lần như thế mẹ lại phải giải thích vô cùng dài và dài.

Gần đây Ken đã hiểu lời mẹ nói: Thắng thua là chuyện bình thường. Có thua có thắng. Chỉ cần con không bỏ cuộc, cứ tiếp tục cố gắng thì sẽ có lúc con thắng lớn. Thua cũng không phải buồn. Đôi khi con cứ chấp nhận. Thua trò này nhưng trò khác con có thể thắng.  

3. Không chê con dốt và so sánh con với người bên cạnh 

Có những thứ Ken chưa làm tốt, vụng về hay quên… nhưng mẹ Hoa không bao giờ chê con dốt hay dùng những từ ngữ thể hiện rằng con không có năng lực. (Nhiều lúc chán lắm, dạy mãi mà con không hợp tác thì cũng định thốt lên vài câu tiêu cực nhưng Hoa lại tự ngăn mình lại). Hoa chỉ nhận xét rằng con nên cố gắng hơn nếu kết quả chưa đạt kì vọng. Phi Hoa tin rằng, niềm tin của bố mẹ dành cho con mình là món quà quý giá nhất và là điều to lớn nhất bố mẹ có thể dành cho con cái. Hoa tin con Hoa có năng lực. Việc của Hoa là tìm kiếm hoặc gợi mở giúp con. 

Hôm trước đến họp phụ huynh trường Ken. Hoa có hỏi cô giáo chủ nhiệm “Con tôi so với những đứa trẻ khác thì học lực và tiếng Anh ra sao? Cô đánh giá thế nào về tiềm năng của bé? “.

Cách cô giáo trả lời và nhấn mạnh khiến Hoa càng tự nhủ không được so sánh con. Cô nói: “Chúng tôi không bao giờ so sánh Ken với những bạn cùng lớp để đưa ra kết luận là Ken giỏi Ken kém, Ken nọ kia. Chúng tôi không so sánh và đối xử công bằng với các bé. Ken là chính Ken và chúng tôi sẽ giúp Ken phát triển tiềm năng, đồng thời cải thiện những điểm yếu theo cách Ken phù hợp nhất chứ không cần phải theo hay giống bạn nào khác. Tuy nhiên, chúng tôi sẽ lấy kết quả đánh giá học lực và các khả năng của Ken để so sánh với chỉ số trung bình của độ tuổi mà Ken đang ở . Điều đó là tham khảo để bố mẹ biết Ken so với những đứa trẻ bằng tuổi theo thống kê thì đang ở đâu. Không bao giờ so sánh con. Càng không so sánh để con cảm thấy mình bị kém cỏi.”

Trên đây là nguyên tắc làm mẹ của Hoa.

Không ít ông bố bà mẹ người Việt Nam đang sinh sống tại Nhật cảm thấy khó khăn trong việc chọn trường cho con vào lớp 1. Ở bài viết này, Hoa sẽ chia sẻ tất tần tật những kinh nghiệm của bản thân trong việc chọn trường Tiểu học ở Nhật cho con bằng cách so sánh 4 loại trường Tiểu học ở Nhật Bản.  

Những loại trường tiểu học tiêu biểu ở Nhật

Khác với Việt Nam, năm học của các trường học ở Nhật sẽ bắt đầu vào tháng 4 và kết thúc vào tháng 3 năm sau. Đối với những gia đình có con đã đủ tuổi vào lớp 1, từ tháng 10, chính quyền địa phương của từng khu vực sẽ gửi Đơn đăng ký và giấy hướng dẫn nhập học đến từng hộ gia đình.  

Hoa cũng có con đang theo học Hoikuen 4 tuổi, tháng 4 tới đây bé sẽ lên lớp 5 tuổi. Thời điểm này, có lẽ nhiều gia đình cũng đã chọn xong trường cho các con rồi, tuy nhiên gia đình Hoa vẫn còn đắn đo cân nhắc chưa biết nên cho con theo học loại trường Tiểu học nào.  

Ở Nhật, có rất nhiều loại trường Tiểu học, tùy thuộc vào mỗi loại trường mà đặc điểm nổi bật cũng như ưu nhược điểm sẽ khác nhau. Vì vậy, việc nắm rõ sự khác nhau giữa các loại trường để đưa ra định hướng phù hợp nhất cho con của bạn là vô cùng cần thiết. 

Về cơ bản, các phụ huynh Việt Nam đang sinh sống tại Nhật có thể cân nhắc cho con em mình theo học 1 trong 4 loại trường Tiểu học tiêu biểu sau: Trường Tiểu học Công lập (公立小学校,) Trường Tiểu học Quốc Lập (国立小学校), Trường Tiểu học Tư lập (私立小学校) và cuối cùng là Trường Quốc Tế (gọi tắt làインタースクール).  

Sau đây, Hoa sẽ phân tích kỹ những đặc điểm nổi bật và so sánh ưu nhược điểm của 4 loại trường Tiểu Học này nhé! Mọi người có thể xem video dưới đây hoặc theo dõi bài viết để hiểu rõ hơn về các loại trường này! 

Trường Tiểu Học Công Lập 公立小学校 

2.1 Đặc điểm nổi bật:   

Đây là loại trường Tiểu học phổ biến, thông dụng và cơ bản nhất ở Nhật. Chỉ cần đủ tuổi là có thể đăng ký nhập học mà không cần phải tham gia một kỳ thi xét tuyển nào. Về cơ bản, các con sẽ được Hội đồng giáo dục chỉ định luôn trường mà các bạn sẽ theo học ngay từ đầu, thường là những trường Tiểu học gần nhà, ngay trong khu vực đang sinh sống. Ngoài ra, hệ thống giáo dục khá phổ thông, bám sát chương trình giảng dạy đã được quy định sẵn, vì thế con bạn có thể nhận được sự giáo dục đồng nhất mà không có bất kỳ sự khác biệt nào giữa các trường với nhau, các giáo viên cũng được thay đổi định kỳ.  

Chính vì thế, cá nhân Hoa nhận thấy rằng, hệ thống giáo dục của Trường Công lập khá cơ bản, không có gì quá xuất sắc, những người Nhật có điều kiện một chút thường sẽ ít khi cho con em mình theo học các trường Công lập.  

2.2 Ưu điểm: 

Miễn phí học phí, sách giáo khoa – giảm gánh nặng về tài chính

Đầu tiên phải nói đến là học phí hoàn toàn miễn phí. Ở Nhật, Chính phủ áp dụng hình thức giáo dục phổ cập bắt buộc, được thực hiện trong thời gian 9 năm (từ 6 đến 15 tuổi). Nhà nước Nhật Bản sẽ miễn phí học phí và hỗ trợ toàn bộ sách giáo khoa vào đầu năm học mới. 

Không cần thi đầu vào

Như Hoa đã đề cập, các trường Công lập sẽ không có kỳ thi đầu vào, tuyển chọn gắt gao các em học sinh. Chính vì vậy, nếu cho con em vào học trường Công lập thì bạn sẽ không tốn nhiều tiền và thời gian để cho con đi học các lớp học thêm, lớp luyện thi. 

Gần nhà – dễ dàng di chuyển và kết bạn

Ngoài ra một ưu điểm nổi bật dễ dàng nhìn thấy ở trường Tiểu học Công lập chính là vị trí các trường thường rất gần nhà hoặc nằm quanh khu vực gia đình sinh sống. Như vậy các em có thể dễ dàng tự đến trường mà phụ huynh cũng an tâm hơn rất nhiều. 

