1. Nghỉ việc có kế hoạch

Nghỉ việc đối với một người đang đi làm luôn luôn là một quyết định cần phải đắn đo suy nghĩ và là một cái quyết định quan trọng. Tuy nhiên, Hoa thấy đặc biệt là trong cả công ty của Hoa hay một số công ty Việt Nam, rất nhiều bạn trẻ nghỉ việc hầu như là cảm tính, không có kế hoạch và cũng không nói trước việc này cho quản lý hay là chủ doanh nghiệp. Điều này làm cho cấp trên, chủ doanh nghiệp cảm thấy vô cùng bất ngờ và đôi khi sự nghỉ việc đột ngột của các bạn sẽ gây cản trở, gây thay đổi kế hoạch, ảnh hưởng đến công việc và kinh doanh bình thường của công ty.  

Chính vì vậy, để nghỉ việc mà không bị ghét thì các bạn hãy nghỉ việc một cách có kế hoạch. Khi các bạn lo lắng, băn khoăn, cân nhắc về chuyện nghỉ việc, hãy chia sẻ với cấp trên của mình, với bộ phận nhân sự, chia sẻ với những người mà bạn cảm thấy tin tưởng trong công ty. Nếu công ty bạn đang làm việc là một công ty rất coi trọng nhân sự và sẵn sàng giải quyết các vấn đề khúc mắc mà bạn đang gặp phải thì có thể vấn đề của bạn sẽ được giải quyết và bạn sẽ cảm thấy yêu công ty, muốn tiếp tục gắn bó với công ty nhiều hơn.

2. Nghỉ việc có trách nhiệm

1. Báo trước 30 ngày trước khi mình nghỉ việc:

Có một số công ty, các bạn còn phải báo trước cả hai đến ba tháng. Để công ty không gặp khó khăn về vấn đề nhân sự. Hơn thế nữa, trên hợp đồng bạn đã ký trước khi vào công ty, sẽ có ghi rõ khoảng thời gian cần báo trước khi nghỉ việc. Bạn nên kiểm tra lại trước nhé!

2. Hoàn thiện các công việc đang phụ trách

Hoa đã gặp rất nhiều trường hợp các bạn sắp nghỉ việc thì coi như mặc kệ tất cả. Các công việc bạn đang phụ trách, tài liệu đang dang dở nhưng vì có quyết định nghỉ việc, các bạn quyết định “không quan tâm” và cho rằng mình đã hết trách nhiệm với nó.

Nếu các bạn có suy nghĩ như vậy thì thật sự rất là đáng tiếc. Bởi vì, nếu như các bạn không có trách nhiệm với nơi bạn đã từng làm việc ấy thì tiếng xấu và đánh giá tiêu cực về bạn sẽ ảnh hưởng đến sự nghiệp và ảnh hưởng đến uy tín của bạn rất nhiều. Không phải chỉ là người chủ doanh nghiệp, không phải chỉ là người cấp trên trực tiếp cảm giác rất là bức xúc, khó chịu và ấn tượng không tốt với bạn. Kể cả những đồng nghiệp trong công ty, một vài người nào đó biết đến các bạn có thể nghe được những lời đánh giá và nhận định không tốt về bạn.

Đặc biệt là trong một số công ty, khi tuyển dụng thường sẽ tham khảo từ công ty làm việc cũ của bạn. Những trường hợp này, nếu công ty mới nhận đánh giá không tốt thì xem như bạn đã tự đánh mất 1 cơ hội tốt rồi. Chính vì vậy, khi nghỉ việc các bạn phải thật là lưu ý nhé.  

3. Hãy nghỉ việc “thành công”

Hãy làm tốt nhất có thể trước khi nghỉ việc và ra đi trong hào quang, phải bàn giao công việc ở trong người khác để người khác có thể tiếp nối công việc của mình.

Hoa đã từng gặp những người nghỉ việc có trách nhiệm và đặc biệt là ở Nhật Bản. Một xã hội luôn luôn đề cao tinh thần trách nhiệm tự giác và việc không làm phiền phức cho người khác. Hoa thấy mỗi một người nhân viên Nhật khi nghỉ việc thường người ta sẽ làm một quyển sổ hay là danh sách những ghi chú (note) về các công việc của họ trong thời gian trước và cần có những theo dõi (follow up) các thứ như thế nào, người vào sau cần chú ý những cái gì, danh sách những khách hàng, các mối liên lạc và các cái vấn đề mà người ta đang gặp phải.

Hãy chứng tỏ rằng bạn là một nhân viên chuyên nghiệp và khiến cho cấp trên của bạn phải tiếc nuối vì sự ra đi của bạn. Khi bạn có tư duy về chuyện nghỉ việc thì hãy cố gắng lên, hãy làm hết kế hoạch của mình, hãy để cho cấp trên thấy được là mình đã cố gắng hết sức. Cho dù công việc mình cố gắng hết sức hoàn thành này chưa phù hợp với công ty, chưa đưa đem lại kỳ vọng 100% đi chăng nữa nhưng bạn là một người chăm chỉ cần mẫn và chuyên tâm làm việc.

Công ty là một trường học là trường đời, là một trang hành trình của cuộc đời. Khi mình vào một công ty đó là mình bắt đầu một hành trình và khi mình ra khỏi công ty đó là mình tốt nghiệp, mà tốt nghiệp thì các bạn phải tốt nghiệp với loại ưu, chứ đừng tốt nghiệp kiểu vớt hoặc là bị nhà trường đuổi học. Vì vậy, nếu các bạn nghỉ việc với cái tâm thế rằng nghỉ việc trong thành công, nghỉ việc loại tốt rồi bạn đi tiếp. Và rồi công ty tiếp theo, hay là cuộc đời tiếp theo của bạn sẽ là cuộc đời mà bạn luôn luôn tự hào về công ty cũ như, và là một cách nghỉ việc mà ai cũng sẽ yêu quý bạn.  

4. Không nói xấu công ty và đồng nghiệp cũ

Có một số bạn gặp những  trường hợp xích mích ví dụ như là xích mích với sếp cũ hay là bất mãn về cách đánh giá hay là mức lương v.v… đôi khi có thể đi nói xấu rồi bàn tán về công ty cũ. Theo cái quan sát của Hoa, chưa bao giờ thấy một ai mà nói xấu công ty cũ hay là không trân trọng quá khứ có thể thành công được.

Vì vậy, hãy tập cho mình một thói quen đó là : lặp lại, bắt chước thói quen của người thành công và hạn chế không làm những hành vi của những người thất bại, của những người có tư duy tiêu cực. Khi chúng ta đã nghỉ việc rồi, chúng ta hãy xem môi trường cũ của chúng ta như là một bài học trong cuộc sống, là một kinh nghiệm trong cuộc sống và kinh nghiệm đó giúp chúng ta có lựa chọn tốt hơn trong tương lai, giúp chúng ta có được những nhận thức.

Vừa rồi Hoa đã chia sẻ về bốn điều khiến cho các bạn nghỉ việc mà không bao giờ bị ghét. Thường là nghỉ việc mọi người đều suy nghĩ rất tiêu cực, nhưng bản thân Hoa thì không thấy như vậy. Mỗi công việc là một trải nghiệm đáng quý và đáng trân trọng. Vì vậy, hãy nghỉ việc như thế để mỗi lần nghỉ việc là mỗi lần các bạn có thêm sự thăng tiến trong cuộc đời, các bạn nhé.  

Trong bài viết trước, admin đã chia sẻ về khó khăn của con nhỏ trong giao tiếp. Ở bài viết hôm nay, admin sẽ chia sẻ 3 khó khăn còn lại mà trẻ phải vượt qua.

1. Khó khăn do thời gian và thời tiết thay đổi

Như các bạn đã biết, múi giờ ở Nhật Bản lệch sớm hơn Việt Nam 2 tiếng nên giờ giấc sinh hoạt của cả admin và bé hơi bị xáo trộn 1 chút. Tháng đầu tiên bạn nhỏ nhà admin chưa thích nghi được nên cứ nói: “còn sớm mà mẹ, con chưa buồn ngủ” (trong khi đã gần 10h tối), sáng kêu dậy thì: “mẹ ơi, còn tối mà, chưa sáng đâu, cho con ngủ chút nữa nha” (khi đó đã 7h sáng). Cho nên, phải mất ít nhất 2 tháng để cho trẻ làm quen với việc lệch múi giờ này.

Thời tiết ở Nhật cũng khác với Việt Nam, nhất là mùa đông lạnh quá nên con dễ bị cảm, ho, sổ mũi, viêm họng. Thêm nữa, nếu con bị bệnh viêm đường hô hấp thì cũng có trường hợp uống thuốc Nhật không thấy hiệu quả vì cơ thể con đã quen với thuốc Việt. Do đó, bạn nên mang theo dự phòng những loại thuốc con thường dùng ở Việt Nam để có thể đối phó kịp thời trong thời gian đầu cơ thể con chưa kịp thích nghi.   

2. Khó khăn do khác biệt văn hóa

Không chỉ có người lớn, mà cả trẻ con cũng bị “sốc” văn hóa. Nhiều bậc phụ huynh lo lắng con không theo kịp bạn bè trong lớp mà cho con đi học rất nhiều lớp bổ túc tiếng Nhật mà quên mất bổ túc văn hóa cũng rất quan trọng. Đặc biệt là ở Nhật Bản, một quốc gia vô cùng coi trọng các quy tắc ứng xử “Mana”.

Văn hóa ứng xử ảnh hưởng rất lớn đến việc hình thành nhân cách của con và quyết định cách mọi người đối xử với con. Điển hình như quy tắc khi chào hỏi, khi đến trường, khi ăn, khi đi tàu, khi ở nơi công cộng,vv… Nếu con không được trang bị những kiến thức này, con có thể sẽ bị bạn bè trêu chọc vì ứng xử khác với các bạn. Chẳng có cha mẹ nào muốn con mình bị phân biệt đối xử hay bị bạn trêu hay bị bắt nạt cả. Thế nên, ngoài tiếng Nhật ra, bạn cũng cần chú ý đến mana của con nữa nhé.  

3. Khó khăn do thua kém thể lực

Nếu bạn nào đã từng ở Nhật, chắc chắn sẽ biết trẻ em tại Nhật thường phải đi bộ đến trường học và đeo một chiếc cặp sách to nặng. Điều này đã rèn luyện cho các bạn nhỏ Nhật Bản thể lực vô cùng tốt. Không chỉ có thế, giáo dục Nhật cũng rất coi trọng việc cho các bạn trẻ tham gia các môn thể thao khác nhau như đu xà, lộn mèo, bơi,…

Khi ở Việt Nam, con không được học những động tác đòi hỏi rèn luyện thể lực cao nên ban đầu không thể thực hiện được những động tác đó là chuyện vô cùng bình thường. Khoảng thời gian đầu, bạn nhỏ nhà admin cũng đã lo lắng và hơi sợ học tiết thể dục, sợ không làm được, bị bạn cười. Thực sự lúc đó, admin thấy vừa thương vừa tội cho con và phải động viên con rất nhiều, và ra công viên gần nhà để tập cùng con. Cuối cùng thì con cũng vượt qua được nổi sợ và trở nên thích học môn thể dục. 

4 vấn đề nêu trên thực sự là khó khăn lớn nhất của các bạn nhỏ nhà admin. Còn nhà bạn thì sao? còn có những khó khăn nào khác nữa, hãy cùng nhau chia sẻ dưới phần bình luận nha. 

Suốt 20 năm nay, mặt bằng lương ở Nhật không hề tăng so sánh với các nước thuộc nhóm G7. Từ đó, ta phải thừa nhận rằng Nhật đang tụt hậu liên tục. Vậy câu hỏi đặt ra là “tại sao lương của các doanh nghiệp Nhật mãi “dậm chân tại chỗ”?.

Gần đây, Hoa có nghị luận với chồng về câu hỏi, liệu nước Nhật có thu hút được nhân tài hay không? Với Hoa thì Hoa cho rằng Nhật đã đi sai trong tình hình lãi ngân hàng tăng, đồng yên giảm và chính phủ đang khuyến khích tăng lương như hiện nay. Để rõ hơn ý này, Hoa liệt kê ra 2 nguyên nhân chủ yếu:

1. Lựa chọn sử dụng lao động nước ngoài giá rẻ thay vì tăng lương

Đứng trước tình trạng thiếu hụt lao động trong 13 ngành mà điều kiện lao động khắc nghiệt, người Nhật không muốn làm thì các doanh nghiệp Nhật thay vì tăng lương lại lựa chọn việc tuyển lao động chân tay nước ngoài rẻ hơn / hoặc du học sinh thay lao động. Lựa chọn này đã dẫn đến có 330.000 Thực tập sinh kĩ năng và 110.000 Kĩ năng đặc định (2022).

Việc sử dụng lao động này giải quyết vấn đề ngắn hạn cho Nhật, lao động thì sử dụng rẻ – người thì trẻ- vài năm rồi cho về nước. Nhưng nó dẫn đến tình trạng mức lương mãi không tăng được. Mức sống của người Nhật không khá hơn trong gần 30 năm qua kể từ khi bong bóng kinh tế nổ cuối 89- đầu 90. Chế độ thực tập sinh kĩ năng cũng ra đời năm 1993, trong bối cảnh kinh tế Nhật đang đi xuống! Và giờ vẫn đang đi xuống.

2. Thị trường cạnh tranh khắc nghiệt dẫn đến phải giảm chi phí nhân công.

99.7% doanh nghiệp Nhật được phân loại là vừa và nhỏ. Những doanh nghiệp này đang là động lực quay bánh xe kinh tế Nhật. Nhưng vì Nhật Bản có khá ít các doanh nghiệp tài phiệt lớn và về mặt tương đối các doanh nghiệp lớn ít nên các doanh nghiệp vừa và nhỏ lại càng cạnh tranh nhau “khốc liệt” hơn.

