Với kinh nghiệm tự tay làm thủ tục nhập học và đưa con nhỏ đi học tại Nhật, Admin chia ra khó khăn của trẻ em tại Nhật ra làm 4 loại khác nhau. Bài viết hôm nay, ta sẽ tập trung vào khó khăn lớn nhất: Giao tiếp.

Khó khăn do có rào cản ngôn ngữ

Nếu con bạn được sinh ra tại Nhật hoặc sớm được đưa sang Nhật ở độ tuổi đi nhà trẻ, thì con sẽ không gặp khó khăn gì về tiếng Nhật. Tuy nhiên, với những bé lớn hơn thì có thể sẽ gặp phải trở ngại về tiếng. Khi đó, con sẽ ngại tiếp xúc, muốn chơi cùng các bạn nhưng không biết nói sao, gây khó khăn cho con trong việc kết bạn.  

Việc chơi với bạn, con đã thấy chút khó khăn rồi thì trong việc học lại càng khó hơn. Hầu hết các trường Nhật đều có bố trí giáo viên tiếng Nhật hỗ trợ tiếng cho học sinh người nước ngoài, nhưng không phải ngày nào con cũng có tiết học tiếng Nhật. Vì vậy, bản thân con phải tự vận động là chính. Con sẽ phải nổ lực gấp mấy lần các bạn trong lớp để có thể hiểu bài và làm bài đúng. Giai đoạn trau dồi tiếng Nhật này của con, thật sự rất cần sự đồng hành của bố mẹ. 

Vậy bố mẹ cần đồng hành với con như thế nào?

Riêng ad, đồng hành cùng con bước qua thời gian ban đầu đầy khó khăn quan trọng nhất là giành thời gian cho con nhiều hơn.

a. Cùng con đến trường và đón con đi học về

Trẻ con thường hay nghĩ gì là nói ngay ra, không để được lâu. Qua từng câu chuyện của con trên đường về nhà, ta biết được con cần những lời khuyên nào, và dạy luôn cho con không nên làm hay cần phải làm gì với tình huống con đã kể. Nếu hôm đó con gặp phải 1 vấn đề nghiêm trọng thì phụ huynh có thể biết ngay và gặp trực tiếp ngay cô giáo chủ nhiệm để trao đổi cùng cô, thống nhất phương án giải quyết ngay vấn đề cho con. 

b. Cùng con làm bài tập về nhà

Do sự khác nhau giữa 2 hệ thống giáo dục Việt-Nhật, môn học của bậc tiểu học Nhật Bản, nhất là môn toán chắc chắn làm cho không ít bậc phụ huynh Việt Nam hoang mang không biết phải giải thích, dạy con sao cho con hiểu. Vì ngay cả bản thân mình đôi khi cũng không hiểu nếu không cùng con xem lại sách giáo khoa. Cùng đồng hành với con trong quá trình làm bài ở nhà là một sự trợ giúp rất lớn cho bé.

c. Cùng con tiếp xúc với tiếng Nhật thật “tự nhiên”

Sau giờ học mệt mỏi trên trường lớp, nếu về nhà, con trẻ còn bị ép học theo kiểu mẹ là cô giáo ngồi sát bên dạy học thì dễ bị “xì-trét” cả mẹ lẫn con. Vì thế, làm bạn học cùng con vừa chơi vừa học đôi khi con lại tiếp thu tiếng Nhật 1 cách tự nhiên đến không ngờ. Bạn cũng đừng quên cùng con đi các lớp học tiếng Nhật miễn phí, các câu lạc bộ giao lưu dành cho người nước ngoài ở khu vực mình sống nhé. Bạn và con sẽ học được nhiều thứ lắm đấy, không chỉ riêng tiếng Nhật thôi đâu.  

Trên đây là khó khăn đầu tiên và cũng là khó khăn lớn nhất mà không chỉ con nhỏ mà còn cả các bậc phụ huynh phải đối mặt. Bài viết tiếp theo, admin sẽ chia sẻ tiếp những khó khăn khác nhé!

Hôm trước, con trai của Hoa là Ken đã tự đọc hết một cuốn ehon tiếng Nhật cho em Mai nghe. Hoa cảm động quá, ôm chầm lấy con. Trước giờ Ken đều bắt mẹ đọc hộ, nay tự đọc được vanh vách. Hoa suýt khóc. Hôn Ken vào má, Hoa thấy Ken vô cùng hạnh phúc vì được mẹ nhìn nhận.  