Để rèn luyện thói quen tự lập từ nhỏ thì trẻ em Nhật sẽ phải đi học một mình thay vì được bố mẹ đưa đón như ở Việt Nam. Việc cho con em đi học trường Tiểu học Công lập gần nhà sẽ giúp con dễ dàng đi lại, dễ thích nghi với môi trường và ghi nhớ đường đi một cách đơn giản nhất. Đồng thời, các con dễ giao lưu kết bạn và các bạn trong khu vực hơn.  

Con được cọ xát với nhiều kiểu bạn khác nhau

Không những thế, việc các trường Tiểu học Công lập không tuyển chọn đầu vào của học sinh một cách gắt gao và thường có xu hướng tiếp nhận học sinh trong vùng sẽ giúp cho môi trường học đường của trường Tiểu học Công lập ở Nhật trở nên đa dạng với nhiều kiểu học sinh hơn. Nếu nhìn theo hướng tích cực, con em chúng ta cũng sẽ được cọ xát với nhiều kiểu người, dễ dàng phát triển sự mềm dẻo về mặt tâm lý và tinh thần hơn. 

2.3 Nhược điểm: 

Học lực trung bình thấp hơn trường Quốc Lập và Tư Lập

Theo kết quả khảo sát điều tra của Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản, học sinh trường Tiểu học Công lập có học lực trung bình thấp hơn so với trường Quốc lập và Tư lập. Nguyên nhân của sự chênh lệch này được xem là có thể xuất phát từ việc các trường Công lập không tuyển chọn học sinh ở đầu vào. 

Sự chênh lệch học lực giữa các em học sinh

Việc các trường Tiểu học Công lập không có kỳ thi tuyển chọn đầu vào, tiếp nhận mọi đối tượng học sinh là nguyên nhân dẫn đến sự chênh lệch trong vấn đề học lực giữa các học sinh.  

Trường Công lập thường tổ chức việc dạy học sao cho ngay cả một em học sinh khó tiếp thu vẫn có thể trở nên hiểu bài. Điều này có thể khiến lượng kiến thức của những học sinh có tiềm năng phát triển bị thu hẹp và hạn chế hơn rất nhiều so với các trường Tư lập. 

Thay đổi giáo viên định kỳ – khó nhất quán hình thức giảng dạy 

Các giáo viên, thậm chí là hiệu trưởng của trường Công lập sẽ thay đổi đơn vị công tác định kỳ. Chính vì vậy mà mỗi khi trường thay đổi hiệu trưởng, thì cũng rất có thể phương châm giảng dạy và các chính sách, chế độ giảng dạy cũng bị thay đổi theo một phần nào đó.  

Trường tiểu học Quốc Lập 国立小学校  

3.1 Đặc điểm nổi bật: 

Trường Tiểu học Quốc lập cũng được xem là “trường Công”, nói một cách chính xác hơn, những trường Tiểu học Quốc lập chính là 国の教育研究機関 (Cơ quan nghiên cứu giáo dục của quốc gia), được nhà thành lập và tổ chức dạy học dựa trên phương châm đào tạo, lý luận nghiên cứu giáo dục một cách chuyên sâu mà nhà nước đề xuất. 

Khác với đường lối giáo dục tiêu chuẩn của trường Tiểu học Công lập, các giáo viên của trường Tiểu học Quốc lập đòi hỏi phải có tư duy về phương pháp giảng dạy tối ưu nhất để đào tạo nhân tài.  Chính vì vậy, để được vào trường Tiểu học Quốc lập, các em học sinh phải tham gia và đỗ kỳ thi đầu vào mới được nhập học. 

Tuy nhiên, vì số lượng học sinh đăng ký quá đông, nên rất nhiều trường Tiểu học Quốc lập phải tiến hành tổ chức kỳ thi tuyển chọn khá gắt gao. Ngoài ra, những điều kiện để tham gia ứng tuyển cũng bị giới hạn về khu vực và thời gian đi học. 

3.2 Ưu điểm 

Không cần đóng học phí, chi phí phát sinh rẻ hơn trường Tư Lập

Cũng giống như trường Tiểu học Công lập, đi học ở trường Tiểu học Quốc lập cũng không cần đóng học phí. Tuy nhiên, vì đặc điểm của các trường Quốc lập nằm khá xa và số lượng không có quá nhiều, nên tiền chi phí đi lại cũng khá tốn kém, cộng với việc trường hay tổ chức nhiều sự kiện, thế nên chi phí phát sinh hàng tháng cho các hoạt động bên lề sẽ tốn kém hơn so với trường Tiểu học Công lập, nhưng lại chỉ là một con số rất nhỏ so với chi phí mà phụ huynh phải bỏ ra nếu cho con em đi học trường Tiểu học Tư lập. 

Nhiều phụ huynh nhiệt tình trong việc giáo dục con cái

Chuyện thi vào cấp 1 cũng có thể coi như là chuyện thi cử của các ông bố bà mẹ, hơn cả con cái, chính phụ huynh là những người cần phải rất nỗ lực trong chuyện cân nhắc và định hướng giúp đỡ con để vào được trường Tiểu học Quốc lập. 

Chính vì vậy, các phụ huynh của trường Tiểu học Quốc lập được đánh giá khá cao trong chuyện quan tâm đến vấn đề học hành của con cái, hầu như không có ai tỏ thái độ thờ ơ hay bỏ mặc chuyện học hành của con cái mình. Theo đó, nhiều phụ huynh có con em theo học trường Tiểu học Quốc lập có rất nhiều mong muốn và yêu cầu đối với giáo viên giảng dạy.  

Giáo viên ưu tú- Chương trình giảng dạy chất lượng cao 

Vấn đề này thì không cần phải bàn cãi quá nhiều, giáo viên của trường Quốc lập có trình độ và phương pháp giảng dạy vô cùng ưu tú. Chương trình giáo dục cũng được đầu tư kỹ lưỡng, nghiên cứu kỹ càng trước khi được đưa vào áp dụng thực nghiệm. Ngoài ra, các trường Tiểu học Quốc lập thường tổ chức nhiều sự kiện để các giáo viên trường khác đến tham gia dự lớp học và học hỏi lẫn nhau, cùng nhau nâng cao trình độ giảng dạy.  

Ngoài ra, các trường Tiểu học Quốc lập cũng tích cực áp dụng những loại hình tiết học mới mẻ, đẩy mạnh việc học ngoại ngữ hay tích cực áp dụng việc thực hành trải nghiệm thực tế nhiều hơn vào giờ học. Ví dụ như, một số trường sẽ không yêu cầu học sinh sử dụng sách giáo khoa hay tập vở mà sẽ phát cho các con những tài liệu mà giáo viên đã biên soạn sẵn. 

3.3 Nhược điểm 

Trường học xa nhà, mất thời gian di chuyển

Như Hoa đã chia sẻ, các trường Quốc lập không phải có mặt khắp mọi nơi, vì vậy việc các con phải vác theo một chiếc balo ランドセル  nặng trĩu trên vai và đi tàu điện đến trường là một điều khá vất vả. Đặc biệt, vào những buổi sáng tàu điện đông người, cơ thể các con cũng không quá lớn nên nhìn cảnh những bạn học sinh nhỏ tuổi chen chúc trên tàu điện Hoa thấy rất vất vả cho các con. Vì vậy, những vấn đề như tiền tàu đi lại, tiền điện thoại cho con để liên lạc cũng là một nhược điểm của trường Tiểu học Quốc lập so với trường Tiểu học Công lập. 