Để đạt được ưu thế khi cạnh tranh với đối thủ, các doanh nghiệp nhỏ này sẽ giảm giá thành hàng hóa bán ra. Vì vậy dẫn đến hậu quả rằng thay vì tăng giá, tăng lương thì họ cần mẫn giảm giá thành, cắt giảm chi phí, giảm lương nhân viên – duy trì mức chi phí không đổi bằng việc thuê người nước ngoài giá rẻ trong điều kiện kinh doanh khắc nghiệt. Điều này lại càng dẫn đến việc Nhật khó tăng lương và phải thu hút lao động giá rẻ làm việc người Nhật không muốn làm.  

Lối đi nào để Nhật Bản thu hút lao động trí tuệ, cấp cao như Mỹ, Singapore…?

Thật là khó vì cơ cấu xã hội và kinh tế đã thế rồi. Giờ chỉ còn cách tự động hoá bằng máy móc nhiều hơn – giảm lao động chân tay cần tuyển – tăng lương cho người đang làm, thu hút nhân tài cao cấp thực sự bằng các visa và điều kiện đãi ngộ tốt hơn hẳn bây giờ. Và, Chế độ Thực tập sinh kĩ năng (技能実習制度) nên thay thế bằng Kĩ năng đặc định (特定技能). Như vậy cũng là một bước đệm táng lương cho người lao động và chọn lọc nhân lực chất lượng hơn. 

Trên đây là cách nhìn của Hoa về mặt bằng lương Nhật Bản nhìn chung trong nhiều năm nay.

Vì sao cuộc sống ở Nhật lại có nhiều quy tắc đến vậy?

Khi lần đầu đến với đất nước Phù Tang, chắc chắn ai ai cũng phải cảm thán một điều rằng: “Trời ơi, tại sao người Nhật lại có quá nhiều quy tắc đến vậy?”. Quy tắc làm việc, quy tắc ứng xử, quy tắc xếp hàng, quy tắc ăn uống,… có ti tỉ những quy tắc trong cuộc sống ở Nhật Bản. Vậy lý do ở đây là gì?

Điều đầu tiên khiến người Nhật đặt ra và sống theo nguyên tắc đó chính là do cuộc sống khắc nghiệt tại Nhật Bản. Nhật Bản là một đảo quốc nghèo nàn về tài nguyên, không những vậy, mẹ thiên nhiên chưa bao giờ “dịu dàng” với Nhật Bản. 

Mỗi năm, đất nước và con người Nhật Bản phải hứng chịu rất nhiều thiên tai: lũ lụt, động đất, sóng thần,… thêm vào đó là mùa đông lạnh giá, khô hanh,… gây ra những thiệt hại nặng nề về tài sản, thậm chí là cả con người. 

Không nhận được sự ủng hộ từ mẹ thiên nhiên, con người Nhật Bản phải tự mình vươn lên, tìm ra mọi cách thức cũng như đề ra những quy tắc để cải thiện cuộc sống, giúp cuộc sống của họ bớt vất vả, bớt khắc nghiệt hơn.

Một mục đích quan trọng khác mà những quy tắc trong cuộc sống ở Nhật hướng đến đó chính là: tính tập thể. Người Nhật được biết đến với tính cộng đồng vô cùng cao. Họ cũng quan niệm rằng tinh thần đoàn kết của một tập thể chính là chìa khóa để giải quyết mọi vấn đề khó khăn. Để mài dũa được tinh thần tập thể đó, không có cách nào khác ngoài việc đề ra những quy chuẩn, nguyên tắc, hướng cái tôi cá nhân về với chuẩn mực của cộng đồng.

Một số quy tắc nhất định bạn phải biết khi đến Nhật Bản

Như đã nói ở trên, quy tắc là một phần không thể thiếu trong cuộc sống ở Nhật Bản. Nếu muốn hòa nhập với cuộc sống xứ hoa anh đào, bạn nhất định không nên bỏ lỡ những nguyên tắc cơ bản của người Nhật sau đây.

Văn hóa chào hỏi

Văn hóa chào hỏi là điều vô cùng được coi trọng trong cuộc sống hàng ngày tại xứ hoa anh đào. Việc bắt đầu hay kết một mối quan hệ, một cuộc hội thoại hay một buổi họp mặt,… tất cả đều từ lời chào. Chào hỏi là phép lịch sự, là sự kính nể và tôn trọng giữa người với người. 

Có 3 cách chào hỏi của người Nhật: Eshaku, Keirei và Saikeirei. Eshaku là kiểu chào thân mật hàng ngày giữa những người cùng trang lứa, cùng địa vị xã hội. Keirei là kiểu chào giữa nhân viên với sếp, giữa người kém tuổi với người lớn tuổi hơn, chào với đối tác và khách hàng. Cuối cùng, kiểu chào trang trọng nhất: Saikeirei – thể hiện sự tôn kính và lòng biết ơn với các bậc sinh thành, các đấng tối cao và linh thiêng.

Dưới đây là quy tắc chào hỏi cơ bản của người Nhật:

• Đứng thẳng, khép đầu gối và cúi thấp người nửa trên từ thắt lưng khi chào hỏi, mỗi kiểu chào khác nhau lại có một yêu cầu về tư thế chào khác nhau.
• Ai thấy người khác trước thì chào trước, người kém tuổi nên chào trước, người có vai vế thấp hơn cũng nên cúi đầu chào trước.
• Khi chào hỏi không được nhìn vào mắt của đối phương.
• Khi vẫy tay gọi ai đó, phải để tay thẳng, các ngón tay khép với nhau.

Văn hóa xếp hàng

Xếp hàng là văn hóa đặc trưng của người Nhật mà cả thế giới phải kính nể. Ở Nhật Bản, bất kể bạn có là ai, ở bất kì đâu đi chăng nữa, thì bạn cũng phải xếp hàng. Người Nhật không cảm thấy việc xếp hàng là khó chịu mà họ lấy đó là niềm vui, là sự tôn trọng đối với những người đã đến trước. 

Văn hóa xếp hàng hiện hữu mọi nơi, mọi lúc, trong mọi hoàn cảnh, dù là trong những trường hợp nguy cấp nhất như: động đất hay thiên tai, con người Nhật vẫn luôn kiên nhẫn và nghiêm túc thực hiện.

Nguyên tắc đúng giờ 

Bất kể là trong công việc hay cuộc sống ở Nhật, điều tối kị nhất đó chính là việc trễ giờ. Con người Nhật Bản đặc biệt đề cao sự tuân thủ trong giờ giấc, đúng giờ là ưu tiên số một trong mọi hoàn cảnh và công việc. 

Bởi lẽ, người Nhật quan niệm rằng, tôn trọng thời gian chính là tôn trọng công việc, chỉ khi bạn biết đúng giờ thì hiệu suất công việc mới được nâng cao, mọi việc mới được vận hành một cách hiệu quả. Hãy luôn đúng giờ để có thể ghi điểm trong mắt nhà tuyển dụng và nhận được cái nhìn thiện cảm từ những người xung quanh.

Quy tắc ăn uống

Khi ngồi trên bàn ăn người Nhật, có một số nguyên tắc chính bạn cần lưu ý như:

• Cởi bỏ giày dép trước khi bước chân lên chiếu, việc giẫm chân lên nệm của người khác bị xem là bất lịch sự.
• Tránh cầm đũa trước khi cầm bát, không nên chạm hay đảo vào món ăn nếu bạn không gắp.
• Nên bê bát gần miệng khi gắp đồ ăn, tránh dùng đũa cá nhân để gắp những món ăn trên đĩa chung.

• Nên ăn cả miếng, không nên dùng răng cắn nhỏ thức ăn.
• Ăn to thành tiếng khi ăn sẽ bị coi là bất lịch sự, không được bỏ thừa thức ăn.
• Xếp lại trật tự bát đũa đúng như ban đầu sau khi ăn xong.
• Bắt đầu uống khi tất cả mọi người đã có mặt và có đủ đồ uống ở bàn ăn.
• Chú ý rót thêm đồ uống cho khách nếu cốc đã sắp cạn.

Trên đây là một số những nguyên tắc cơ bản trong cuộc sống bên Nhật mà bạn cần lưu ý. Hãy liên tục cập nhật trang web của Phi Hoa để biết thêm những thông tin thú vị về Nhật Bản và cuộc sống tại xứ sở Phù Tang các bạn nhé!

Tôi là Phi Hoa. Doanh nhân Việt Nam tại Nhật Bản. Mẹ của hai thiên thần nhỏ. Người truyền cảm hứng cho các bạn trẻ Việt Nam. Cùng kết nối và theo dõi những chia sẻ mới nhất của Hoa về Hành trình chinh phục Nhật Bản tại các kênh

Bạn cần được tư vấn, giải đáp thắc mắc từ Hoa? Đừng ngại gởi đến Hoa những câu hỏi tại đây nhé!

 Page Phi Hoa – Chinh phục Nhật Bản https://bit.ly/30pdhas

 Cộng đồng Cùng chinh phục Nhật Bản: https://bit.ly/3hm6pBH

 Youtube những chia sẻ của Hoa: https://bit.ly/2E

1. Quy trình và thủ tục cần thiết TRƯỚC & SAU khi sinh con ở Nhật 

1.1. Khi mang thai 

a. Nộp giấy khai báo báo mang thai – 妊娠届 

Đầu tiên, khi biết mình có thai, mọi người cần đến các cơ quan hành chính khu vực mình đang sinh sống để nộp 妊娠届 (Giấy khai báo mang thai).  

Tờ giấy này các bạn có thể nhận được ở 窓口 “Quầy giao dịch”. Tùy vào mỗi khu vực mà có những nơi hỗ trợ cả dịch vụ hướng dẫn đa ngôn ngữ dành cho người nước ngoài mang thai đang sinh sống ở Nhật. Để biết thêm thông tin chi tiết, mọi người có thể xác nhận với các cơ quan hành chính ở khu vực mình sinh sống. 

Khi nộp Giấy khai báo mang thai, bạn sẽ có một buổi gặp mặt trao đổi với chuyên gia tư vấn y tế của địa phương, cùng nhau thảo luận những khó khăn, bất an mà bạn đang gặp phải cũng như những vấn đề về chuyện gia đình, chuyện chọn bệnh viện để sinh con. 

b. Nhận “Sổ tay sức khỏe mẹ và con” –   母子健康手帳 

Ngay sau khi bạn nộp Giấy khai báo mang thai, cơ quan hành chính địa phương sẽ phát cho bạn母子健康手帳 (Sổ tay sức khỏe mẹ và con). “Sổ tay sức khỏe mẹ và con” là cuốn sổ ghi chép lại kết quả kiểm tra sức khỏe của mẹ và con, lưu lại quá trình tăng trưởng và phát triển của em bé. 

• Đề mục ghi chép liên quan đến tình trạng sức khỏe của mẹ 
• Dinh dưỡng trong thời gian mang thai 
• Ghi chép về việc kiểm tra sức khỏe trong thời gian mang thai 
• Tình trạng khi sinh và quá trình sau khi sinh 
• Ghi chép về thay đổi cân nặng trong thời gian mang thai và sau khi sinh con 
• Ghi chép về việc tham gia các lớp học dành cho mẹ. 

• Đề mục ghi chép liên quan đến tình trạng sức khỏe của bé 
• Ghi chép của phụ huynh về việc quan sát sự phát triển và tình hình sức khỏe của bé. 
• Ghi chép về việc tiêm phòng, chích ngừa 

• Ghi chép về những bệnh đã mắc phải cho đến bây giờ 
• Sơ đồ về sự phát triển thân hình của bé 
• Sơ đồ về chiều cao cân nặng của bé 

Ngoài tiếng Nhật, rất nhiều cơ quan hành chính chuẩn bị sẵn Sổ tay sức khỏe mẹ và bé bằng nhiều thứ khác nhau như tiếng Anh, tiếng Trung Quốc, tiếng Việt, tiếng Hàn Quốc, tiếng Bồ Đào Nha, v..v.. 

c. Khám thai 

Trong thời gian mang thai, hãy nhớ ăn uống và nghỉ ngơi đều đặn. Ngoài ra, khi nhận được Sổ tay sức khỏe mẹ và bé, bạn sẽ được nhận kèm theo phiếu hỗ trợ khám thai. Vì vậy, đừng quên chú ý đến lịch khám thai định kỳ để có thể theo dõi được sức khỏe của cả mẹ lẫn bé một cách tốt nhất.  

Tùy vào mỗi khu vực, mà tiền khám thai cũng khác nhau, bạn có thể tìm hiểu hoặc liên lạc đến cơ quan hành chính của địa phương. 

d. Tham gia các lớp học dành cho cha mẹ 

Tại các địa phương thường có mở những lớp học giảng dạy những kiến thức cơ bản, kỹ năng cần thiết liên quan đến việc mang thai, sinh con và nuôi con. Tất cả những người mang thai và gia đình đều có thể tham gia hoàn toàn miễn phí. 

1.2. Sau khi sinh con 

a. Thủ tục sau khi sinh con tại cơ quan hành chính Nhật 

• NỘP GIẤY KHAI SINH – 出生届 

Trong vòng 14 ngày sau khi sinh con, bạn cần phải nhanh chóng khai báo, nộp giấy khai sinh cho con tại các cơ quan chính quyền địa phương. Thông thường, tờ khai nay sẽ được đính kèm luôn theo giấy chứng sinh mà bệnh viện hoặc cơ sở y tế nơi bạn sinh con cung cấp. 

Khi đi làm thủ tục khai sinh, bạn cần mang theo giấy đăng ký khai sinh, giấy chứng sinh, con dấu của người mang đi nộp ( hoặc chữ ký), sổ tay sức khỏe mẹ và con,

thẻ bảo hiểm sức khỏe quốc dân ( nếu bạn có tham gia bảo hiểm). Ngoài ra, bạn cũng nên mang theo hộ chiếu, thẻ tư cách lưu trú, tùy vào mỗi địa phương mà một số yêu cầu về thủ tục giấy tờ có thể khác nhau.  