Chỉ một điều vô cùng nhỏ như vậy nhưng Ken đã có thêm rất nhiều tự tin. Thích đọc sách hơn và yên tâm là mình có thể làm được. I can make it. Trẻ con sẽ tin vào những lời khen của mẹ. Sẽ sống với nó. Sẽ trở thành người vĩ đại nếu mẹ thực sự có niềm tin vĩ đại cho con – Hoa luôn nghĩ thế! Bởi vậy, Hoa có vài nguyên tắc 3 không khi làm mẹ và cư xử với con:  

1. Không khen con một cách “trống rỗng”

Nếu chỉ khen “Con giỏi thế, con thông minh thế. Con siêu quá. ” thì khó sẽ tạo ra được động lực cho con tiếp tục nỗ lực. Vì thế Hoa luôn khen: “Con làm tốt lắm. Con đã cố gắng rất nhiều. / Tất cả là do con đã luyện tập đấy / Con đã không sợ sai nhỉ … ” Tất cả nhằm mục đích để Ken hiểu là: Thành công hay thành quả có được do luyện tập và cố gắng chứ không phải do trời phú. Nếu chăm chỉ sẽ có thành quả.  

2. Không yêu cầu con phải thi đua – shobu hay tranh giành giải nhất với ai 

Con trai Hoa hay thích chơi gì cũng phải được nhất. Cái tính hiếu thắng có cái tốt nhưng nhiều cái xấu hơn.  Hôm nọ chơi xúc xắc với mẹ thua mà khóc luôn và ko chịu nhận thua. Mỗi lần như thế mẹ lại phải giải thích vô cùng dài và dài.

Gần đây Ken đã hiểu lời mẹ nói: Thắng thua là chuyện bình thường. Có thua có thắng. Chỉ cần con không bỏ cuộc, cứ tiếp tục cố gắng thì sẽ có lúc con thắng lớn. Thua cũng không phải buồn. Đôi khi con cứ chấp nhận. Thua trò này nhưng trò khác con có thể thắng.  

3. Không chê con dốt và so sánh con với người bên cạnh 

Có những thứ Ken chưa làm tốt, vụng về hay quên… nhưng mẹ Hoa không bao giờ chê con dốt hay dùng những từ ngữ thể hiện rằng con không có năng lực. (Nhiều lúc chán lắm, dạy mãi mà con không hợp tác thì cũng định thốt lên vài câu tiêu cực nhưng Hoa lại tự ngăn mình lại). Hoa chỉ nhận xét rằng con nên cố gắng hơn nếu kết quả chưa đạt kì vọng. Phi Hoa tin rằng, niềm tin của bố mẹ dành cho con mình là món quà quý giá nhất và là điều to lớn nhất bố mẹ có thể dành cho con cái. Hoa tin con Hoa có năng lực. Việc của Hoa là tìm kiếm hoặc gợi mở giúp con. 

Hôm trước đến họp phụ huynh trường Ken. Hoa có hỏi cô giáo chủ nhiệm “Con tôi so với những đứa trẻ khác thì học lực và tiếng Anh ra sao? Cô đánh giá thế nào về tiềm năng của bé? “.

Cách cô giáo trả lời và nhấn mạnh khiến Hoa càng tự nhủ không được so sánh con. Cô nói: “Chúng tôi không bao giờ so sánh Ken với những bạn cùng lớp để đưa ra kết luận là Ken giỏi Ken kém, Ken nọ kia. Chúng tôi không so sánh và đối xử công bằng với các bé. Ken là chính Ken và chúng tôi sẽ giúp Ken phát triển tiềm năng, đồng thời cải thiện những điểm yếu theo cách Ken phù hợp nhất chứ không cần phải theo hay giống bạn nào khác. Tuy nhiên, chúng tôi sẽ lấy kết quả đánh giá học lực và các khả năng của Ken để so sánh với chỉ số trung bình của độ tuổi mà Ken đang ở . Điều đó là tham khảo để bố mẹ biết Ken so với những đứa trẻ bằng tuổi theo thống kê thì đang ở đâu. Không bao giờ so sánh con. Càng không so sánh để con cảm thấy mình bị kém cỏi.”