Nhiều sự kiện ở trường cần phụ huynh hợp tác

Một nhược điểm nổi bật của trường Tiểu học Quốc lập là số lượng các sự kiện ở trường khá nhiều và thường phải có sự góp mặt của các bậc phụ huynh. Ngoài ra những sự kiện liên quan đến Hội phụ huynh cũng được tiến hành khá thường xuyên. Thậm chí ở vòng thi phỏng vấn, một số trường còn hỏi các phụ huynh là: “Cha mẹ có tích cực tham gia những sự kiện của Hội Phụ Huynh được không?”. Trong những trường hợp như thế này thì rất khó để mà các bố mẹ từ chối. 

Không có nhiều bạn bè gần nhà

Chính vì đi học xa nhà, con cũng sẽ có ít cơ hội để tiếp xúc và chơi đùa với các bạn hàng xóm. Ở trường công lập, thường các con sẽ đi học về cùng nhau, tuy nhiên với trường Quốc lập, sau khi tan học mỗi em sẽ đi mỗi hướng, ít có cơ hội để chơi đùa với nhau. Chính vì không thể gặp mặt bạn bè thường xuyên và dễ dàng như thế, ngoại trừ việc các bố mẹ thân quen hay gặp gỡ nhau thì rất khó để các con có thể giao lưu được với nhau. 

Chuyện tự học ở nhà và học thêm là không thể thiếu

Các trường Tiểu học Quốc lập thường tập trung đẩy mạnh sự tự chủ của học sinh, chính vì vậy dù cho ngày thường hay kì nghỉ hè, số lượng bài tập về nhà so của trường Tiểu học Quốc lập khá ít so với trường Công lập. Chính vì vậy các con sẽ rất khó để theo kịp tiến độ bài giảng nếu không chủ động học thêm ở nhà. 

Ngoài ra, trường Tiểu học Quốc lập được coi là trường học thực nghiệm, chính vì mục đích giảng dạy học sinh mang tính chất nghiên cứu nên rất nhiều trường hợp giáo viên không tiến hành giảng dạy đúng như sách giáo khoa, thi thoảng sẽ “nhảy vọt” một vài kiến thức, không theo thứ tự từng bài. Vì vậy, việc đi học thêm cũng như tự luyện tập thêm ở nhà là vô cùng cần thiết. Nếu bố mẹ cứ nghĩ rằng việc học có thể yên tâm giao cho phía trường học lo liệu, thì sau này rất có khả năng con sẽ không theo kịp bài vở. 

Trường tiểu học Tư Lập  私立小学校 

4.1 Đặc điểm nổi bật: 

Không giống như trường Tiểu học Công lập, các trường Tiểu học Tư lập Nhật Bản cũng đòi hỏi kỳ thi đầu vào với độ khó dễ tùy vào mỗi trường. Ngoài ra, từng trường sẽ có những phương châm giáo dục và mục tiêu giảng dạy khác nhau, giáo viên cũng chủ động dựa theo đó để giảng dạy. Tuy có xét chọn cẩn thận đầu vào những trường Tư lập không hỗ trợ miễn giảm học phí, phụ huynh phải tự chi trả học phí và các chi phí liên quan. Chính vì thế mà những người Nhật có điều kiện cũng hay cân nhắc cho con em theo học trường Tư lập.  

Ngoài ra, một điểm nổi bật của các trường Tiểu học Tư lập là tính ổn định trong phương châm dạy học, vì hầu như các giáo viên trường Tư lập sẽ gắn bó lâu dài với trường thay vì chuyển công tác định kỳ như trường Tiểu học Công lập. 

4.2 Ưu điểm: 

Năng lực nền tảng của học sinh rất cao

Chính vì đa số học sinh các trường Tiểu học Tư lập toàn là các bạn xuất sắc vượt qua kỳ thi mới được nhập học vào trường, nên ngay từ lớp 1, các bạn học sinh Tư lập đã được yêu cầu phải ổn định chỗ ngồi một cách ngay ngắn trước khi buổi học bắt đầu ngay từ ngày đầu tiên.  

Ngoài ra, chất lượng của các buổi học so với mặt bằng chung được đánh giá khá cao vì các bạn học sinh đều có kiến thức cơ bản về khái niệm chữ số, phương pháp ghi nhớ cũng như tư duy suy nghĩ. 

Tính ổn định cao

Việc các giáo viên chuyển công tác định kỳ hầu như là không có, giáo viên của trường Tiểu học Tư lập cũng được đánh giá cao về tinh thần trách nhiệm cũng như sự gắn bó lâu dài với công tác dạy học. Vì vậy, các con có thể yên tâm học hành trong một môi trường giáo dục ổn định mà không phải thích nghi với sự thay đổi quá nhiều.  

4.3 Nhược điểm 

Mất thời gian và tiền bạc cho việc đi lại

Tùy vào địa điểm của từng trường mà việc mất nhiều thời gian để di chuyển cũng như chi trả chi phí đi lại được xem là khá tốn kém. Có những em mùa đông phải dậy từ rất sớm để đi học, di chuyển bằng tàu điện 1 tiếng là bình thường, có những em còn mất cả 1 tiếng rưỡi. Ngoài ra, cũng giống như trường Quốc lập, vì đi học xa nhà nên chuyện ra về cùng bạn bè hay giao lưu với các bạn hàng xóm hầu như khá hiếm. 

Chi phí đắt đỏ, tốn kém

Điều khác biệt nổi bật nhất của trường Tư lập so với các trường khác chính là học phí. Nếu phụ huynh không phải trả tiền học phí cho trường Công lập và Quốc lập thì với trường Tư lập, tiền học mỗi năm lên đến hơn cả 70.000JPY. Tính luôn cả những vật dụng được chỉ định phải mua sắm như đồ dùng học tập, đồng phục hay quyên góp thì ít nhất cũng phải mất đến 100 MAN một năm. 

Ngoài ra, một nhược điểm nữa phải kể đến đó chính là nhiều trường Tiểu học liên thông lên thẳng từ cấp 1 đến cấp 2, cấp 3 nên học sinh không cần phải thi chuyển cấp, không cần phải học hành hay ôn thi vất vả đề có thể đậu được trường mình mong muốn. Điều này dẫn đến một số học sinh trở nên lười học và ham chơi. 

Trường Quốc Tếインタースクール 

5.1 Đặc điểm nổi bật 

Trường Quốc Tế có học phí rất cao, có khi phải tốn 300 đến 500 man 1 năm cho tiền học phí và các loại chi phí liên quan. Tuy nhiên, đổi lại, cho con đi học trường Quốc Tế bạn sẽ được đảm bảo một môi trường giáo dục toàn diện, đạt chuẩn Quốc Tế, cam kết giúp con có một năng lực ngoại ngữ ổn định để định hướng đi du học nước ngoài sau này. Ở trường Quốc Tế, con cũng có nhiều cơ hội trải nghiệm với nhiều bạn bè quốc tế, tiếp xúc các nền văn hóa khác nhau, góp phần vào quá trình phát triển tư duy hội nhập quốc tế sau này. 

5.2 Ưu điểm: 

Trình độ tiếng anh vượt trội 

Ưu điểm nổi bật nhất của các trường Quốc Tế chính là việc đảm bảo rằng con em chúng ta sẽ có một trình độ tiếng Anh vượt trội. Hầu hết các lớp học đều tổ chức bằng tiếng Anh, một số trẻ em Nhật khi vào học cũng cảm thấy khó khăn thời gian ban đầu, nhưng dần dần, rất nhiều em học sinh có thể trở nên đối thoại, giao tiếp một cách tự tin. 