Ngoài ra, sau khi đăng ký giấy khai sinh, bạn có thể đăng ký luôn 住民票　(Phiếu cư dân) và 出生届け受理書 

(Giấy chứng nhận đã thụ lý thủ tục đăng ký xin con) mỗi loại 2 bản. Sau này bạn sẽ cần những giấy tờ này để tiếp tục làm thủ tục khai sinh cho con tại Đại sứ quán Việt Nam và làm visa cho con tại Cục Quản lý Xuất nhập cảnh. 

• ĐĂNG KÝ THẺ BẢO HIỂM ―　健康保険証 

Trong vòng 1 tháng sau khi sinh con, bạn nên đăng ký làm thẻ bảo hiểm cho con sớm nhất có thể. Cũng giống như đăng ký giấy khai sinh, bạn có thể tiến hành thủ tục đăng ký thẻ bảo hiểm tại cơ quan hành chính nơi mình đang sinh sống. Thành viên đại diện làm chủ hộ (bố hoặc mẹ) sẽ có trách nhiệm đóng tìm bảo hiểm cho cả gia đình bao gồm phần của các con. 

• ĐĂNG KÝ CHẾ ĐỘ TRỢ CẤP Y TẾ CHO TRẺ ― 乳幼児医療費助成制度 

Với chế độ này, trẻ sẽ được miễn phí hoàn toàn hoặc miễn giảm một phần chi phí khám bệnh trong trường hợp phải nhập viện hoặc cần đi khám. Để được hưởng chế độ này, bạn cần phải đăng ký ở các cơ quan hành chính địa phương, mang theo con dấu cá nhân, sổ tay Sức khỏe mẹ và con, thẻ bảo hiểm của trẻ và sổ tiết kiệm ngân hàng. Đăng ký xong bạn có thể nhận ngay tại chỗ. 

• ĐĂNG KÝ TRỢ CẤP NHI ĐỒNG ― 児童手当金 

Bất kể mang quốc tịch gì đi nữa, chỉ cần con bạn sinh ra ở Nhật và có đăng ký cư trú đầy đủ, bé sẽ được nhận trợ cấp nhi đồng hàng tháng với một khoản tiền nhất định. ( Khoản tiền này có thể thay đổi tùy theo chính sách từng năm và được chuyển thẳng vào tài khoản đăng ký của bố mẹ 3 tháng/ lần). Lưu ý rằng, nếu bạn không đăng ký trợ cấp này trong đúng thời hạn thì rất nhiều trường hợp bạn sẽ không nhận được tiền trợ cấp. 

 b. Thủ tục sau khi sinh con tại Đại sứ quán Việt Nam ở Nhật  

Sau khi làm xong thủ tục tại cơ quan hành chính địa phương, bố mẹ cần lên Đại sứ quán Việt Nam hoặc Lãnh sự quán Việt Nam để đăng ký khai sinh và làm hộ chiếu bằng tiếng Việt cho bé. Tốt nhất là nên đăng ký càng sớm càng tốt, trước khi làm thủ tục trên Cục quản lý cư trú và Xuất nhập cảnh.   

2  thủ tục cần đăng ký bao gồm:  

• Ghi vào sổ hộ tịch việc khai sinh  
• Làm hộ chiếu cho con  

Các loại giấy tờ cần chuẩn bị bao gồm : 

• Giấy chứng nhận thụ lý việc thông báo khai sinh (出生届受理証明書).  
• Phiếu cư dân (住民票)  
• Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn của bố mẹ (bản chính)  
• Hộ chiếu, thẻ cư trú của bố mẹ.  

• 2 ảnh chụp con (3,5 x 4,5, nền trắng, chụp chính diện)  
• Tờ khai xin ghi vào sổ hộ tịch  
• Tờ khai xin cấp hộ chiếu lần đầu  

Cả 2 thủ tục ghi vào sổ hộ tịch và làm hộ chiếu sẽ được làm cùng một lúc, thời gian chờ đợi sẽ vào khoảng  5 ~ 7 ngày làm việc. Tuy nhiên nếu bố mẹ nộp thêm phí (khoảng 150% lệ phí) sẽ được ưu tiên làm luôn trong ngày.  

 Hiện nay, do tình hình dịch Corona nên Đại sứ quán/Lãnh sự quán sẽ hạn chế số lượng người đăng ký mỗi ngày. Bố mẹ có thể làm thủ tục cho bé bằng cách gửi hồ sơ qua đường bưu điện theo hướng dẫn trên trang chủ của Đại sứ quán/Lãnh sự quán.  

Link hướng dẫn cách đăng ký cụ thể trên website của Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật:   

Thủ tục cấp giấy khai sinh | Embassy of the Socialist Republic of Vietnam in Japan (vnembassy-jp.org)  

c. Thủ tục sau khi sinh con tại Cục quản lý cư trú và Xuất Nhập cảnh  

Sau khi đăng ký thủ tục trên Đại sứ quán Việt Nam xong, bố mẹ cần lên Cục quản lý cư trú và Xuất nhập cảnh để đăng ký tư cách lưu trú cho bé. Tại mỗi khu vực có Cục quản lý riêng, các bạn tra theo từ khóa “入国管理局+ Tên vùng” để biết thông tin đường đi tới Cục nhé.  

Tư cách lưu trú của con sẽ thuộc loại 家族滞在, theo bố hoặc mẹ. Trước đó cần quyết định xem bố hay mẹ sẽ là người bảo lãnh cho con. Kinh nghiệm nên chọn người có tư cách lưu trú dài hơn, vì thời hạn lưu trú của con thường sẽ được cho tương ứng với thời hạn lưu trú của người bảo lãnh. Trong trường hợp bố hoặc mẹ có tư cách vĩnh trú thì bé cũng được nhận tư cách vĩnh trú.  

Giấy tờ cẩn chuẩn bị:  

• Tờ khai xin cấp tư cách lưu trú.  
• Giấy chứng nhận thụ lý việc thông báo khai sinh (出生届受理証明書).  
• Phiếu cư dân (住民票) có đủ thông tin cả gia đình.  

• Hộ chiếu của con ( nếu vẫn trong thời gian làm hộ chiếu thì điền vào tờ khai là đang   trong quá trình làm)   
• Hộ chiếu, thẻ cư trú của người bảo lãnh (bố hoặc mẹ).  
• Giấy chứng nhận bảo lãnh (身元証明書), do người bảo lãnh điền, đóng dấu.  
• Giấy chứng nhận làm việc (在職証明書) của người bảo lãnh, xin ở công ty.  
• Giấy chứng nhận đóng thuế (課税証明書) của người bảo lãnh, lấy ở Combini hoặc xin ở 区役所 (hoặc 市役所).  
• Phiếu câu hỏi: điền các thông tin của bố và mẹ.  

 Phí xin tư cách lưu trú thông thường là 4000 yen nhưng nếu là bé đầu sẽ được miễn phí.  

2. Chi phí sinh đẻ khi mang thai và sinh con ở Nhật. 

2.1. Chi phí khi mang thai   

a. Chi phí khám thai định kỳ   

Thông thường sản phụ sẽ được 14 lần “khám thai định kỳ” cho đến khi sinh đẻ. Vì mang thai không thuộc chi phí chi trả của bảo hiểm, nên chi phí cho 1 lần khám thai sẽ rơi vào khoảng 5.000 ~ 8.000 yên, tùy theo bệnh viện và nội dung khám.   

Tuy nhiên, theo chính sách miễn giảm chi phí khám thai cho bà bầu của Nhật Bản hiện nay, chính quyền mỗi địa phương phát một vé trợ giá cho khoảng 14 lần khám. Vậy nên, nhất định hãy đăng ký với Ủy ban Quận/Huyện để nhận “Sổ tay sức khỏe bà mẹ và trẻ em” (tiếng Nhật là 母子健康手帳) và nhận được các gói hỗ trợ cho sản phụ. Số tiền và nội dung hỗ trợ khác nhau tuỳ từng địa phương vì vậy các bạn hãy thử xác nhận nội dung qua văn phòng hỗ trợ hoặc trang web của ủy ban hành chính địa phương nhé.  

Chi phí thăm khám mà người mang thai tự chi trả cũng có thể được hoàn trả lại phần nào đó khi các bạn kê khai thuế vào năm sau vì vậy các bạn hãy giữ cẩn thận các hoá đơn, bản kê chi tiết khi đến bệnh viện nhé.  

Ngoài ra, bạn có thể được cung cấp một vé phụ để khám khi cần thiết trong 3 tháng giữa và 3 tháng cuối của thai kỳ. Tuy nhiên, nếu chi phí khám thai của sản phụ vượt quá số tiền của vé trợ giá, sản phụ sẽ tự trả phần thiếu ấy. Ngoài ra, mặc dù chi phí khám thai là miễn phí, nhưng nếu được kê đơn thuốc  thêm thì bạn sẽ phải tự chi trả. Bên cạnh đó, chi phí đi lại mỗi khi đi khám thì sản phụ sẽ phải tự chi trả.  

b. Chi phí tham gia các khóa học cho bà bầu, khóa học cho bố mẹ  

Tại Nhật, chính quyền mỗi địa phương sẽ tiến hành tổ chức “Lớp học dành cho bà mẹ” và “Lớp hướng dẫn dành cho cha mẹ”. Tại những buổi học đó, các nữ hộ sinh và y tá sẽ hướng dẫn và dạy những kiến thức về chăm sóc em bé như phương pháp tắm và thay tã cho những người sẽ trở thành ông bố bà mẹ tương lai.  

 Về cơ bản, các buổi học như trên được tổ chức ở các chính quyền địa phương và bệnh viện đỡ đẻ, và hầu hết là được miễn phí hoặc chi phí rất thấp. Các bạn có thể tham khảo thêm thông tin cụ thể hơn ở từng Ủy ban Quận/Huyện nơi bạn sinh sống.  

c. Chi phí quần áo, trang phục khi sinh cho bà bầu  

Khi chuẩn bị sinh và sinh xong, sản phụ cần tối thiểu một số trang phục và đồ dùng như sau:  

・Váy/ Áo khi sinh  

・Áo ngực dành cho bà bầu ( Sinh xong bà bầu sẽ tiết sữa nên cần áo chuyên dụng)  

・Quần đùi cho bà bầu  

・Miếng lót sau sinh  

・Tấm lót dành cho phụ nữ trong thời kỳ cho con bú  

Bạn có thể cân nhắc mua đồ cũ thì chi phí có thể rẻ hơn. Nếu mua mới, chi phí sẽ rơi vào khoảng 20.000~30.000 yên.  

d. Đồ dùng cho em bé  

Các bố mẹ sẽ phải chuẩn bị một số đồ dùng cần thiết cho em bé sau sinh.  

Trung bình, nếu mua đồ mới, bạn sẽ chi trả khoảng 100.000~150.000 yên cho đồ của em bé. Nếu bạn mua ở cửa hàng đồ cũ thì chi phí sẽ giảm nhiều hơn so với mua mới. Ghế trẻ em đắt tiền có thể được thuê miễn phí tại đồn cảnh sát. Bạn có thể kiểm tra trên trang chủ của đồn cảnh sát gần nơi bạn ở.  

Khăn lau và tã lót là những vật dụng rất cần thiết trong tương lai, vậy nên các bạn nên mua trước và dự trữ trước khi sinh.  

 Về quần áo cho bé, các đồ tối thiểu gồm: Đồ lót, quần áo, tất, mũ, yếm , chăn và vỏ bọc. Về tã lót, sản phụ nên chuẩn bị sẵn nhiều tã và khăn lau. Một số bà mẹ có thể chuẩn bị bình sữa, nhiệt kế, đồ tắm… cho bé.  

2.2. Chi phí khi sinh con 

Tùy vào địa điểm bạn đăng ký sinh con mà chi phí khi sinh con cũng sẽ có phần thay đổi. Chi phí khi sinh con trung bình ở Nhật thông tường rơi vào khoảng 400,000 yên đến 500,000 yên. Ngoài ra, giá phòng bệnh sẽ khác nhau tùy theo phòng riêng hay phòng lớn và tùy bệnh viện, nhưng nếu chọn phòng riêng thường có giá từ 5000 đến 10,000 yên một đêm.  

Bên cạnh đó, các phương pháp sinh khác nhau như sinh không đau và sinh mổ có chi phí sinh khác nhau. Nếu phải đẻ mổ hoặc sản phụ chọn đẻ không đau thì chi phí sẽ tăng thêm khoảng 100,000 ~ 200,000 yên  

Chi phí sinh đẻ cũng khác nhau tuỳ từng khu vực. Tokyo là nơi được cho là đắt nhất Nhật Bản có chi phí bình quân khoảng 620,000 yên, tỉnh Tottori là nơi được cho là rẻ nhất có chi phí bình quân khoảng 390,000 yên.  

Tuy nhiên, chính phủ Nhật có khá nhiều chính sách hỗ trợ cho sản phụ, có chế độ hô trợ lên đến hơn 400,000 yên. Về vấn đề này, Hoa xin chia sẻ ở phần sau của bài viết. 

2.3. Chi phí sau sinh con 

Ngay sau khi sinh con, bạn phải đối mặt với một số chi phí khác cần được chi trả như thăm khám định kỳ, tiêm vắc-xin, đồ dùng, áo quần cho trẻ sơ sinh cũng như chi phí ăn uống. Ngoài ra, trường hợp cả hai vợ chồng đều bận rộn với công việc thì việc gửi bé đến nhà trẻ ngay từ khi còn nhỏ hoặc phải thuê người chắm sóc cũng đáng được cân nhắc. 

Chi phí phải chi trả sau khi sinh sẽ khác nhau tuỳ thuộc theo từng người. Nhưng theo điều tra chung, chi phí chăm sóc bé trong năm đầu tiên rơi vào khoảng 500,000 yên. Vì vậy các bạn nên lập kế hoạch chi tiêu ngay từ trước khi sinh nở. 