Trên đây là nguyên tắc làm mẹ của Hoa.

Đọc Ehon là gì?

Ehon thực chất chính là những quyển truyện dành cho trẻ nhỏ từ 0 – 10 tuổi tại Nhật Bản được các mẹ lựa chọn đọc cho bé mỗi tối trước khi đi ngủ. Ehon thường là song ngữ, giúp nuôi dưỡng tâm hồn bé và giúp mẹ trao đổi với bé dễ dàng hơn thông qua những câu chuyện nhỏ. 

Tùy từng độ tuổi khác nhau mà mẹ sẽ có cách đọc để các bé có thể theo được. Giống như bé Ken 5 tuổi nhà Hoa thì có thể lý giải được khá nhiều tình tiết trong câu chuyện mẹ đọc rồi nên Hoa sẽ hướng theo dạng lồng ghép câu hỏi để con có thể phát triển tư duy tốt hơn.  

Trẻ nhỏ thường rất thích những câu chuyện mang tính hành động, phiêu lưu, bí hiểm, tưởng tượng như: Alice ở xứ sở thần tiên mà thuật ngữ tiếng Nhật là “yukite kairi monogatari”- tiếng Anh “home-way-home”. Hãy để trẻ tập trung được hơn 10 giây trở đi rồi mới bắt đầu những cuốn ehon như thế để trẻ được thỏa mãn trí tò mò và ham muốn hành động trong mình. 

Đọc Ehon như thế nào để mang lại hiệu quả nhất? 

Đối với các trẻ em tại Nhật hiện nay thì đọc Ehon đã trở thành một phần không thể thiếu trong quá trình phát triển cũng như rèn luyện kỹ năng, tư duy của trẻ. Vậy làm thế nào để đọc Ehon mang lại kết quả tốt nhất để đạt được kỳ vọng? 

• Tốc độ đọc: Tùy vào độ tuổi của trẻ để mẹ có thể đọc và giải thích theo các tốc độ khác nhau. Nếu trẻ từ 0 – 2 tuổi não bộ chưa phát triển thì nên đọc chậm, to, rõ ràng để bé có thể hiểu và tăng khả năng tiếp nhận. Từ 3 tuổi trở đi mẹ có thể đọc nhanh hơn và thêm vào đó những câu hỏi để kích thích trí não cho bé. 
• Điều chỉnh giọng đọc theo từng nhân vật: Sự đặc biệt tạo nên thương hiệu ehon chính là bố mẹ có thể tạo ra thế giới trong từng câu chuyện, nhân vật cùng các cốt truyện sinh động. Giúp con thấy tò mò và hứng thú với từng trang sách. 
• Lựa chọn tư thế ngồi đọc Ehon cho con mình: Bố mẹ có thể lựa chọn đặt cho con vị trí ngồi theo từng nhân vật để bé có cảm giác mình đang xem một vở kịch nhỏ trong quyển sách đó. Nhờ đó, khi quan sát và lắng nghe bé cũng có thể có cảm xúc nhiều hơn với hình ảnh, màu sắc trong cuốn sách đó. 

Trong video dưới đây, Hoa cũng cùng bé Ken đọc Ehon một cuốn truyện ngắn, mọi người cùng theo dõi xem có giống với cách mình vẫn đọc cho bé nhà mình không nhé! 

Tôi là Phi Hoa. Doanh nhân Việt Nam tại Nhật Bản. Mẹ của hai thiên thần nhỏ. Người truyền cảm hứng cho các bạn trẻ Việt Nam. Cùng kết nối và theo dõi những chia sẻ mới nhất của Hoa về Hành trình chinh phục Nhật Bản tại các kênh sau nhé:

 Page Phi Hoa – Chinh phục Nhật Bản: https://bit.ly/30pdhas

 Cộng đồng Cùng chinh phục Nhật Bản: https://bit.ly/3hm6pBH

 Youtube những chia sẻ của Hoa: https://bit.ly/2E4Po0z

Bạn cần được tư vấn, giải đáp thắc mắc từ Hoa? Đừng ngại gởi đến Hoa những câu hỏi tại đây nhé!