Việc đạt được trình độ 英検1級,TOEIC 950 điểm, TOEFL hơn 100 điểm trước khi bước vào Đại Học cũng không có gì là quá khó khăn. Ngay từ khi vào trường, các con sẽ được phân chia theo trình độ và năng lực của bản thân, nhà trường sẽ tích cực thúc đẩy việc học ngoại ngữ của các con. 

Ngoài ra, có một số trường Quốc Tế áp dụng tiếng Nhật là môn học bắt buộc nên con em không mang quốc tịch Nhật sẽ có năng lực Đa ngôn ngữ (Bilingual ). Ngược lại, cũng có những trường quốc tế dạy tiếng Nhật như một môn ngoại ngữ 2 thôi, với trường hợp này thì bé thường có khuynh hướng không quá giỏi tiếng Nhật. 

Chất lượng giáo dục quốc tế

Vì là trường Quốc Tế nên mô hình giảng dạy và chất lượng giáo dục cũng được định hướng theo tầm quốc tế, với chương trình học phong phú đến từ nhiều quốc gia trên thế giới. Có nhiều trường Quốc tế với những đặc điểm như: Trường của Anh Quốc thì hay áp dụng chương trình học của Oxford hay Cambridge, trường Mỹ thì theo chuẩn của Mỹ, Trường Ấn độ thì mang thế mạnh các môn về toán và máy tính… 

Ngoài ra, các con được phát triển khá toàn diện không những về mặt kiến thức mà còn về những kỹ năng khác như âm nhạc, hội họa, thuyết trình, đóng kịch,… Có nhiều trường Quốc tế còn nhận dạy các bé từ 3 tuổi. Bé được dạy hết các môn âm nhạc, hội hoạ, học chữ… Như vậy, bố mẹ không cần phải dạy gì nhiều thêm ở nhà, chỉ giao tiếp với con là đủ. 

Nhiều trường Quốc Tế dạy các bé từ cấp độ Tiểu học lên đến Cấp 3. Nhưng tới cấp bậc Đại học thì sẽ có xu hướng tiến cử cho học sinh theo học Đại học của nước ngoài. Thực tế, ít ai cho con học trường Quốc Tế rồi lại định hướng cho con học Đại học tại Nhật Bản. Tuy nhiên, có một vài trường đại học top đầu của Nhật Bản tích cực thành lập những khoa nhận riêng cho sinh viên quốc tế hoặc học sinh học Trường quốc tế trong nước Nhật.  

Giao lưu, kết bạn với nhiều bạn bè quốc tế

Việc các con có cơ hội kết bạn với người nước ngoài ở Nhật không phải là chuyện đơn giản. Tuy nhiên, ở trường Quốc Tế, các em sẽ có nhiều cơ hội để tiếp xúc và giao lưu với nhiều bạn bè đến từ nhiều quốc gia trên thế giới ngay tại trường học. Việc tiếp xúc với nhiều bạn bè quốc tế mỗi ngày cũng giúp khả năng phản xạ với ngoại ngữ của con trở nên tốt hơn. 

Học được cái nhìn đa chiều, có tính quốc tế

Một điểm nổi bật của trường Quốc Tế mà các trường học ở Nhật không dạy cho học sinh là những vấn đề mang tính quốc tế và cái nhìn đa chiều, đa văn hóa. Ở trường Quốc Tế, với đặc điểm tập trung nhiều học sinh đến từ đa quốc gia, nên các em học sinh cũng được học nhiều điều mới lạ về thế giới xung quanh, từ các nước bạn thay vì bó hẹp phạm vi trong đất nước Nhật Bản. Trong thời đại toàn cầu hóa như bây giờ, việc có những cái nhìn đa chiều đa văn hóa từ còn nhỏ là vô cùng quan trọng 

Cơ hội có được “tấm vé” vào các trường đại học Quốc Tế 

Rất nhiều học sinh theo học ở trường Quốc Tế ngay từ nhỏ, có cơ hội tiếp xúc với nhiều kiến thức đa văn hóa, đa quốc gia cũng như có cho mình một trình độ tiếng Anh ổn định. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp các em mở ra cánh cửa cơ hội bước chân đi du học trong tương lai, có tự tin để tham gia ứng tuyển vào các trường Đại Học nổi tiếng trên toàn thế giới. 

Đặc biệt, nhiều trường Quốc Tế sẽ định hướng và đào tạo để học sinh tham gia Chương trình Tú tài Quốc tế IB (International Baccalaureate Diploma Programme – gọi tắt là Chương trình IB). Nếu dành được điểm cao trong kỳ thi này, các con không những có cơ hội dễ dàng tham gia vào các trường Đại Học hàng đầu trên khắp thế giới mà cơ hội được tuyển thẳng vào các Đại Học Top đầu ở Nhật là vô cùng cao. 

5.3 Nhược điểm: 

Học phí cao – Trung bình 1 năm đến 300 man

Học phí của các trường Quốc Tế cũng sẽ thay đổi khác nhau tùy trường, nhưng nhìn chung đều khá đắt đỏ. Trung bình học phí 1 năm của trường Quốc Tế rơi vào độ khoảng tầm 200 -300 man 1 năm. Thêm vào đó là các khoản chi phí phát sinh cho tiền sách giáo khoa, đi kiến học ở nước ngoài,…cũng chiếm một phần không nhỏ. 

Nếu phụ huynh nào dự định cho con em mình theo học trường Quốc tế suốt 3 cấp bậc trong vòng 12 năm thì số tiền phải bỏ ra có thể lên đến 3000 man. Số tiền này thì hoàn có thể đầu tư để mua một căn hộ hoặc một chiếc xe hơi cao cấp. Vì vậy, vấn đề học phí là một trong những yếu tố chính mà rất nhiều phụ huynh cân nhắc khi cho con học theo học trường Quốc Tế. 

Con đường đi lên đại học khá hạn hẹp

Về cơ bản, các trường Quốc tế không hướng dẫn học sinh những phương pháp học luyện thi phù hợp với kỳ thi đầu vào của Đại Học. Vì vậy, tương lai khi quyết định thi vào trường Đại Học của Nhật, những học sinh trường Quốc Tế có thể coi là khá bất lợi so với các học sinh bình thường khác. Trừ khi các con hoàn thành xuất sắc và đạt được kết quả trong chương trình IB, cơ hội được đặc cách vào thẳng các Đại Học liên thông trong nước là khá cao. 

Di chuyển xa, quy mô trường còn ít

Số lượng trường Quốc Tế ở Nhật vẫn còn khá hạn chế, và không phải ở đâu cũng có. Vì vậy các em học sinh phải chấp nhận đi học xa nhà và di chuyển khá mất thời gian. Ngoài ra quy mô trường Quốc Tế khá nhỏ, một cấp độ chỉ có tầm 2 – 3 lớp, điều này sẽ gây hạn chế trong việc con em có cơ hội va chạm với những tập thể lớn. Tuy nhiên, vì lớp học ít người nên giáo viên sẽ dễ dàng quản lý và theo sát con hơn. Ngoài ra, các điều kiện để thi vào các trường Quốc Tế cũng còn khá khắt khe và không phải dễ dàng. 

———- 

Đối với gia đình của Hoa thì đang có một sự mâu thuẫn nhỏ giữa hai vợ chồng trong việc lựa chọn trường cho các con. Chồng Hoa có mong muốn để con tự do tự tại, vô lo, không quá áp lực chuyện học hành nên muốn định hướng cho con vào trường Công lập. Còn cá nhân Hoa thì lại cân nhắc chọn lọc kỹ càng để cho con theo học một trong 3 loại trường còn lại: trường Quốc lập, trường Tư lập hoặc trường Quốc tế, mong muốn con có thể học tập và phát triển trong một môi trường tốt nhất. 