3. Các khoản trợ cấp và chính sách hỗ trợ 

3.1. Tiền trợ cấp sinh con nuôi con trao một lần – 出産育児一時金 

Thời hạn đăng ký: Tùy thuộc vào hình thức nhận tiền mà bạn đăng ký. (Trước khi chính thức nhập viện hoặc trong vòng 2 năm sau khi sinh được 1 ngày) 

Nơi đăng ký: Bệnh viện hoặc tại quầy tư vấn của các hiệp hội bảo hiểm sức khoẻ.

Về cơ bản, chính sách này hỗ trợ cho sản phụ một khoản tiền trợ cấp lên đến 420,000 yên/ 1 bé. Đặc biệt, chính sách này không phân biệt người có quốc tịch Nhật Bản hay nước ngoài, chỉ cần bạn sinh con ở Nhật, tham gia bảo hiểm sức khỏe thì đều có thể nhận được số tiền này. 

Thông thường, có 2 cách để nhận số tiền này là 直接支払制度 (Chế độ trả trực tiếp) và 受取代理制度 (Chế độ trả thay) . Chế độ trả trực tiếp nghĩa là bệnh viện sẽ làm việc trực tiếp với công ty bảo hiểm để tiến hành tất cả các thủ tục cần thiết, sau đó công ty bảo hiểm sẽ thay bạn trả tiền thẳng đến bệnh viện và bạn không cần phải thực hiện một thủ tục nào cả. Trong khi đó, với chế độ trả thay, bạn sẽ là người đứng ra thực hiện các thủ tục với công ty bảo hiểm để yêu cầu họ trả cho bệnh viện. Nghe có vẻ hơi bất tiện, nhưng trên thực tế, giấy tờ để đăng ký cho Chế độ trả thay không quá phức tạp đến thế, bạn buộc phải lựa chọn cách nhận tiền này trong trường hợp bệnh viện nơi bạn sinh chưa áp dụng Chế độ trả trực tiếp nhưng phía bệnh viện sẽ hướng dẫn cho bạn cách thức điền các giấy tờ liên quan để nộp cho công ty bảo hiểm. 

3.2. Trợ cấp nhi đồng ― 児童手当金 

Thời hạn đăng ký: Trong vòng 15 ngày kể từ ngày sau khi sinh 

Nơi đăng ký: Chính quyền địa phương ( Đối với công nhân viên chức có thể đăng ký tại cơ quan làm việc) 

Đây là loại chính sách hỗ trợ tiền nuôi con nhỏ từ lúc mới chào đời cho đến khi học hết cấp bậc Trung Học Cơ Sở. Tùy vào số tuổi của trẻ mà tiền trợ cấp cũng sẽ thay đổi, cụ thể: 

+ Trẻ dưới 3 tuổi: 15,000 yên/tháng 

+ Trẻ em trên 3 tuổi đến khi tốt nghiệp Trung Học Cơ Sở: 10,000 yên/tháng. (Từ con thứ 3 trở đi sẽ là 15,000 yên/tháng) 

3.3. Trợ cấp sinh con ― 出産手当金 

Thời hạn đăng ký: Sau khi sinh 57 ngày, trong vòng 2 năm (Cần xác nhận với nơi làm việc) 

Nơi đăng ký: Nơi làm việc. 

Trong quá trình nghỉ sinh, nhiều công ty thường không trả lương cho nhân viên. Tuy nhiên, nếu có tham gia vào bảo hiểm sức khỏe, bạn sẽ được một khoản tiền trợ cấp sinh con thay cho tiền lương.  

Về cơ bản, đối tượng thời gian chi trả sẽ gồm 98 ngày = 42 ngày trước khi sinh con và 56 ngày sau khi sinh. Nếu bạn sinh vào một ngày khác so với dự kiến ban đầu, tổng số ngày được hưởng trợ cấp này cũng sẽ thay đổi theo. 

Bạn có thể chia ra hai đợt “Trước khi sinh” và “Sau khi sinh” để đăng ký, tuy nhiên Hoa khuyên mọi người nên gộp chung nhận luôn một lần sau khi sinh để đỡ mất thời gian đăng ký nhiều lần. Tiền trợ cấp sẽ được gửi vào khoảng 1 đến 2 tháng sau khi đăng ký. 

Kết

Đây là kinh nghiệm riêng được đúc kết trong quá trình mang thai và sinh 2 thiên thần nhỏ của Hoa. Những thủ tục và giấy tờ trên chỉ là những bước đi đầu tiên trong quá trình nuôi dạy con cái tại Nhật. Hoa cũng hiểu rằng nuôi con chưa bao giờ là dễ dàng và tương lai có lẽ chúng ta còn sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn hơn và nhiều thủ tục phức tạp hơn. Tuy nhiên, Hoa tin rằng mọi công sức bỏ ra cho con luôn vô cùng đáng giá.

Rất hi vọng những bài viết của Hoa có thể giúp ích được các ông bố, bà mẹ đang và chuẩn bị sinh con tại Nhật. Và Hoa cũng sẽ cố gắng chia sẻ nhiều hơn những kinh nghiệm rất riêng của chính bản thân trong quá trình nuôi con sắp tới. Nếu gần đây các thủ tục hay giấy tờ đã có thay đổi, các bạn hãy cùng chia sẻ với Hoa nhé.

Nay trên đường tan làm về nhà, Hoa nhìn thấy những em học sinh nhỏ dắt tay nhau băng qua đường lớn, lưng đeo chiếc cặp chống gù thật to và đầu thì đội những chiếc mũ vành vàng rất dễ thương. Hình ảnh này làm Hoa nhớ lại khoảng thời gian đầu mới tới Nhật, mình đã ngạc nhiên như thế nào bởi tính tự lập từ rất sớm của trẻ em Nhật Bản. Có bạn nào đã và đang sống ở Nhật thử nghĩ lại cùng Hoa, số lần các bạn thấy trẻ em quấy khóc và đòi quà tại Nhật là rất ít phải không? 

Sống ở Nhật hơn chục năm, nay đã là mẹ của 2 con nhỏ, Hoa càng nghĩ càng thấy khâm phục cách nuôi dạy con của các bậc phụ huynh Nhật. Tưởng rằng cho trẻ tự đi học đến trường là một hành động vô tâm của người lớn thì đây lại là bước đi đầu tiên trong quá trình rèn luyện tính tự lập và kỷ luật cho bé. Trẻ tự mình mang vác tất cả túi xách, túi đi học của mình và cố chạy theo cha mẹ, không có chuyện cha mẹ mang tất cả cho con. Đến các quán ăn, sau khi dùng xong bữa, trẻ tự biết dọn sạch mâm ăn và lau dọn trước khi đứng lên ra về.  

Phải chăng đây là hành động vô trách nhiệm của các bậc phụ huynh Nhật Bản?  

Ngoài ra, các bà mẹ Nhật bản cho rằng để con tự đi học cũng là một cách rất tốt để rèn luyện sức khỏe và kỉ luật. Hoa từng đọc thấy một bình luận tại một trang tin tức. Bà mẹ này viết rằng quãng đường từ nhà của cô ấy đến trường tiểu học chỉ mất 10 phút đi xe ô tô nhưng lại mất đến 40 phút đi bộ. Tuy nhiên vì để con mình rèn luyện sức khoẻ và tuân theo quy tắc của nhà trường, hàng ngày cô ấy phải dậy từ rất sớm chuẩn bị cho con đi bộ đến trường. Đọc bình luận này, Hoa rất ngạc nhiên và khâm phục cách nghĩ của cô ấy.  

Nói đến đây, chúng ta không thể nào không nhắc đến thực trạng nghiện game online, internet và mạng xã hội của trẻ nhỏ Việt Nam trong những năm gần đây. Bản thân là mẹ của hai đứa trẻ, Hoa cũng rất hiểu tâm lý của các bậc phụ huynh ngày nay. Do khối lượng công việc hàng ngày và quỹ thời gian eo hẹp, Hoa và cũng như rất nhiều bậc phụ huynh không còn cách nào khác đành đưa con mình điện thoại thông minh hay chiếc máy tính bảng. Điều này vô tình đã dẫn đến sức khoẻ con em mình giảm sút, đặc biệt là tỉ lệ trẻ em bị cận thị tại Việt Nam tăng cao trong 3 năm gần đây. Ngoài ra, do đắm chìm vào internet, các kỹ năng giao tiếp và xã hội của trẻ cũng bị hạn chế. Thông qua đó, chúng ta có thể thấy việc ý thức rèn luyện sức khoẻ và các kỹ năng cần thiết cho trẻ nhỏ của các bậc phụ huynh Nhật Bản là điều rất đáng học hỏi. 

Dù nói là vậy nhưng chúng ta cũng không thể nào quên được vụ việc rất đau lòng và đáng tiếc xảy ra vào năm 2017, bé Nhật Linh học sinh lớp 3 bị bắt cóc và giết hại khi đang tới trường. Một vụ án rúng động Nhật Bản và Việt Nam lúc bấy giờ. Bản thân Hoa cũng phải tự hỏi chính mình rằng có dám để con tới trường một mình hay không?   

Với suy nghĩ đó, Hoa đã từng rất lo lắng và phân vân trong thời gian dài. Sau khi tìm hiểu, Hoa thật sự bất ngờ với các biện pháp an ninh được thiết lập riêng để đảm bảo an toàn cho các học sinh tiểu học. Các em học sinh đến trường vào buổi sáng và tan học vào chiều tối luôn được đi theo các nhóm nhỏ và có hội phụ huynh thay phiên nhau đứng gác ở các đoạn đường hay hướng dẫn các em qua đường ở nơi có đèn giao thông. Các em nhỏ còn được trang bị đồng hồ đeo tay hoặc chuông báo động treo trên cặp sách, khi kéo những thiết bị này lúc gặp nguy hiểm sẽ phát ra âm thanh báo động chói tai khiến người xung quanh chú ý. Hơn thế nữa, Hoa để ý thấy gần đây Nhật Bản còn phát triển các app GPS trên điện thoại để phụ huynh có thể theo dõi con em mình trong quá trình di chuyển đến trường và về nhà.  

Càng tìm hiểu, Hoa lại càng tìm ra nhiều lí do khác nhau để thuyết phục bản thân cho 2 đứa con tự đi bộ đến trường. Tuy nhiên, Hoa cũng ý thức được rằng việc rèn luyện tính tự lập và kỉ luật cho trẻ không có nghĩa để trẻ tự làm tất cả mọi thứ mà không có sự giúp đỡ của bố mẹ. Bố mẹ nên chiều chuộng và ủng hộ con đúng nơi và đúng lúc. Ngoài ra, chúng ta không nên hoàn toàn cấm cản con em mình tiếp xúc với internet mà cần đề cao sự tự do cho phép trẻ tiếp xúc với khoa học kĩ thuật ở một cường độ nhất định để tạo ra sự phấn khích, tò mò từ đó làm tiền đề cho sự phát triển tư duy và sáng tạo.  

Các bạn thì sao, các bạn nghĩ có nên cho con em mình tự đi học hay không? 

1. Các loại hình trường quốc tế tại Nhật  

1.1. Nhóm thứ nhất: Trường Quốc tế chuẩn “xịn”  

Các trường quốc tế này thường là những trường nổi tiếng và có các hệ từ 3 tuổi tới hết lớp 12. Một số trường chỉ có tới hết cấp 2 nhưng số này ít. Những trường này được cho là quốc tế “xịn” vì nó đạt chuẩn do các tổ chức uy tín công nhận trên toàn thế giới như dưới đây:  

1. WASC (Western Association of Schools and Colleges) 
2. CIS (Council Of International) 
3. ECIS (European Council of International Schools） 
4. ACSI (Association of Christian Schools International) 
5. IB (International Baccalaureate Learning Program) 
6. Cambridge International Curriculum 

Thường những trường thuộc diện này không chịu sự quản lý (Chỉ định) của Bộ Giáo Dục Nhật Bản (MEXT), họ dạy theo chương trình hoàn toàn quốc tế, nên chương trình học có thể là: Chuẩn Mỹ, Chuẩn Anh, Chuẩn IB chứ không phải chuẩn Nhật. Vì thế không chú trọng dạy tiếng Nhật hay văn hóa Nhật, lịch sử Nhật. Tiếng Nhật thỉnh thoảng được dạy như 1 ngôn ngữ thứ hai. Vì thế,khi tốt nghiệp cấp 3 ở những trường quốc tế chuẩn xịn này thì con bạn lại không đủ điều kiện để đi thi đại học ở Nhật Bản. Nghĩa là Bộ Giáo dục Nhật không công nhận trình độ đó. Vì thế nếu học sinh tốt nghiệp từ trường quốc tế tiêu chuẩn muốn thi đại học tại Nhật sẽ cần tham gia một kỳ thi gọi là chứng chỉ tương đương đã tốt nghiệp trường trung học phổ thông chính quy tại Nhật, gọi là 高卒認定試験. Kỳ thi này diễn ra 2 lần trong năm (tháng 8 và tháng 11), và từ 16 tuổi trở lên có thể đăng ký tham gia. Chứng chỉ này cũng dễ lấy thôi nếu bạn học trường quốc tế ở Nhật, nhưng phải lấy mới đủ điều kiện. Gần đây một số trường đại học mở rộng cửa với du học sinh và các sinh viên học trường quốc tế có thể nhận ứng viên thi vào mà không cần giấy tương đương tốt nghiệp cấp 3 như nói trên với điều kiện ứng viên đó học theo trương trình IB.  

Về mức học phí của các trường này thường tầm khoảng 250 man – 450 man một năm. Cùng với các chi phí xe buýt, dã ngoại, cơ sở vật chất, học ngoài giờ,… tổng ngân sách một năm có thể lên đến 350 man – 550 man/ năm (700 triệu VNĐ tới 1,1 tỉ VND/ năm).