Thời gian trước, Hoa cũng có tìm hiểu và tham khảo một số kỳ thi đầu vào của những trường Quốc Tế. Hoa nhận thấy bài thi khá khó, không những các con phải thi chữ hay IQ,… mà còn phải thi cách cư xử cơ bản trong cuộc sống như: Bé có biết dọn dẹp hay không? Lễ phép hay không? Rồi muốn vào được trường thì phải cần xin Thư giới thiệu của nhiều bên mới có phần thuận lợi hơn. Mặc dù có khá nhiều trở ngại ở đầu vào nhưng khi cân nhắc và tính toán đến các ưu điểm như: lộ trình học tập, trình độ giảng dạy cũng như bố mẹ không cần can thiệp hoặc cho con đi học thêm bên ngoài thì trường Quốc tế chắc chắn là lựa chọn vô cùng tốt cho trẻ. 

Hiện tại, hai bé nhà Hoa đang khá tự do tự tại, rất năng động và vô tư, mình cũng không có ý định ép con học hành khi con chưa đến tuổi. Nhưng bố mẹ nào cũng vậy, ai cũng muốn chọn cho con môi trường tốt nhất để con vừa tự do phát triển kỹ năng riêng mà vẫn có thể đảm bảo việc tiếp thu kiến thức toàn diện. 

Trên đây, Hoa đã nêu ra những đặc điểm nổi bật cũng như so sánh chi tiết ưu nhược điểm của các trường Tiểu học ở Nhật Bản. Hy vọng các phụ huynh Việt Nam đang sinh sống ở Nhật sẽ chọn được định hướng phù hợp nhất cho con của mình khi bé vào lớp 1 để bé có thể phát huy kỹ năng tiềm ẩn và kiến thức toàn diện một cách tốt nhất.

Đọc Ehon là gì?

Ehon thực chất chính là những quyển truyện dành cho trẻ nhỏ từ 0 – 10 tuổi tại Nhật Bản được các mẹ lựa chọn đọc cho bé mỗi tối trước khi đi ngủ. Ehon thường là song ngữ, giúp nuôi dưỡng tâm hồn bé và giúp mẹ trao đổi với bé dễ dàng hơn thông qua những câu chuyện nhỏ. 

Tùy từng độ tuổi khác nhau mà mẹ sẽ có cách đọc để các bé có thể theo được. Giống như bé Ken 5 tuổi nhà Hoa thì có thể lý giải được khá nhiều tình tiết trong câu chuyện mẹ đọc rồi nên Hoa sẽ hướng theo dạng lồng ghép câu hỏi để con có thể phát triển tư duy tốt hơn.  

Trẻ nhỏ thường rất thích những câu chuyện mang tính hành động, phiêu lưu, bí hiểm, tưởng tượng như: Alice ở xứ sở thần tiên mà thuật ngữ tiếng Nhật là “yukite kairi monogatari”- tiếng Anh “home-way-home”. Hãy để trẻ tập trung được hơn 10 giây trở đi rồi mới bắt đầu những cuốn ehon như thế để trẻ được thỏa mãn trí tò mò và ham muốn hành động trong mình. 

Đọc Ehon như thế nào để mang lại hiệu quả nhất? 

Đối với các trẻ em tại Nhật hiện nay thì đọc Ehon đã trở thành một phần không thể thiếu trong quá trình phát triển cũng như rèn luyện kỹ năng, tư duy của trẻ. Vậy làm thế nào để đọc Ehon mang lại kết quả tốt nhất để đạt được kỳ vọng? 

• Tốc độ đọc: Tùy vào độ tuổi của trẻ để mẹ có thể đọc và giải thích theo các tốc độ khác nhau. Nếu trẻ từ 0 – 2 tuổi não bộ chưa phát triển thì nên đọc chậm, to, rõ ràng để bé có thể hiểu và tăng khả năng tiếp nhận. Từ 3 tuổi trở đi mẹ có thể đọc nhanh hơn và thêm vào đó những câu hỏi để kích thích trí não cho bé. 
• Điều chỉnh giọng đọc theo từng nhân vật: Sự đặc biệt tạo nên thương hiệu ehon chính là bố mẹ có thể tạo ra thế giới trong từng câu chuyện, nhân vật cùng các cốt truyện sinh động. Giúp con thấy tò mò và hứng thú với từng trang sách. 
• Lựa chọn tư thế ngồi đọc Ehon cho con mình: Bố mẹ có thể lựa chọn đặt cho con vị trí ngồi theo từng nhân vật để bé có cảm giác mình đang xem một vở kịch nhỏ trong quyển sách đó. Nhờ đó, khi quan sát và lắng nghe bé cũng có thể có cảm xúc nhiều hơn với hình ảnh, màu sắc trong cuốn sách đó. 

Trong video dưới đây, Hoa cũng cùng bé Ken đọc Ehon một cuốn truyện ngắn, mọi người cùng theo dõi xem có giống với cách mình vẫn đọc cho bé nhà mình không nhé! 

Tôi là Phi Hoa. Doanh nhân Việt Nam tại Nhật Bản. Mẹ của hai thiên thần nhỏ. Người truyền cảm hứng cho các bạn trẻ Việt Nam. Cùng kết nối và theo dõi những chia sẻ mới nhất của Hoa về Hành trình chinh phục Nhật Bản tại các kênh sau nhé:

 Page Phi Hoa – Chinh phục Nhật Bản: https://bit.ly/30pdhas

 Cộng đồng Cùng chinh phục Nhật Bản: https://bit.ly/3hm6pBH

 Youtube những chia sẻ của Hoa: https://bit.ly/2E4Po0z

Bạn cần được tư vấn, giải đáp thắc mắc từ Hoa? Đừng ngại gởi đến Hoa những câu hỏi tại đây nhé!

1. Quy trình và thủ tục cần thiết TRƯỚC & SAU khi sinh con ở Nhật 

1.1. Khi mang thai 

a. Nộp giấy khai báo báo mang thai – 妊娠届 

Đầu tiên, khi biết mình có thai, mọi người cần đến các cơ quan hành chính khu vực mình đang sinh sống để nộp 妊娠届 (Giấy khai báo mang thai).  

Tờ giấy này các bạn có thể nhận được ở 窓口 “Quầy giao dịch”. Tùy vào mỗi khu vực mà có những nơi hỗ trợ cả dịch vụ hướng dẫn đa ngôn ngữ dành cho người nước ngoài mang thai đang sinh sống ở Nhật. Để biết thêm thông tin chi tiết, mọi người có thể xác nhận với các cơ quan hành chính ở khu vực mình sinh sống. 

Khi nộp Giấy khai báo mang thai, bạn sẽ có một buổi gặp mặt trao đổi với chuyên gia tư vấn y tế của địa phương, cùng nhau thảo luận những khó khăn, bất an mà bạn đang gặp phải cũng như những vấn đề về chuyện gia đình, chuyện chọn bệnh viện để sinh con. 

b. Nhận “Sổ tay sức khỏe mẹ và con” –   母子健康手帳 

Ngay sau khi bạn nộp Giấy khai báo mang thai, cơ quan hành chính địa phương sẽ phát cho bạn母子健康手帳 (Sổ tay sức khỏe mẹ và con). “Sổ tay sức khỏe mẹ và con” là cuốn sổ ghi chép lại kết quả kiểm tra sức khỏe của mẹ và con, lưu lại quá trình tăng trưởng và phát triển của em bé. 

• Đề mục ghi chép liên quan đến tình trạng sức khỏe của mẹ 
• Dinh dưỡng trong thời gian mang thai 
• Ghi chép về việc kiểm tra sức khỏe trong thời gian mang thai 
• Tình trạng khi sinh và quá trình sau khi sinh 
• Ghi chép về thay đổi cân nặng trong thời gian mang thai và sau khi sinh con 
• Ghi chép về việc tham gia các lớp học dành cho mẹ. 

• Đề mục ghi chép liên quan đến tình trạng sức khỏe của bé 
• Ghi chép của phụ huynh về việc quan sát sự phát triển và tình hình sức khỏe của bé. 
• Ghi chép về việc tiêm phòng, chích ngừa 

• Ghi chép về những bệnh đã mắc phải cho đến bây giờ 
• Sơ đồ về sự phát triển thân hình của bé 
• Sơ đồ về chiều cao cân nặng của bé 

Ngoài tiếng Nhật, rất nhiều cơ quan hành chính chuẩn bị sẵn Sổ tay sức khỏe mẹ và bé bằng nhiều thứ khác nhau như tiếng Anh, tiếng Trung Quốc, tiếng Việt, tiếng Hàn Quốc, tiếng Bồ Đào Nha, v..v.. 

c. Khám thai 

Trong thời gian mang thai, hãy nhớ ăn uống và nghỉ ngơi đều đặn. Ngoài ra, khi nhận được Sổ tay sức khỏe mẹ và bé, bạn sẽ được nhận kèm theo phiếu hỗ trợ khám thai. Vì vậy, đừng quên chú ý đến lịch khám thai định kỳ để có thể theo dõi được sức khỏe của cả mẹ lẫn bé một cách tốt nhất.  

Tùy vào mỗi khu vực, mà tiền khám thai cũng khác nhau, bạn có thể tìm hiểu hoặc liên lạc đến cơ quan hành chính của địa phương. 

d. Tham gia các lớp học dành cho cha mẹ 

Tại các địa phương thường có mở những lớp học giảng dạy những kiến thức cơ bản, kỹ năng cần thiết liên quan đến việc mang thai, sinh con và nuôi con. Tất cả những người mang thai và gia đình đều có thể tham gia hoàn toàn miễn phí. 

1.2. Sau khi sinh con 

a. Thủ tục sau khi sinh con tại cơ quan hành chính Nhật 

• NỘP GIẤY KHAI SINH – 出生届 

Trong vòng 14 ngày sau khi sinh con, bạn cần phải nhanh chóng khai báo, nộp giấy khai sinh cho con tại các cơ quan chính quyền địa phương. Thông thường, tờ khai nay sẽ được đính kèm luôn theo giấy chứng sinh mà bệnh viện hoặc cơ sở y tế nơi bạn sinh con cung cấp. 

Khi đi làm thủ tục khai sinh, bạn cần mang theo giấy đăng ký khai sinh, giấy chứng sinh, con dấu của người mang đi nộp ( hoặc chữ ký), sổ tay sức khỏe mẹ và con,

thẻ bảo hiểm sức khỏe quốc dân ( nếu bạn có tham gia bảo hiểm). Ngoài ra, bạn cũng nên mang theo hộ chiếu, thẻ tư cách lưu trú, tùy vào mỗi địa phương mà một số yêu cầu về thủ tục giấy tờ có thể khác nhau.  

Ngoài ra, sau khi đăng ký giấy khai sinh, bạn có thể đăng ký luôn 住民票　(Phiếu cư dân) và 出生届け受理書 

(Giấy chứng nhận đã thụ lý thủ tục đăng ký xin con) mỗi loại 2 bản. Sau này bạn sẽ cần những giấy tờ này để tiếp tục làm thủ tục khai sinh cho con tại Đại sứ quán Việt Nam và làm visa cho con tại Cục Quản lý Xuất nhập cảnh. 

• ĐĂNG KÝ THẺ BẢO HIỂM ―　健康保険証 

Trong vòng 1 tháng sau khi sinh con, bạn nên đăng ký làm thẻ bảo hiểm cho con sớm nhất có thể. Cũng giống như đăng ký giấy khai sinh, bạn có thể tiến hành thủ tục đăng ký thẻ bảo hiểm tại cơ quan hành chính nơi mình đang sinh sống. Thành viên đại diện làm chủ hộ (bố hoặc mẹ) sẽ có trách nhiệm đóng tìm bảo hiểm cho cả gia đình bao gồm phần của các con. 

• ĐĂNG KÝ CHẾ ĐỘ TRỢ CẤP Y TẾ CHO TRẺ ― 乳幼児医療費助成制度 

Với chế độ này, trẻ sẽ được miễn phí hoàn toàn hoặc miễn giảm một phần chi phí khám bệnh trong trường hợp phải nhập viện hoặc cần đi khám. Để được hưởng chế độ này, bạn cần phải đăng ký ở các cơ quan hành chính địa phương, mang theo con dấu cá nhân, sổ tay Sức khỏe mẹ và con, thẻ bảo hiểm của trẻ và sổ tiết kiệm ngân hàng. Đăng ký xong bạn có thể nhận ngay tại chỗ. 

• ĐĂNG KÝ TRỢ CẤP NHI ĐỒNG ― 児童手当金 

Bất kể mang quốc tịch gì đi nữa, chỉ cần con bạn sinh ra ở Nhật và có đăng ký cư trú đầy đủ, bé sẽ được nhận trợ cấp nhi đồng hàng tháng với một khoản tiền nhất định. ( Khoản tiền này có thể thay đổi tùy theo chính sách từng năm và được chuyển thẳng vào tài khoản đăng ký của bố mẹ 3 tháng/ lần). Lưu ý rằng, nếu bạn không đăng ký trợ cấp này trong đúng thời hạn thì rất nhiều trường hợp bạn sẽ không nhận được tiền trợ cấp. 

 b. Thủ tục sau khi sinh con tại Đại sứ quán Việt Nam ở Nhật  

Sau khi làm xong thủ tục tại cơ quan hành chính địa phương, bố mẹ cần lên Đại sứ quán Việt Nam hoặc Lãnh sự quán Việt Nam để đăng ký khai sinh và làm hộ chiếu bằng tiếng Việt cho bé. Tốt nhất là nên đăng ký càng sớm càng tốt, trước khi làm thủ tục trên Cục quản lý cư trú và Xuất nhập cảnh.   

2  thủ tục cần đăng ký bao gồm:  

• Ghi vào sổ hộ tịch việc khai sinh  
• Làm hộ chiếu cho con  

Các loại giấy tờ cần chuẩn bị bao gồm : 

• Giấy chứng nhận thụ lý việc thông báo khai sinh (出生届受理証明書).  
• Phiếu cư dân (住民票)  
• Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn của bố mẹ (bản chính)  
• Hộ chiếu, thẻ cư trú của bố mẹ.  

• 2 ảnh chụp con (3,5 x 4,5, nền trắng, chụp chính diện)  
• Tờ khai xin ghi vào sổ hộ tịch  
• Tờ khai xin cấp hộ chiếu lần đầu  

Cả 2 thủ tục ghi vào sổ hộ tịch và làm hộ chiếu sẽ được làm cùng một lúc, thời gian chờ đợi sẽ vào khoảng  5 ~ 7 ngày làm việc. Tuy nhiên nếu bố mẹ nộp thêm phí (khoảng 150% lệ phí) sẽ được ưu tiên làm luôn trong ngày.  