Có một lưu ý là các thủ tục đăng ký nhập học những trường quốc tế dạng này này khá khắt khe và thường hạn chế số lượng người Nhật được nhập học ( Ví dụ dù người Nhật có xin vào nhiều tới đâu đi nữa thì cũng không vượt quá 30% tổng số học sinh v.v.). Hầu hết các trường quốc tế chuẩn hay yêu cầu học sinh phải là con của người nước ngoài, con lai hoặc người Nhật đã từng sinh sống ở nước ngoài,… Các trường thuộc diện này bên cạnh phỏng vấn học sinh, còn phỏng vấn cả bố mẹ của học sinh đó để hiểu rõ hơn về lý lịch, nghề nghiệp, phương châm giáo dục của gia đình. Với những trường quốc tế chuẩn, họ sẽ hướng đến việc phương châm giáo dục của gia đình có phù hợp với triết lý giáo dục của nhà trường hay không, từ đó lựa chọn những học sinh phù hợp. Họ cũng yêu cầu phụ huynh hỗ trợ nhà trường, tham gia các hoạt động tình nguyện, hoặc phụ huynh cam kết sẽ hỗ trợ và quan tâm việc học của con tại nhà. Chủ yếu trường chọn học sinh là chính, chứ không phải học sinh chọn trường hay có tiền là vào được. Chọi đầu vào của các trường quốc tế nổi tiếng cũng khá khó khăn. Tỉ lệ từ 1 chọi 3 cho tới 1 chọi 10 là bình thường. 

Thông thường, những học sinh học tại trường quốc tế xịn kiểu này sẽ thường hướng đến việc học tập tại các trường đại học tại nước ngoài. Một số trường tốt có chế độ đào tạo giúp học sinh hướng tới việc thi đỗ các đại học lớn như Stanford, Harvard, Oxford, Cambridge, đại học thuộc khối Ivy League.  

1.2. Nhóm thứ hai: Trường Quốc tế gần chuẩn/ Song ngữ Nhật – Anh 

Các trường quốc tế này mặc dù không được công nhận bởi các tổ chức toàn cầu quốc tế, nhưng cơ sở vật chất và chất lượng dạy học của những trường quốc tế cấp trung khá tốt. Hầu hết những trường này thường chịu sự quản lý và có chương trình học thiết kế của Bộ Giáo Dục Nhật Bản (MEXT) và có pha trộn các yếu tố giáo dục nước ngoài. Vì vậy, nếu tốt nghiệp ở những trường quốc tế gần chuẩn này thì học sinh có thể đủ điều kiện để thi đại học tại Nhật Bản. Tuy nhiên, nếu có nguyện vọng ra nước ngoài du học, thì giấy tốt nghiệp từ những trường này có giá trị thấp hơn so với trường quốc tế loại 1 ở trên. 

Tại những trường quốc tế gần chuẩn này, chương trình học thường được đi theo hướng song ngữ (Bilingual) Anh – Nhật. Theo Hoa, Bilingual có thể coi là một trong những điểm mạnh của trường quốc tế cấp trung. Con em theo học trường này có thể nói cả 2 thứ tiếng: tiếng Anh và tiếng Nhật. Ngoài ra, chương trình học cũng lồng ghép rất nhiều  điểm tinh hoa giáo dục Nhật – Hoa khá thích điểm này vì giáo dục Nhật cấp 1 rất tốt. Trường thuộc diện này thì không có hạn chế về quốc tịch của học sinh.   

Về học phí sẽ thường không quá đắt nếu so sánh với các trường quốc tế chuẩn xịn, thường dao động từ 100 man đến 200 man/ năm, cũng tương đương với học phí của nhiều trường tư thục cao cấp tại Nhật. Đương nhiên, đây cũng vẫn là một con số khá cao với nhiều gia đình, và nếu so sánh với các trường công lập khác. 

Như vậy, ưu điểm khi cho con học trường này đó là: Học Anh – Nhật song song, sau khi tốt nghiệp vẫn có đủ tư cách thi đại học cả ở Nhật lẫn quốc tế. Tuy nhiên có nhiều phụ huynh Nhật cho rằng, có một số trường loại này chưa đủ chất lượng, khiến trẻ thường thích nói tiếng Nhật nhiều hơn tiếng Anh. Cô giáo giảng tiếng Anh học sinh hiểu được, nhưng lại giao tiếp với bạn ngồi cạnh bằng tiếng Nhật, vì tiếng Nhật dễ dàng hơn với chúng. Điều này theo Hoa là một điểm trừ. Vì vậy khi Hoa chọn trường quốc tế chon con, lúc nào cũng phải xem kĩ các bé giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ gì, như thế nào? Các bé có tự do đưa ra ý kiến của mình hay không? Mấy tuổi thì các bé đạt được trình độ và có những output gì? 

1.3. Nhóm thứ ba là trường có yếu tố ngoại ngữ – quốc tế tự xưng 

Các trường thuộc nhóm này thường có một số yếu tố quốc tế như: cung cấp khóa học và dịch vụ tiếng Anh, hoặc ngoại ngữ khác, dạy một số tiết học bằng tiếng nước ngoài, hoặc các lớp học sau giờ học (After school). Họ chưa hẳn là một trường có các cấp từ mẫu giáo tới hết trung học, nhưng họ vẫn có biển gọi international school, nên Hoa tạm phân loại là quốc tế tự xưng. Hiểu đúng hơn nó là 1 dịch vụ giáo dục bằng tiếng Anh. Giáo viên ở đây thường không từ Âu Mỹ mà thường là giáo viên Philippine, thậm chí giáo viên người Việt Nam cũng có.  
Đặc điểm nhận diện của những trường này là học phí khá rẻ và là một loại dịch vụ giáo dục ngoại ngữ ngoài giờ dành cho trẻ nhỏ hoặc học sinh cần bổ túc. Học sinh học những trường này thường không bị bắt buộc học tất cả các buổi trong tuần mà chỉ 2 -3 buổi/ tuần và được tự do lựa chọn thời gian học. 

Với những gia đình có mức thu nhập tầm trung mà muốn đầu tư cho con cái tiếp cận sớm với ngoại ngữ ngoài tiếng Nhật, đây là một sự lựa chọn tương đối hợp lý. Tuy nhiên, nếu bạn kì vọng con bạn giỏi tiếng Anh ở trình độ song ngữ thì bố mẹ phải cố gắng kèm thêm rất nhiều.  

2. Ưu và nhược điểm của trường quốc tế 

Sau khi tham khảo và tự mình trải nghiệm qua quá trình tìm trường cho con, Hoa đã tổng kết được những ưu/ nhược điểm của trường quốc tế tại Nhật. Đây chỉ là ý kiến từ cá nhân của Hoa, các bạn đọc và tự đánh giá xem có nên lựa chọn trường quốc tế làm điểm khởi đầu cho con em mình không nhé.  

2.1. Về ưu điểm  

1. Phù hợp với người nước ngoài và nói tiếng Anh: Đây là ưu điểm mà Hoa nghĩ rằng là rất phù hợp với con em Việt Nam chúng ta. Nếu con em đã từng học tập tại Việt Nam và chuyển sang Nhật, trường quốc tế là lựa chọn tốt nhất để giúp con em không bị quá bỡ ngỡ với môi trường hoàn toàn mới, nền văn hoá mới. Hơn thế nữa, tiếng Anh là ngôn ngữ thông dụng nhất thế giới hiện nay nên cho con em tiếp xúc và học tập tiếng Anh từ nhỏ sẽ tạo nền tảng tốt cho tương lai của trẻ nhỏ. 
2. Chất lượng giảng dạy được đảm bảo đặc biệt ở các trường quốc tế chuẩn xịn loại 1: Giáo trình học và chương trình dạy học thường có sự đảm bảo của các quy chuẩn quốc tế như Hoa đã đề cập ở trên. Và giáo viên tại các trường này thường được tuyển chọn rất khắt khe cả bằng cấp và kĩ năng dạy học. 
3. Đào tạo các ngôn ngữ khác: Ngoài tiếng anh, tiếng Nhật, các trường quốc tế còn chuẩn bị các lớp ngôn ngữ thứ 3 cho học sinh như tiếng Trung, Đức, Pháp … 
4. Cơ hội cho tương lai lớn: Các học sinh tốt nghiệp từ các trường quốc tế hoàn toàn có thể vào các trường đại học nổi tiếng trên toàn thế giới như Cambridge, Stanford,…

2.2. Về nhược điểm 

1. Học phí cao: Học phí trường quốc tế tại Nhật có thể cao gấp nhiều lần so với các trường công lập hoặc tư lập. Và kèm theo đó là các phụ phí nhiều không thể tưởng như phí đồng phục, phí hoạt động ngoại khoá, phí đóng góp cho nhà trường,… 
2. Tuyển sinh gắt gao: Khác hoàn toàn với Việt Nam, các trường quốc tế tại Nhật thường có các quy trình tuyển sinh cực kì gắt gao không chỉ đối với học sinh và với cả các phụ huynh học sinh. Hầu hết các trường quốc tế chuẩn thường có buổi phỏng vấn riêng với các phụ huynh học sinh về cách dạy con, môi trường sinh hoạt của con và thậm chí yêu cầu phụ huynh viết đơn nhập học bằng tay, không được phép đánh máy để thể hiện sự quan tâm với giáo dục của con em mình. Với lý do đó, tiền không phải là vấn đề tiên quyết khi đăng ký cho con học trường quốc tế.
3. Hạn chế về số lượng học sinh và quy mô nhỏ: Vì đảm bảo chất lượng giáo dục, nhiều trường quốc tế thường hạn chế số lượng học sinh và số lượng lớp học (một năm học chỉ 2-3 lớp, mỗi lớp khoảng trên dưới 20 em học sinh). Do đó, nhiều gia đình vì vấn đề học tập của con đã phải chuyển nhà hoặc phải đưa đón con đi học khá xa.
4.  Tiếng Nhật: Cho trẻ học tại trường quốc tế thì việc đầu tiên mà Hoa nghĩ chúng ta phải suy nghĩ kỹ đó là năng lực tiếng Nhật của con sẽ bị hạn chế. Do đó, tương lai muốn phát triển và tìm việc tại Nhật sẽ gặp nhiều khó khăn do rào cản ngôn ngữ. Hoặc bạn phải có chương trình dạy kèm tiếng Nhật cho con ngoài thời gian học ở trường quốc tế.  

3. Vậy, có nên hay không cho con học trường quốc tế? 

 Như Hoa đã từng chia sẻ, không có một chế độ giáo dục nào là hoàn hảo. Việc yêu thương và dành niềm tin cho con của mình chính là phương thức giáo dục tốt nhất mà cha mẹ có thể làm được. Bậc làm cha mẹ như chúng ta nên tìm ra hướng giáo dục phù hợp với tính cách và sở trường của con mình từ đó tạo nên môi trường học tập giúp con có thể phát triển khả năng tốt nhất.  

Bản thân Phi Hoa lựa chọn cho con học trường quốc tế là bởi vì Hoa định vụ cuộc sống của mình sẽ rất global. Hoa yêu Nhật vô cùng nhưng không muốn con mình quá khép kín như một người Nhật bình thường, cũng không muốn con mình bập bẹ tiếng Anh của người Nhật. Hoa muốn con sống ở xã hội Nhật để học được đức tính tiết kiệm, khiêm tốn, tuân thủ nguyên tắc và yêu thiên nhiên của người Nhật, nhưng Hoa muốn con mình được học trong môi trường là đề cao cái tôi, cái cá nhân và tư duy độc lập, sáng tạo (Giáo dục Nhật đề cao cái chung, cái tập thể nhiều, còn giáo dục phương Tây thì ngược lại).  

Rất mong những chia sẻ trên đây của Hoa giúp mọi người có cái nhìn mới hơn về trường quốc tế. Nếu mẹ nào đọc rồi mà vẫn quá lăn tăn thì liên lạc tới: phihoa.contact@gmail.com hoặc để lại bình luận, Hoa sẽ tổng hợp rồi chọn dịp nào đó trả lời chi tiết nhé.   

Đa ngôn ngữ là gì? 

Đa ngôn ngữ là khả năng nói trôi chảy từ hai ngôn ngữ khác nhau trở lên. Trái ngược với những gì một số quốc gia tin tưởng, phần lớn dân số thế giới là người song ngữ hoặc đa ngôn ngữ. Với hơn 5.000 ngôn ngữ khác nhau được sử dụng trên khắp thế giới, nhiều từ được các ngôn ngữ khác nhau “vay mượn” để tạo ra định nghĩa toàn cầu về tên, danh từ hoặc mô tả cụ thể. Theo nhiều cách, mỗi người đa ngôn ngữ theo một số cách. 

Vì có một số định nghĩa khác nhau về đa ngôn ngữ, nên việc phát triển những ưu và nhược điểm cụ thể đối với việc thực hành có thể là một thách thức. Một số người được sinh ra trong hoàn cảnh phải học nhiều ngôn ngữ khi còn trẻ vì đó là cách duy nhất để thành công trong xã hội. Những người khác được sinh ra trong tình trạng đơn ngữ và phải bắt đầu quá trình học hỏi ở độ tuổi muộn hơn. Một số người có thể đọc bằng ngôn ngữ khác, nhưng sau đó lại gặp khó khăn khi nói bằng ngôn ngữ đó. 

Một người trung bình mất khoảng sáu tháng để bắt đầu trôi chảy một ngôn ngữ khác. Một số người có thể nắm bắt sớm hơn thế nhiều và người ta gọi đó là năng khiếu. Một khi bạn thành công trong việc học ngôn ngữ thứ hai của mình để trở thành song ngữ, thì việc trở nên đa ngôn ngữ sẽ dễ dàng hơn nhiều.  