 Hiện nay, do tình hình dịch Corona nên Đại sứ quán/Lãnh sự quán sẽ hạn chế số lượng người đăng ký mỗi ngày. Bố mẹ có thể làm thủ tục cho bé bằng cách gửi hồ sơ qua đường bưu điện theo hướng dẫn trên trang chủ của Đại sứ quán/Lãnh sự quán.  

Link hướng dẫn cách đăng ký cụ thể trên website của Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật:   

Thủ tục cấp giấy khai sinh | Embassy of the Socialist Republic of Vietnam in Japan (vnembassy-jp.org)  

c. Thủ tục sau khi sinh con tại Cục quản lý cư trú và Xuất Nhập cảnh  

Sau khi đăng ký thủ tục trên Đại sứ quán Việt Nam xong, bố mẹ cần lên Cục quản lý cư trú và Xuất nhập cảnh để đăng ký tư cách lưu trú cho bé. Tại mỗi khu vực có Cục quản lý riêng, các bạn tra theo từ khóa “入国管理局+ Tên vùng” để biết thông tin đường đi tới Cục nhé.  

Tư cách lưu trú của con sẽ thuộc loại 家族滞在, theo bố hoặc mẹ. Trước đó cần quyết định xem bố hay mẹ sẽ là người bảo lãnh cho con. Kinh nghiệm nên chọn người có tư cách lưu trú dài hơn, vì thời hạn lưu trú của con thường sẽ được cho tương ứng với thời hạn lưu trú của người bảo lãnh. Trong trường hợp bố hoặc mẹ có tư cách vĩnh trú thì bé cũng được nhận tư cách vĩnh trú.  

Giấy tờ cẩn chuẩn bị:  

• Tờ khai xin cấp tư cách lưu trú.  
• Giấy chứng nhận thụ lý việc thông báo khai sinh (出生届受理証明書).  
• Phiếu cư dân (住民票) có đủ thông tin cả gia đình.  

• Hộ chiếu của con ( nếu vẫn trong thời gian làm hộ chiếu thì điền vào tờ khai là đang   trong quá trình làm)   
• Hộ chiếu, thẻ cư trú của người bảo lãnh (bố hoặc mẹ).  
• Giấy chứng nhận bảo lãnh (身元証明書), do người bảo lãnh điền, đóng dấu.  
• Giấy chứng nhận làm việc (在職証明書) của người bảo lãnh, xin ở công ty.  
• Giấy chứng nhận đóng thuế (課税証明書) của người bảo lãnh, lấy ở Combini hoặc xin ở 区役所 (hoặc 市役所).  
• Phiếu câu hỏi: điền các thông tin của bố và mẹ.  

 Phí xin tư cách lưu trú thông thường là 4000 yen nhưng nếu là bé đầu sẽ được miễn phí.  

2. Chi phí sinh đẻ khi mang thai và sinh con ở Nhật. 

2.1. Chi phí khi mang thai   

a. Chi phí khám thai định kỳ   

Thông thường sản phụ sẽ được 14 lần “khám thai định kỳ” cho đến khi sinh đẻ. Vì mang thai không thuộc chi phí chi trả của bảo hiểm, nên chi phí cho 1 lần khám thai sẽ rơi vào khoảng 5.000 ~ 8.000 yên, tùy theo bệnh viện và nội dung khám.   

Tuy nhiên, theo chính sách miễn giảm chi phí khám thai cho bà bầu của Nhật Bản hiện nay, chính quyền mỗi địa phương phát một vé trợ giá cho khoảng 14 lần khám. Vậy nên, nhất định hãy đăng ký với Ủy ban Quận/Huyện để nhận “Sổ tay sức khỏe bà mẹ và trẻ em” (tiếng Nhật là 母子健康手帳) và nhận được các gói hỗ trợ cho sản phụ. Số tiền và nội dung hỗ trợ khác nhau tuỳ từng địa phương vì vậy các bạn hãy thử xác nhận nội dung qua văn phòng hỗ trợ hoặc trang web của ủy ban hành chính địa phương nhé.  

Chi phí thăm khám mà người mang thai tự chi trả cũng có thể được hoàn trả lại phần nào đó khi các bạn kê khai thuế vào năm sau vì vậy các bạn hãy giữ cẩn thận các hoá đơn, bản kê chi tiết khi đến bệnh viện nhé.  

Ngoài ra, bạn có thể được cung cấp một vé phụ để khám khi cần thiết trong 3 tháng giữa và 3 tháng cuối của thai kỳ. Tuy nhiên, nếu chi phí khám thai của sản phụ vượt quá số tiền của vé trợ giá, sản phụ sẽ tự trả phần thiếu ấy. Ngoài ra, mặc dù chi phí khám thai là miễn phí, nhưng nếu được kê đơn thuốc  thêm thì bạn sẽ phải tự chi trả. Bên cạnh đó, chi phí đi lại mỗi khi đi khám thì sản phụ sẽ phải tự chi trả.  

b. Chi phí tham gia các khóa học cho bà bầu, khóa học cho bố mẹ  

Tại Nhật, chính quyền mỗi địa phương sẽ tiến hành tổ chức “Lớp học dành cho bà mẹ” và “Lớp hướng dẫn dành cho cha mẹ”. Tại những buổi học đó, các nữ hộ sinh và y tá sẽ hướng dẫn và dạy những kiến thức về chăm sóc em bé như phương pháp tắm và thay tã cho những người sẽ trở thành ông bố bà mẹ tương lai.  

 Về cơ bản, các buổi học như trên được tổ chức ở các chính quyền địa phương và bệnh viện đỡ đẻ, và hầu hết là được miễn phí hoặc chi phí rất thấp. Các bạn có thể tham khảo thêm thông tin cụ thể hơn ở từng Ủy ban Quận/Huyện nơi bạn sinh sống.  

c. Chi phí quần áo, trang phục khi sinh cho bà bầu  

Khi chuẩn bị sinh và sinh xong, sản phụ cần tối thiểu một số trang phục và đồ dùng như sau:  

・Váy/ Áo khi sinh  

・Áo ngực dành cho bà bầu ( Sinh xong bà bầu sẽ tiết sữa nên cần áo chuyên dụng)  

・Quần đùi cho bà bầu  

・Miếng lót sau sinh  

・Tấm lót dành cho phụ nữ trong thời kỳ cho con bú  

Bạn có thể cân nhắc mua đồ cũ thì chi phí có thể rẻ hơn. Nếu mua mới, chi phí sẽ rơi vào khoảng 20.000~30.000 yên.  

d. Đồ dùng cho em bé  

Các bố mẹ sẽ phải chuẩn bị một số đồ dùng cần thiết cho em bé sau sinh.  

Trung bình, nếu mua đồ mới, bạn sẽ chi trả khoảng 100.000~150.000 yên cho đồ của em bé. Nếu bạn mua ở cửa hàng đồ cũ thì chi phí sẽ giảm nhiều hơn so với mua mới. Ghế trẻ em đắt tiền có thể được thuê miễn phí tại đồn cảnh sát. Bạn có thể kiểm tra trên trang chủ của đồn cảnh sát gần nơi bạn ở.  

Khăn lau và tã lót là những vật dụng rất cần thiết trong tương lai, vậy nên các bạn nên mua trước và dự trữ trước khi sinh.  

 Về quần áo cho bé, các đồ tối thiểu gồm: Đồ lót, quần áo, tất, mũ, yếm , chăn và vỏ bọc. Về tã lót, sản phụ nên chuẩn bị sẵn nhiều tã và khăn lau. Một số bà mẹ có thể chuẩn bị bình sữa, nhiệt kế, đồ tắm… cho bé.  