Mặc dù một số chuyên gia ngôn ngữ tuyên bố biết hơn 100 ngôn ngữ, như Hồng y Guiseppe Mezzofanti có thể chứng minh rằng ông có thể nói 39 ngôn ngữ khác nhau. Ngài John Bowring tuyên bố rằng ông biết 200 ngôn ngữ khác nhau. Kenneth Hale cũng trở nên thông thạo 45 ngôn ngữ mới, đôi khi có thể trò chuyện cơ bản với ai đó chỉ sau 10-15 phút nghe họ nói. 

Nếu bạn đang nghĩ đến việc học một ngôn ngữ mới trong năm nay, thì đây là những lợi thế và bất lợi của đa ngôn ngữ bạn cần xem xét. 

Những lợi thế có được khi sử dụng đa ngôn ngữ 

Bạn có nhiều triển vọng nghề nghiệp hơn vì khả năng đa ngôn ngữ

Khi bạn có thể nói nhiều ngôn ngữ, thì giá trị của bạn với tư cách là một nhân viên sẽ tăng lên theo cấp số nhân với mỗi ngôn ngữ mới mà bạn học. Ở San Francisco, hơn 50% các gia đình đang tìm bảo mẫu muốn thuê một người thông thạo một ngôn ngữ khác với ngôn ngữ của họ – và điều đó không có nghĩa là đó luôn là tiếng Tây Ban Nha. Ý tưởng là khi trẻ em được tiếp xúc với nhiều ngôn ngữ ngay từ khi mới sinh ra, thì chúng chỉ đơn giản là học hai ngôn ngữ đầu tiên thay vì một lựa chọn chính và sau đó là phụ. 

Cho trẻ tiếp xúc sớm với ngôn ngữ mới giúp trẻ có một khởi đầu thuận lợi trong sự nghiệp tương lai. Nếu bạn có thể học ngay cả một ngôn ngữ mới, thì bạn có thể kiếm thêm tới 15% lương cho vị trí trung bình. Mỗi ngôn ngữ bổ sung mà bạn biết có thể nâng cấp độ đó thêm 10%. 

Tạo cơ hội cho sự linh hoạt và đa dạng ngay từ khi còn nhỏ  

Hãy hỏi những đứa trẻ bình thường về điều chúng quan tâm nhất trong cuộc sống và đó sẽ không phải là các vấn đề văn hóa, các cuộc tranh luận chính trị, tình trạng nhập cư hoặc tôn giáo. Trẻ em muốn dành thời gian chơi trò chơi điện tử, kết bạn, thử thách ở trường và vui chơi bất cứ khi nào chúng có thể. Được tiếp cận với một nền giáo dục đa ngôn ngữ mang đến cơ hội để tôn vinh sự đa dạng được tìm thấy trong các nền văn hóa của con người. 

Đa ngôn ngữ là cơ hội để học hỏi từ những khác biệt thay vì sợ hãi chúng. Khi chúng ta dành thời gian để tìm hiểu về các nền văn hóa và dân tộc khác nhau, thì sự đa dạng mà nền giáo dục này cung cấp sẽ cung cấp thêm sức mạnh và sự tự tin cho mỗi cá nhân. Mọi người có ý thức tốt hơn về việc họ phù hợp với vị trí nào trong xã hội khi họ tiếp cận được bức tranh toàn cảnh hơn. 

Đa ngôn ngữ cải thiện trí nhớ làm việc của một người. 

Giáo dục đa ngôn ngữ có tác dụng cải thiện trí nhớ hoạt động của cá nhân học nhiều ngôn ngữ phụ. Cải tiến này cung cấp khả năng xử lý thông tin tốt hơn khi tiếp xúc với các kích thích âm thanh, ý tưởng, khái niệm và trải nghiệm thực tế mới. Đồng thời, những cá nhân theo đuổi cơ hội giáo dục đa ngôn ngữ trải qua mức độ sợ hãi và lo lắng thấp hơn trong khi ít có khả năng bị rối loạn sức khỏe tâm thần hơn. 

Những người có thể nói nhiều ngôn ngữ cũng có xu hướng có nhiều bạn hơn khi so sánh với những sinh viên nói một ngôn ngữ, mặc dù những phẩm chất riêng biệt mà một số sinh viên có thể trải nghiệm trong cộng đồng của họ. Khi bạn có thể giao tiếp với nhiều người trôi chảy hơn, thì số lượng các cuộc trò chuyện sẽ tăng lên tương ứng và cuối cùng có thể dẫn đến hình thành tình bạn. 

Học một ngôn ngữ mới giúp bạn học thêm nhiều ngôn ngữ khác dễ dàng hơn. 

Khi ngôn ngữ thứ hai đã được học và một học sinh có thể chính thức gọi mình là “song ngữ”, thì người đó học ngôn ngữ thứ ba, rồi thứ tư, v.v. sẽ dễ dàng hơn nhiều. mỗi ngôn ngữ bổ sung mà một cá nhân có thể tiếp thu với sự trôi chảy sẽ giúp việc bắt đầu nói một ngôn ngữ khác một cách nhanh chóng dễ dàng hơn nhiều. Các cơ hội giáo dục song ngữ khuyến khích sự phát triển của não bộ, kích hoạt sự tập trung của học sinh và giảm lượng thời gian cần thiết để chuyển đổi giữa các chuyển đổi nhiệm vụ. 

Những người có thể nói nhiều hơn một ngôn ngữ có năng suất cao hơn tới 10% so với những người chỉ nói một ngôn ngữ. Chủ nghĩa đa ngôn ngữ cũng thúc đẩy “siêu nhiệm vụ”, là một hình thức đa nhiệm cho phép mọi người chuyển từ nhiệm vụ này sang nhiệm vụ khác mà không bị chậm trễ. Chỉ 2% dân số có khả năng này. Với khả năng này cần thiết khi bạn biết ba ngôn ngữ trở lên, bạn có thể trở thành một tài sản to lớn cho một nhà tuyển dụng tương lai hoặc trong việc phát triển cơ hội kinh doanh của chính bạn. 

Đa ngôn ngữ thúc đẩy phát triển trí tuệ cá nhân. 

Mặc dù có rất nhiều định nghĩa cho sự khôn ngoan, nhưng mọi người phát triển đặc điểm này do kinh nghiệm sống cá nhân của họ. Những người được mô tả là “linh hồn già” có nhiều trải nghiệm độc đáo so với những người “bình thường” trong xã hội. Khi bạn có cơ hội theo đuổi chủ nghĩa đa ngôn ngữ, thì bạn có thể tiếp cận nhiều trải nghiệm cá nhân hơn qua lăng kính của các nền văn hóa khác nhau. Sự trôi chảy của bạn có thể giúp bạn có thể học tập ở nước ngoài, tổ chức các cuộc trò chuyện với các nhóm cộng đồng khác nhau hoặc thậm chí xem các thử thách khác nhau trên truyền hình. 

Tìm hiểu về các nền văn hóa khác nhau là điều cần thiết cho quá trình giáo dục, nhưng lợi ích của việc trải nghiệm chúng một cách cá nhân còn lớn hơn nhiều. Khi một cá nhân tiếp cận với sự khôn ngoan hơn khi đưa ra quyết định, thì họ có thể xử lý tốt hơn sự khác biệt giữa đúng và sai trong cuộc sống của họ. Điều đó làm cho việc tiếp tục chọn con đường thích hợp để đi dễ dàng hơn rất nhiều. 

Bạn có thể đi du lịch thuận tiện hơn khi nghe hiểu những gì người khác đang trình bày 

Mặc dù một trong những nhược điểm của việc nói nhiều ngôn ngữ là nhu cầu gần như liên tục để chứng minh quốc tịch của bạn, nhưng thông thạo nhiều ngôn ngữ sẽ giúp bạn đi du lịch vòng quanh thế giới dễ dàng hơn rất nhiều. Bạn có thể được yêu cầu nói bằng ngôn ngữ mẹ đẻ của mình hoặc cung cấp hộ chiếu làm bằng chứng khi làm thủ tục hải quan, nhưng những lợi ích ở đây hầu như luôn vượt trội hơn những tiêu cực. Biết bạn đang gọi món gì tại một nhà hàng, hỏi đường đến một điểm đến cụ thể hoặc yêu cầu đề xuất đều dễ dàng hơn nhiều khi bạn có thể nói ngôn ngữ địa phương thay vì cố gắng sử dụng Google Dịch. 

Bộ não sẽ nhận được năng lượng tích cực giảm thiểu sự “già hóa” 

Khi bạn đa ngôn ngữ, thì trí nhớ làm việc của bạn không chỉ được cải thiện khi bạn theo đuổi từng ngôn ngữ phụ mới. Khoảng chú ý tổng thể của bạn được cải thiện khi so sánh với những người chỉ có thể nói một ngôn ngữ. Nguy cơ bị đột quỵ thậm chí còn thấp hơn nếu bạn có thể nói ít nhất hai ngôn ngữ thay vì nói đơn ngữ. Lợi thế này cũng có thể xuất hiện rất sớm trong cuộc đời, với trẻ dưới 7 tháng tuổi có khả năng thích nghi với những thay đổi trong môi trường tốt hơn. Người lớn nói nhiều ngôn ngữ cũng ít bị suy giảm nhận thức tổng thể hơn trong quá trình lão hóa tự nhiên. 

Những lợi ích đối với sức khỏe khi sử dụng đa ngôn ngữ 

Bạn sẽ phát hiện ra rằng ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy đa ngôn ngữ tạo ra nhiều tác động tích cực đến sức khỏe tổng thể của bộ não của bạn. Ngay cả khi nói thêm một ngôn ngữ cũng có thể giúp bạn giảm sự khởi phát của chứng sa sút trí tuệ. Nguy cơ mắc bệnh Alzheimer sẽ thấp hơn nếu bạn nói nhiều ngôn ngữ. Đa ngôn ngữ cũng sẽ cải thiện thời gian hồi phục đột quỵ của bạn, giảm mức độ căng thẳng tổng thể của bạn và nó có thể làm giảm lo lắng vì bạn tự nhiên cởi mở với nhiều ý tưởng hơn. 

Đa ngôn ngữ giúp bạn sống cởi mở hơn trong cuộc sống 

Charlemagne đã từng đưa ra nhận định rằng “nói một ngôn ngữ khác là bạn đang sở hữu một linh hồn thứ hai”. Khi bạn có khả năng theo đuổi chủ nghĩa đa ngôn ngữ, nghĩa là bạn đang nhận thức thế giới theo một cách khác. Mỗi ngôn ngữ cho phép bạn tiếp cận một nền văn hóa có thể có một ý tưởng đang tranh luận khác nhau. Một số người nói ba thứ tiếng trở lên nói rằng việc họ thông thạo nhiều thứ tiếng đôi khi khiến họ có cảm giác như đang cố gắng kết hợp nhiều tính cách. 

 Bạn có thể truyền đạt cho thế hệ tiếp theo về đa ngôn ngữ 

Nếu bạn biết nói nhiều thứ tiếng, bạn có thể truyền đặc điểm này cho con mình một cách tương đối dễ dàng. Tất cả những gì bạn cần làm là thường xuyên nói tất cả các ngôn ngữ ở nhà. Con bạn sẽ hiểu các hướng dẫn ngôn ngữ ngay từ khi còn nhỏ, thậm chí trước khi chúng có thể bắt đầu đọc các từ riêng lẻ. Cho chúng khả năng tự nhiên này ngay từ khi chúng còn thơ ấu có nghĩa là nỗ lực của bạn để học một cái gì đó mới có thể chuyển sang nhiều thế hệ sau nếu con bạn tiếp tục luyện tập. 

Bạn thuộc vào đa số dân số trên thế giới khi nói đa ngôn ngữ 

Một số người quyết định rằng đa ngôn ngữ không dành cho họ vì nó sẽ khiến họ cảm thấy khác biệt trong cộng đồng của mình. Một trong những quan niệm sai lầm lớn nhất về sự trôi chảy của ngôn ngữ là việc nói được hai thứ tiếng là một hiện tượng hiếm khi xảy ra. Hơn một nửa dân số thế giới nói thường xuyên ít nhất hai ngôn ngữ khác nhau mỗi ngày. Nhiều quốc gia coi song ngữ là chuẩn mực và thậm chí có thể yêu cầu học ngôn ngữ thứ ba (hoặc nhiều hơn) như một phần của quá trình đi học. Tất cả những ai muốn học một ngôn ngữ mới nên có cơ hội để làm như vậy. 

Những bất lợi xuất hiện khi sử dụng đa ngôn ngữ 

Khó hòa nhập với những cộng đồng chỉ sử dụng một ngôn ngữ duy nhất 

Khi bạn có thể nói nhiều ngôn ngữ trôi chảy, thì các xã hội đơn ngữ thường sẽ nhóm khả năng của bạn vào cuộc trò chuyện tổng thể về nhập cư. Một số người coi nỗ lực nói nhiều ngôn ngữ là mong muốn tạo ra biên giới rộng mở ở đất nước của họ, vì vậy họ phản đối mọi nỗ lực nói bất kỳ thứ gì khác ngoài ngôn ngữ đầu tiên. Bạn có thể thấy nhược điểm này rất phổ biến ở Hoa Kỳ khi có nỗ lực nói tiếng Tây Ban Nha bên cạnh tiếng Anh. Trong những tình huống nghiêm trọng, việc nói được nhiều thứ tiếng có thể khiến một số người trở nên cô lập với cộng đồng của họ vì họ bị coi là người theo chủ nghĩa tinh hoa. 

Thiếu nhiều giảng viên giúp bạn học tập để trở thành người đa ngôn ngữ 

Nhờ các nguồn tài nguyên trực tuyến có sẵn ngày nay có thể giúp bất kỳ ai trở nên đa ngôn ngữ, nhược điểm này đang dần biến mất. Nếu bạn không có quyền truy cập Internet tại nhà hoặc kết nối của bạn chậm, thì bạn có thể thấy mình buộc phải dựa vào những người hướng dẫn địa phương, những người có thể giúp bạn bắt đầu học một ngôn ngữ mới. Ở nhiều thị trấn nhỏ hiện nay, đây là một nguồn tài nguyên không có sẵn. Nếu không ai trong gia đình bạn nói song ngữ hoặc đa ngôn ngữ, thì bạn có thể không có bất kỳ lựa chọn nào khác cho bạn để bắt đầu quá trình học tập. Nhiều giảng viên đang gặp khó khăn trong việc đáp ứng các nhu cầu quy định về hiệu quả giáo dục, vì vậy việc cố gắng thêm một ngôn ngữ khác vào chương trình giảng dạy là điều quá khó. 

Phải tập trung hoàn toàn vào ngôn ngữ đang theo học để đem lại hiệu quả cao 

Trẻ em thường học nhiều ngôn ngữ một cách nhanh chóng bởi vì chúng chưa có cơ hội để thiết lập định nghĩa “bình thường” cho ngôn ngữ chính của chúng. Khi mọi người già đi, thói quen và thói quen ngôn ngữ của họ khiến việc đắm chìm hoàn toàn trong ngôn ngữ thứ hai trở nên khó khăn. Các tài nguyên như LingoHut có thể giúp bạn giao tiếp trôi chảy mà không tốn kém nếu bạn có kết nối dữ liệu, nhưng ngay cả khi đó, bạn cũng cần phải tự rèn luyện để tiếp tục sử dụng thành thạo ngôn ngữ thứ cấp. 

Học ngôn ngữ mới liên tục có thể ảnh hưởng tiêu cực đến trọng tâm học của trẻ  

Khi các trường đa ngôn ngữ sử dụng các ngôn ngữ khác nhau để giảng dạy suốt cả ngày, thì ưu tiên sẽ là mức độ thông thạo của học sinh đối với từng ngôn ngữ thay vì tập trung vào chủ đề chính của họ. Ngay cả khi trường học tạo ra các chương trình học tập này cho các hoạt động sau giờ học, bạn sẽ thấy một số người bỏ qua các phần khác của chương trình học để đảm bảo rằng họ đang sử dụng ngôn ngữ mới với khả năng tốt nhất của họ. 

Nếu học sinh tụt hậu trong lộ trình học một ngôn ngữ mới, thì việc cố gắng bắt kịp các kỹ năng sống cần thiết của các em có thể trở thành một thách thức. Mặc dù việc trở nên đa ngôn ngữ có thể rất quan trọng đối với các lựa chọn nghề nghiệp trong tương lai, nhưng một nền giáo dục toàn diện cũng là điều cần thiết. Chúng ta phải cung cấp một cấu trúc xã hội mà cả hai đều được nhấn mạnh với tầm quan trọng như nhau. 

Bạn có thể ít mối quan hệ hơn khi sử dụng đa ngôn ngữ 

Những người nói nhiều ngôn ngữ thường được xã hội nói chung nhìn nhận theo một khía cạnh khác. Không có gì lạ khi những người có thể nói hơn chục thứ tiếng được đặt lên bệ đỡ cho thành tích này. Không có gì lạ khi các sinh viên đăng ký vào các chương trình đa ngôn ngữ thấy mình chỉ kết bạn với những người khác học cùng lớp với họ. Bạn sẽ được tiếp xúc nhiều hơn với các nền văn hóa khác nhau khi theo đuổi chủ nghĩa đa ngôn ngữ, nhưng đôi khi nó có thể phải trả giá bằng việc hình thành mối quan hệ với những người khác. 

Nó gần như có thể trở thành một màn xiếc với những yêu cầu mà mọi người dành cho bạn khi bạn biết nhiều ngôn ngữ. Không có gì lạ khi ai đó yêu cầu bạn nói điều gì đó bằng một ngôn ngữ khác. “Tên tôi trong ngôn ngữ này là gì?” 

Cha mẹ luôn sử dụng ngôn ngữ phụ khi thông báo về khó khăn của bạn 

Khi lớn lên trong một gia đình đa ngôn ngữ, bạn sẽ biết rằng mình đang gặp rắc rối vì cha mẹ hoặc người giám hộ của bạn luôn sử dụng ngôn ngữ phụ để giao tiếp với bạn. Có một logic nhất định đối với hành vi này vì nó tạo ra một mức độ riêng tư cho cuộc trò chuyện đó nếu hầu hết những người khác trong cộng đồng của bạn không biết những gì đang được nói.  

Đồng thời, bất kỳ ai cũng có thể phát hiện ra sự tức giận hoặc thất vọng trong giọng nói của người khác, bất kể người đó đang nói ngôn ngữ nào. Điều đó có thể khiến nó trở thành một cuộc gặp gỡ đáng xấu hổ ngay cả khi mục đích có thể là làm ngược lại. 

Thiết bị thông minh khó khăn khi nhận diện ngôn ngữ bạn cài đặt 

Một trong những khía cạnh khó chịu nhất của việc đa ngôn ngữ liên quan đến chức năng tự động sửa lỗi trên điện thoại của bạn. Nếu bạn đang cố gắng nhắn tin bằng một ngôn ngữ khác với ngôn ngữ chính được đặt cho thiết bị của mình, thì “từ sai chính tả” sẽ thích ứng với ngôn ngữ tương đương bất cứ khi nào có thể. Ngay cả khi bạn đang cố gắng đưa ra một cụm từ đơn giản dưới dạng văn bản, việc cố gắng gửi đi thông điệp có thể trở thành một bài tập về sự kiên nhẫn. 

Bạn có thể bắt đầu nói lẫn lộn các ngôn ngữ khác nhau khi giao tiếp

Khi bạn có thể nói thành thạo nhiều ngôn ngữ, thì không có gì lạ khi bạn kết hợp các ngôn ngữ khác nhau lại khi trò chuyện hoặc giao tiếp. Nếu bạn thích phát minh ra các từ mới bằng ngôn ngữ chính của mình, thì bạn có thể gặp bất lợi này thường xuyên hơn. Bạn cũng có thể thấy mình đưa ra các thuật ngữ khác nhau khi mọi thứ xảy ra với bạn suốt cả ngày.  

Bạn phải liên tục tập trung vào ngôn ngữ bạn đang nói để tránh làm rối những gì bạn đang nói. Ngay cả khi luôn cảnh giác, không có gì lạ khi bắt đầu một câu bằng một ngôn ngữ, và sau đó kết thúc bằng một ngôn ngữ khác. 

Trên đây là một số những ưu và nhược điểm thường gặp phải khi sử dụng đa ngôn ngữ. Vậy đối với việc dạy trẻ đa ngôn ngữ phụ huynh chúng ta cần phải lưu ý những gì? Làm thế nào để dạy con tốt nhất? Làm thế nào để giúp con thích nghi được với nhiều môi trường sống khác nhau? 

Những quan điểm đúc kết của Phi Hoa về nuôi dạy con  

Là một người mẹ, một người Việt đang sinh sống tại Nhật, Phi Hoa cũng đang sử dụng ít nhất hai ngôn ngữ chính. Hoa cũng mong muốn con của mình có thể phát triển kiến thức, kỹ năng nhiều hơn thông qua việc học tập. Hoa xin chia sẻ một số quan điểm của mình khi nuôi dạy trẻ, Hoa mong rằng kinh nghiệm của mình có thể giúp đỡ mọi người phần nào đó trong cách nuôi dạy con đa ngôn ngữ: 

• Nuôi con là niềm vui chứ không phải gánh nặng, nếu bạn chưa tìm được niềm vui thông qua việc nuôi dạy con cái thì nên xem xét lại bản thân mình một chút. 
• Không áp đặt con phải đạt được những kỳ vọng của bản thân mình, không gây áp lực cho con. Bố mẹ chính là tấm gương là xuất phát điểm tốt nhất của con, hãy tự hoàn thiện bản thân mình. 
• Cha mẹ cần tôn trọng những điểm khác biệt của con, không so sánh con mình với con người khác. Không gây cho con những áp lực vì phải giống ai đó mà cha mẹ thần tượng hoặc ngưỡng mộ. 
• Hãy xây dựng sự tự tin của con mình trong những hoạt động thường ngày, sự tự tin đó có thể chiếm đến 50% cho những thành công sau này của con bạn. 

Bạn có thể xem chi tiết hơn tại:

Các bạn hãy đọc kỹ bài này; và lưu lại 10 nguyên tắc sau để tránh bị thất lễ khi giao tiếp trên bàn ăn với người Nhật nhé! 

Video chia sẻ của Hoa về 10 quy tắc dùng bữa với Khách Nhật

Nguyên tắc thứ 1: Vị trí ngồi nên được cân nhắc cẩn thận

Một nguyên tác ngầm ở Nhật là vị trí ngồi trong cùng thường sẽ dành cho những người đứng đầu, chức vụ cao nhất. Đây cũng là vị trí ngồi xa cửa nhất. Bởi vậy, nếu chỉ có 2 người trong buổi tiệc đó, bạn sẽ cần cẩn trọng nhường chỗ cho đối tác của mình ngồi ở phía trong cùng. Hành động này sẽ khiến cho hình ảnh của bạn trở nên tinh tế hơn.

Thường các kiểu ghế của Nhật sẽ được chia ra làm 2 loại chính. Loại thứ nhất là kiểu dáng sofa. Loại thứ hai là kiểu ghế gỗ rời, tách riêng. Nếu buổi tiệc của bạn có sự xuất hiện của 2 loại ghế này, hãy chủ động mời đối tác ngồi ở ghế sofa – vị trí tốt hơn mình. Đây là một nguyên tắc ứng xử cơ bản (マナー) để thể hiện sự tôn trọng của bạn dành cho người còn lại. 

Tuy nhiên, các bạn cần đặc biệt lưu ý vì nguyên tắc này không áp dụng được trong tất cả các trường hợp. Ví dụ như trong buổi gặp mặt có khoảng từ 5 đến 7 người từ 2 công ty khác nhau; chỗ ngồi chính giữa mới chính là vị trí dành cho người quan trọng nhất. Lý do là bởi chỉ khi ngồi vị trí này thì người đứng đầu mới có thể tham gia vào hầu hết các cuộc hội thoại một cách thoải mái và thuận tiện nhất. Những nguyên tắc này có thể sẽ gây khó dễ cho bạn trong khoảng thời gian đầu nhưng Hoa tin rằng, chỉ cần các bạn chú ý quan sát và thực sự để tâm, bạn sẽ thành thục được chúng.

Nguyên tắc thứ 2: Người chọn món đầu tiên nên là đối tác

Khách hàng hay đối tác là vô cùng quan trọng, bạn nên để họ chọn món trước!

Bạn có thể hỏi rằng: Anh/chị đã chọn được món nào chưa? Sau khi đối tác trả lời món của họ, bạn cũng sẽ gọi món của mình.

Để minh họa rõ hơn, bạn có thể tưởng tượng mình đang ngồi cùng với đối tác. Điều đầu tiên nên làm là đưa menu cho họ và nói là “いかがされますか。” (Anh/ Chị chọn món gì ạ?)・お決まりですか。Câu hỏi này tuy đơn giản nhưng khách hàng có thể cảm nhận được sự quan tâm đến từ mình. Sau khi đã lựa được món, bạn có thể gọi nhân viên để chuẩn bị món cho khách hàng. 

Nguyên tắc thứ 3: Lưu khi nâng cốc cùng đối tác

Nguyên tắc này tuy quan trọng nhưng rất nhiều người lại chưa được biết đến hoặc quên mất. Khi cạn chén (乾杯) hay nâng cốc với đối tác, bạn cần chú ý đến vị trí nâng của cốc. Tại sao lại vậy? Người Nhật có nguyên tắc rằng nếu bạn là người có chức vụ cao thì sẽ để cốc cao hơn những người còn lại. Khi bạn đi ăn một mình với khách hàng, lúc này để thể hiện sự tôn trọng, khách hàng sẽ là người cần được đề cao. Chính vì thế bạn cần nâng chén sao cho chén của mình thấp hơn khách hàng. Bạn cần thực sự lưu ý điểm này nếu không muốn thất lễ với khách hàng. 

Thực tế, nguyên tắc này không được biết đến phổ biến ở người Việt. Ngoài ra, bạn cũng cần lưu ý rằng người Nhật sẽ không thích chạm cốc nhiều như Việt Nam. Có thể thấy trong các buổi tiệc ở Việt Nam, cứ cách vài phút là cạch một lần. Tuy nhiên, người Nhật lại hoàn toàn trái ngược. Họ sẽ chỉ chạm cốc hay nâng chén 1 lần vào trước bữa ăn mà thôi. 

Nguyên tắc 4: Gắp thức ăn cho khách hàng bằng đũa của mình được xem là thiếu tôn trọng

Trong các cuộc hội ngộ hay tiếp khách của Việt Nam, chúng ta thường thể hiện sự hiếu khách, tôn trọng của mình bằng cách gắp thức ăn cho đối tác bằng chính đôi đũa của mình. Hay nhiều người thậm chí còn nhường thức ăn trong bát của mình cho khách hàng. Hành động này đối với người Nhật thường được coi là thiếu sạch sẽ, thiếu tôn trọng. Nếu bạn thực sự muốn gắp thức ăn cho khách, bạn có thể dùng một đôi đũa khác để thể hiện sự tinh tế của mình nhé!

Nguyên tắc số 5: Nên mời đối tác ăn trước, giữ tốc độ ăn phù hợp

Khi các đĩa thức ăn đã được bày trên bàn chẳng hạn:

Hãy chú ý tránh đụng đũa, ăn trước khách hàng. Nhất là đối với cấp trên, người có chức vụ cao hơn mình. Thay vào đó, bạn nên mời họ ăn trước một cách lịch sự. Khi người ta bắt đầu ăn rồi thì lúc này mình mới nên đụng đũa. Hoa tin rằng đây là một phép lịch sự tối thiểu bạn cần phải nắm được.