2.2. Chi phí khi sinh con 

Tùy vào địa điểm bạn đăng ký sinh con mà chi phí khi sinh con cũng sẽ có phần thay đổi. Chi phí khi sinh con trung bình ở Nhật thông tường rơi vào khoảng 400,000 yên đến 500,000 yên. Ngoài ra, giá phòng bệnh sẽ khác nhau tùy theo phòng riêng hay phòng lớn và tùy bệnh viện, nhưng nếu chọn phòng riêng thường có giá từ 5000 đến 10,000 yên một đêm.  

Bên cạnh đó, các phương pháp sinh khác nhau như sinh không đau và sinh mổ có chi phí sinh khác nhau. Nếu phải đẻ mổ hoặc sản phụ chọn đẻ không đau thì chi phí sẽ tăng thêm khoảng 100,000 ~ 200,000 yên  

Chi phí sinh đẻ cũng khác nhau tuỳ từng khu vực. Tokyo là nơi được cho là đắt nhất Nhật Bản có chi phí bình quân khoảng 620,000 yên, tỉnh Tottori là nơi được cho là rẻ nhất có chi phí bình quân khoảng 390,000 yên.  

Tuy nhiên, chính phủ Nhật có khá nhiều chính sách hỗ trợ cho sản phụ, có chế độ hô trợ lên đến hơn 400,000 yên. Về vấn đề này, Hoa xin chia sẻ ở phần sau của bài viết. 

2.3. Chi phí sau sinh con 

Ngay sau khi sinh con, bạn phải đối mặt với một số chi phí khác cần được chi trả như thăm khám định kỳ, tiêm vắc-xin, đồ dùng, áo quần cho trẻ sơ sinh cũng như chi phí ăn uống. Ngoài ra, trường hợp cả hai vợ chồng đều bận rộn với công việc thì việc gửi bé đến nhà trẻ ngay từ khi còn nhỏ hoặc phải thuê người chắm sóc cũng đáng được cân nhắc. 

Chi phí phải chi trả sau khi sinh sẽ khác nhau tuỳ thuộc theo từng người. Nhưng theo điều tra chung, chi phí chăm sóc bé trong năm đầu tiên rơi vào khoảng 500,000 yên. Vì vậy các bạn nên lập kế hoạch chi tiêu ngay từ trước khi sinh nở. 

3. Các khoản trợ cấp và chính sách hỗ trợ 

3.1. Tiền trợ cấp sinh con nuôi con trao một lần – 出産育児一時金 

Thời hạn đăng ký: Tùy thuộc vào hình thức nhận tiền mà bạn đăng ký. (Trước khi chính thức nhập viện hoặc trong vòng 2 năm sau khi sinh được 1 ngày) 

Nơi đăng ký: Bệnh viện hoặc tại quầy tư vấn của các hiệp hội bảo hiểm sức khoẻ.

Về cơ bản, chính sách này hỗ trợ cho sản phụ một khoản tiền trợ cấp lên đến 420,000 yên/ 1 bé. Đặc biệt, chính sách này không phân biệt người có quốc tịch Nhật Bản hay nước ngoài, chỉ cần bạn sinh con ở Nhật, tham gia bảo hiểm sức khỏe thì đều có thể nhận được số tiền này. 

Thông thường, có 2 cách để nhận số tiền này là 直接支払制度 (Chế độ trả trực tiếp) và 受取代理制度 (Chế độ trả thay) . Chế độ trả trực tiếp nghĩa là bệnh viện sẽ làm việc trực tiếp với công ty bảo hiểm để tiến hành tất cả các thủ tục cần thiết, sau đó công ty bảo hiểm sẽ thay bạn trả tiền thẳng đến bệnh viện và bạn không cần phải thực hiện một thủ tục nào cả. Trong khi đó, với chế độ trả thay, bạn sẽ là người đứng ra thực hiện các thủ tục với công ty bảo hiểm để yêu cầu họ trả cho bệnh viện. Nghe có vẻ hơi bất tiện, nhưng trên thực tế, giấy tờ để đăng ký cho Chế độ trả thay không quá phức tạp đến thế, bạn buộc phải lựa chọn cách nhận tiền này trong trường hợp bệnh viện nơi bạn sinh chưa áp dụng Chế độ trả trực tiếp nhưng phía bệnh viện sẽ hướng dẫn cho bạn cách thức điền các giấy tờ liên quan để nộp cho công ty bảo hiểm. 

3.2. Trợ cấp nhi đồng ― 児童手当金 

Thời hạn đăng ký: Trong vòng 15 ngày kể từ ngày sau khi sinh 

Nơi đăng ký: Chính quyền địa phương ( Đối với công nhân viên chức có thể đăng ký tại cơ quan làm việc) 

Đây là loại chính sách hỗ trợ tiền nuôi con nhỏ từ lúc mới chào đời cho đến khi học hết cấp bậc Trung Học Cơ Sở. Tùy vào số tuổi của trẻ mà tiền trợ cấp cũng sẽ thay đổi, cụ thể: 

+ Trẻ dưới 3 tuổi: 15,000 yên/tháng 

+ Trẻ em trên 3 tuổi đến khi tốt nghiệp Trung Học Cơ Sở: 10,000 yên/tháng. (Từ con thứ 3 trở đi sẽ là 15,000 yên/tháng) 

3.3. Trợ cấp sinh con ― 出産手当金 

Thời hạn đăng ký: Sau khi sinh 57 ngày, trong vòng 2 năm (Cần xác nhận với nơi làm việc) 

Nơi đăng ký: Nơi làm việc. 

Trong quá trình nghỉ sinh, nhiều công ty thường không trả lương cho nhân viên. Tuy nhiên, nếu có tham gia vào bảo hiểm sức khỏe, bạn sẽ được một khoản tiền trợ cấp sinh con thay cho tiền lương.  

Về cơ bản, đối tượng thời gian chi trả sẽ gồm 98 ngày = 42 ngày trước khi sinh con và 56 ngày sau khi sinh. Nếu bạn sinh vào một ngày khác so với dự kiến ban đầu, tổng số ngày được hưởng trợ cấp này cũng sẽ thay đổi theo. 

Bạn có thể chia ra hai đợt “Trước khi sinh” và “Sau khi sinh” để đăng ký, tuy nhiên Hoa khuyên mọi người nên gộp chung nhận luôn một lần sau khi sinh để đỡ mất thời gian đăng ký nhiều lần. Tiền trợ cấp sẽ được gửi vào khoảng 1 đến 2 tháng sau khi đăng ký. 

Kết

Đây là kinh nghiệm riêng được đúc kết trong quá trình mang thai và sinh 2 thiên thần nhỏ của Hoa. Những thủ tục và giấy tờ trên chỉ là những bước đi đầu tiên trong quá trình nuôi dạy con cái tại Nhật. Hoa cũng hiểu rằng nuôi con chưa bao giờ là dễ dàng và tương lai có lẽ chúng ta còn sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn hơn và nhiều thủ tục phức tạp hơn. Tuy nhiên, Hoa tin rằng mọi công sức bỏ ra cho con luôn vô cùng đáng giá.

Rất hi vọng những bài viết của Hoa có thể giúp ích được các ông bố, bà mẹ đang và chuẩn bị sinh con tại Nhật. Và Hoa cũng sẽ cố gắng chia sẻ nhiều hơn những kinh nghiệm rất riêng của chính bản thân trong quá trình nuôi con sắp tới. Nếu gần đây các thủ tục hay giấy tờ đã có thay đổi, các bạn hãy cùng chia sẻ với Hoa nhé.