Nếu trong bữa ăn cần bàn về công việc:

Trong trường hợp này, các bạn nên nhìn tốc độ ăn của khách để điều chỉnh tốc độ của mình. Nếu như khách chưa ăn được gì nhiều mà bạn đã ăn hết rồi thì thực sự sẽ rất thất lễ. Chính vì vậy hãy chú ý điều chỉnh tốc độ ăn của mình theo khách hàng. Nắm vững nguyên tắc này sẽ khiến bạn trở nên tinh tế hơn và khách hàng cũng sẽ thoải mái hơn khi dùng bữa với mình.

Nguyên tắc 6: Chú ý nếu khách đã uống hết đồ uống

Bạn cần thể hiện sự quan tâm của mình khi đối tác đã dùng hết đồ uống

Khi bạn quan sát đối tác đã uống hết đồ uống trong cốc (cốc trà, cốc rượu hay bia); bạn hãy tinh tế đề xuất: 何を食べ間れますか。 (Anh/chị có muốn uống gì nữa không? ). Đừng bao giờ để cốc của đối tác ở trong tình trạng cạn sạch. Hãy để tâm và chủ động hỏi ý kiến của họ. Hành động này của bạn sẽ thể hiện sự quan tâm cũng như là trân trọng người đối diện.

Nhớ rót rượu/ bia cho đối tác!

Khi đi tiếp khách Nhật mà cần uống rượu, bia, bạn còn cần phải lưu ý thêm một nguyên tắc nữa cũng rất quan trọng. Hãy luôn là người chủ động rót rượu hoặc bia cho khách. Một số nhà hàng khi phục vụ sẽ mang luôn một cốc đã rót rượu hoặc bia sẵn. Nhưng đôi khi, một số nơi bạn sẽ được phục vụ với một chai rượu hoặc bia chưa được rót. Lúc đó, bạn hãy là người chủ động rót cho họ nhé! Khách hàng cũng sẽ lịch sự rót lại cho bạn, cần tránh tối đa việc để họ tự cầm tự rót. 

Nguyên tắc thứ 7: Vừa ăn vừa nói chuyện là hành động nên tránh

Chỉ nói chuyện khi đã nuốt xong thức ăn!

Hành động vừa ăn vừa nói là một điều tối kị trong tiếp khách. Nói chuyện với một cái miệng đầy thức ăn sẽ khiến cho đối phương có cảm giác không sạch sẽ và không lịch sự cho lắm. Thậm chí đối tác có thể cảm thấy ái ngại và không thoải mái vì họ sợ làm phiền bạn ăn. 

Không nên tạo tiếng động khi ăn

Tiếng động có thể được tạo ra khi chúng ta nhai thức ăn; hay cũng có thể là tiếng lách cách từ bát đũa khi gắp thức ăn. Dù là vô tình nhưng bạn cũng nên chủ động hạn chế lại và tạo cho mình thói quen nhai khép miệng. Điều này có thể giảm nhiều lần âm thanh có thể phát ra do nhai đó.

Mặc dù vậy, trong một số trường hợp, việc bạn tạo ra tiếng động khi ăn sẽ khiến cho người đối diện biết rằng bạn đang rất ngon miệng và hài lòng với món ăn. Ví dụ khi bạn ăn mì ramen chẳng hạn. Tiếng húp mì soạt soạt, tạo ra tiếng (音を立てる). Đây là một dấu hiệu bạn đang ăn rất ngon lành. Bạn đang thưởng thức, hài lòng và tận hưởng (楽しめる). Tuy nhiên, chỉ có một số trường hợp như vậy thôi. Tốt hơn hết là vẫn cố gắng không tạo ra tiếng khi ăn; đặc biệt là va đập của đũa bát và nhai thức ăn. 

Nguyên tắc thứ 8. Dùng dao, dĩa đúng cách

Khi tiếp đón đối tác VIP, thường thường các bạn sẽ phải tổ chức ở một nơi sang trọng. Chính vì thế, nắm được nguyên tắc dùng dao nĩa là vô cùng quan trọng để không bị luống cuống. Hoa có thể lấy ví dụ như các bàn tiệc ở các nhà hàng Tây của Pháp hoặc Ý. Hoa đã may mắn có khá nhiều cơ hội đến những nhà hàng như vậy. Sau khi bước vào nhà hàng, trên bàn tiệc sẽ bày rất nhiều dao, dĩa cũng như là thìa. Nếu như bạn không có kinh nghiệm và chưa nắm được nguyên tắc thì thực sự sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Nếu khách hàng là một người hay quan sát, họ sẽ nhận ra ngay và có thể đánh giá bạn là thiếu kinh nghiệm thực chiến.

Hoa có thấy một quy tắc khá đơn giản mà cách bạn có thể áp dụng đó là: Nên chọn dao và dĩa từ ngoài vào trong. Đừng nên chỉ thấy cái gì tiện tay hoặc đúng với ý thích của mình là cầm. Điều này sẽ làm lộ ra điểm yếu của bạn và cho thấy bạn chưa thực sự để tâm vào đối tác. 

Nguyên tắc thứ 9: Tránh nói lớn tên công ty đối tác và công ty mình

Khi các bạn tiếp khách ở nơi công cộng như nhà hàng: 

Sau nhiều lần đón tiếp đối tác, Hoa nhận ra bạn không nên nói tên công ty của đối tác; cũng như là tên công ty của mình một cách quá lớn, quá lộ liễu, gây sự chú ý từ nhiều người. Một điều cấm kỵ hơn cả là nói tên công ty bên thứ 3 của mình. Hoa có thể lấy ví dụ như ABC 社の。。。Thay vào đó bạn nên nói rằng: Vấn đề này (例の件ですが。。。) để tránh gây ra những hiểu lầm không đáng có.

Còn đối với trường hợp phòng tiếp khách là phòng kín (個室), lúc này bạn có thể chia sẻ những thông tin riêng tư và mang tính bí mật cao hơn. Vì phòng kín là nơi chỉ có bạn và đối tác, bí mật kinh doanh của hai bên sẽ không bị lộ ra bên ngoài. Chính vì thế, nếu bạn là người khôn ngoan, hãy dựa vào tính chất công việc và nội dung cuộc tiếp khách để chủ động chọn địa điểm cho phù hợp đối với cả hai bên.

Đặc biệt trong các thương vụ M&A, bạn cần thận trọng khi tiết lộ tên công ty mua hoặc bán 

Theo những gì Hoa quan sát, một dự án sẽ không được gọi bằng tên chính thức mà thường được bàn bằng nickname mà chỉ người trong cuộc biết. Ví dụ như Diamond (kim cương); hay có thể là Mirai (tương lai) chẳng hạn. Chính vì thế, khi bạn trao đổi với đối tác, bạn nên chú ý sử dụng nickname trong suốt cuộc nói chuyện để tránh bị tiết lộ quá lộ liễu ra bên ngoài. 

Điều này có thể được áp dụng cả trong công ty của bạn. Bạn chỉ nên tiết lộ thông tin về đối tượng mua hoặc bán cho sếp hoặc nội bộ trong team của bạn mà thôi. Tránh nói chuyện phiếm hoặc vô tình nói ra đối với những nhân viên khác trong công ty. Đây là một nguyên tắc tối quan trọng các thương vụ kinh doanh! Một khi các bạn giữ kín được thông tin cho đối tác, trao đổi một cách có chừng mực, đúng nơi đúng lúc; thì Hoa tin đối tác của bạn sẽ có thể tin tưởng các bạn nhiều hơn, từ đó việc thảo luận kinh doanh sẽ dễ dàng hơn.

Nguyên tắc thứ 10: Nguyên tắc thanh toán và lời cảm ơn

Chú ý khi thanh toán tiền

Khi bạn muốn thiết đãi và thể hiện sự kính trọng đối với khách hàng

Hãy chủ động là người trả tiền nếu bạn thực sự muốn khách hàng nhìn thấy tầm quan trọng của họ đối với bạn. Một lưu ý khi trả tiền đó là bạn nên gọi lễ tân chứ không nên ngồi trước mặt khách hàng. Bạn có thể nói  会計お願いします。お勘定ください. (Vui lòng tính tiền cho tôi ạ!). Tốt hơn hết, bạn nên đi ra ngoài thanh toán ở chỗ mà đối tác không nhìn thấy. Hành động này có thể tránh để khách hàng rơi vào tình trạng ngượng ngùng và giành thanh toán với bạn. 

Nguyên tắc này tuy đơn giản nhưng cũng vô cùng quan trọng. Bạn có thể chờ đến lúc ăn đến món cuối – món tráng miệng rồi đứng lên thanh toán tiền trước. Đừng để cho khách là người phải đứng dậy trả tiền hay giành quyền trả tiền với bạn. 

Khi hai doanh nghiệp đối tác ngang tầm nhau?!

Hoa đã từng được đi tiếp các vị khách đến từ các công ty ngang hàng với mình. Thậm chí nhiều lúc Hoa còn không biết mingh là khách của họ hay họ là khách của mình nữa. Trong trường hợp này, Hoa nghĩ bạn không cần thiết phải nâng đối tác của mình lên cao quá mà giành trả tiền với họ. Tuy nhiên, điều cần thực sự để ý là hãy nghĩ lại xem những lần trước bên nào là người trả tiền. Nếu trước đó, họ đã từng là người thiết đãi thì lần này sẽ đến lượt bạn thể hiện sự thiện chí của mình.

Chia sẻ thêm là khi Hoa đi ăn với các giám đốc của các doanh nghiệp lớn; Hoa thường thấy họ thường chủ động và vui vẻ trả tiền trước. Kể cả khi hai công ty của Hoa và đối tác là ngang tầm nhau. Mặc dù vậy, bạn có thể thể hiện tấm lòng của mình bằng cách nói trước rằng “Hãy để tôi thanh toán hôm nay”. Hành động này cũng cho thấy bạn rất để tâm và ghi nhỡ những lần thiết đãi trước đó. 

Hãy nhớ nói lời cảm ơn!

Đừng quên cảm ơn đối tác và nhân viên ở nhà hàng

Khi bạn được ai đó thiết đãi, dù là cá nhân hay trên tư cách đối tác của công ty, bạn vẫn cần lịch sự nói lời cảm ơn. Bạn có thể nói rằng ご馳走様でした (Cảm ơn anh/chị đã mời tôi). Ngoài ra, bạn cũng nên gửi lời cảm ơn tới nhân viên – người đã hoàn thành nhiệm vụ của họ và chăm sóc bạn cẩn thận trong suốt quá trình tiếp khách. 

Để lễ độ và lịch sự nhất, ,bạn nên nói lời cảm ơn 3 lần.

Lần đầu tiên là khi bạn và đối tác vừa mới ăn xong 

Lần tiếp theo là khi bạn ra khỏi cửa hàng

 Lần cuối cùng có thể là khi có cơ hội gặp gỡ đối tác lần gần nhất sau đó

Giả sử như bạn có cơ hội gặp mặt đối tác sau 2 tháng, bạn có thể nói: “Cảm ơn vì đã thiết đãi tôi lần trước, tôi đã rất ngon miệng”. Nếu bạn ghi nhớ được nguyên tắc này, Hoa nghĩ rằng các đối tác sẽ cảm thấy rất vui và hài lòng trong những lần hợp tác tiếp theo.

Video Hoa chia sẻ về 10 NGUYÊN TẮC VÀNG KHI ĐI ĂN VỚI KHÁCH HÀNG/ CẤP TRÊN NGƯỜI NHẬT

 Ngày hôm nay, Hoa đã chia sẻ rất chi tiết về nguyên tắc ứng xử trong kinh doanh (ビジネス　マナー ) cơ bản và rất quan trọng; khi các bạn đi ăn uống và tiếp khách Nhật. Hãy thử áp dụng những gì Hoa chia sẻ khi đi làm tại doanh nghiệp Nhật ! Tuy những nguyên tắc này có vẻ hơi khuôn mẫu nhưng lại rất hiệu quả. Chúng có thể giúp bạn trở nên dạn dày kinh nghiệm hơn; cùng với đó là thể hiện lòng tôn trọng đối với khách . Và sẽ khiến cho công việc của bạn thuận lợi hơn và người khác sẽ nhìn bạn với một ánh mắt khác.

Hãy mạnh dạn đặt câu hỏi cho Hoa nếu bạn thích chủ đề này hoặc có bất cứ thắc mắc gì trong việc đối đãi khách hàng Nhật nhé! Hoa sẽ cố gắng trả lời nhanh nhất.

Có thể bạn cũng quan tâm

Kinh doanh – Đi làm tại Nhật: Nguyên tắc cần biết khi bạn đi uống với người Nhật?!

Kinh doanh – Đi làm ở Nhật: Nguyên tắc trao danh thiếp với người Nhật!

Phương pháp giỏi Tiếng Nhật 4 kỹ năng dành cho người muốn đi làm ở Nhật

5 điều Phi Hoa không thích về người Nhật!

Kinh doanh tại Nhật – Sức hút bất ngờ khi doanh nghiệp Nhật có Giám đốc nữ là người Việt Nam

Kinh doanh tại Nhật: Thủ tục cần biết khi bạn muốn xin Visa Kinh doanh ở Nhật!

Tôi là Phi Hoa. Doanh nhân Việt Nam tại Nhật Bản. Mẹ của hai thiên thần nhỏ. Người truyền cảm hứng cho các bạn trẻ Việt Nam. Cùng kết nối và theo dõi những chia sẻ mới nhất của Hoa về Hành trình chinh phục Nhật Bản tại các kênh sau nhé!

Page Phi Hoa – Chinh phục Nhật Bản https://bit.ly/30pdhas

Cộng đồng Cùng chinh phục Nhật Bản: https://bit.ly/3hm6pBH

Youtube những chia sẻ của Hoa: https://bit.ly/2E4Po0z

Bạn cần được tư vấn, giải đáp thắc mắc từ Hoa? Đừng ngại gởi đến Hoa những câu hỏi tại đây nhé!